Bir tanzimat diplomatı Kostaki Musurus Paşa - Şafak, Nurdan (My University, 2006)
Bir Tanzimat Diplomatı Kostaki Musurus Paşa (1807-1891), Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Ana Bilim Dalı, İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı, İstanbul 2006.

Bu tezde Şubat 1807´de İstanbul´un Fener semtinde doğan Kostaki Musurus Paşa´nın hayatı ve faaliyetleri ortaya kondu. 1821 Mora İsyanı´ndan sonra Rumların Osmanlı bürokrasisinden uzaklaştırıldığı iddiasının aksine Kostaki Musurus, 1833 yılında Sisam Adası´nın özerkliğinin ardından Sisam Bey´i İstefanaki (Stefan) Vogoridi (Vogorides) Bey´in kaymakamı unvanıyla adaya gönderildi. Altı sene Sisam´da kaymakamlık yaparak adayı başarıyla yönetti. Bu süre zarfında Kostaki Musurus, Vogoridi Bey´in himayesi altına girdi. 1839´da Vogoridi Bey´in kızı Anna ile evlendi. Bu evlilik ile Vogoridi Bey´in hâmiliği tescillendi. Tezin birinci bölümünde Kostaki Musurus´un ailesi, yetişme süreci ve eğitimi üzerinde duruldu. Kostaki Musurus, 1840´da Atina´ya ilk Osmanlı sefiri olarak gönderildi. İkinci bölüm Kostaki Musurus´un Atina Sefirliği (1840-1848) yılları ile Viyana Sefirliği (1848-1850) dönemine ayrıldı. Atina ve Viyana´daki faaliyetleri gün yüzüne çıkarıldı. Kostaki Musurus, 1851 yılında Londra´ya sefir olarak tayin edildi ve 1885 yılına kadar bir istikrar abidesi olarak kesintisiz 34 sene süreyle bu görevi ifa etti. Üçüncü ve dördüncü bölümler; Kostaki Musurus´un Londra Sefirliği bölümüne hasredilerek Osmanlı diplomasisinin parametreleri çerçevesinde Londra Sefâreti yılları anlatıldı. Bütün bunlar anlatılırken dönemin siyasî olayları ve diplomasiyi ilgilendiren problemler esas alındı. O nedenle bu tezde 1854 ilk Osmanlı dış istikrazından 1881 yılında Mısır´ın İngilizler tarafından işgaline kadar onlarca farklı siyasî olayın arka perdesi incelenmeye çalışıldı. Tanzimat sefirlerinin insiyatiflerinin etkisi ve nüfuzu Kostaki Musurus Paşa´nın şahsında ortaya konuldu. Bir Tanzimat Diplomatı Kostaki Musurus Paşa (1807-1891), Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Ana Bilim Dalı, İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı, İstanbul 2006. ABSTRACT In this thesis, I will examine the life and activities of Kostaki Musurus Pasa (b. Fener 1807-d. Arnavutköy 1891). Contrary to the claims that Rum (Greek) had been removed from Ottoman bureaucracy after the Mora Revolt (1821), Kostaki Musurus was sent to Samos as kaymakam (provincial district governor) of Stefan Vogorides, the prince of Samos, after the island’s autonomy in 1833. For six years he governed Samos successfully. In 1839, he married Stefan Vogorides’s daughter Anna. With this marriage he secured Stefan Vogorides’s patronage. In the first chapter, I will discuss Kostaki Musurus’s family, his upbringing and education. Kostaki Musurus was sent to Athens in 1840 as the first Ottoman ambassador. The second chapter deals with Kostaki Musurus’s ambassadorship between 1840 and 1848 and his ambassadorship in Vienna from 1848 to1850. In 1851 Kostaki Musurus was assigned to London as ambassador and until 1885 performed that duty for 34 years uninterruptedly. The third and fourth chapters are devoted to Kostaki Musurus’s ambassadorship in London within the framework of Ottoman diplomacy. I will particularly discuss political events and diplomatic issues of that time. Hence, I will investigate the political background from the Ottoman Empire´s first debt in 1854 to the occupation of Egypt by the British in 1881. Particular emphasis is put on the Tanzimat ambassadors´ influence on Kostaki Musurus Pasa.
Keywords: İslam Dini; İslam Tarihi_Diplomatlar_Kostaki Musurus Paşa (1807-1891)