Tüketicinin ayıplı hizmetten doğan manevi tazminat talebi - Batur, Rümeysa (My University, 2025)
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (TKHK) 13’üncü ve 16’ncı maddeleri arasında ayıplı hizmete ilişkin olarak ayıplı hizmetin tanımının yapılmasının akabinde sağlayıcının sorumluluğu ve tüketicinin ayıplı hizmet halinde talep edebileceği seçimlik hakları sayılmıştır. Buna göre sözleşmede belirlenen süre içerisinde başlanmayan veya taraflarca kararlaştırılan ya da objektif olarak bulunması gereken özellikleri haiz olmayan; maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler ayıplıdır. Tüketiciye tanınan seçimlik hakların kullanılması için ise ayıbın çeşidine dair bu ayrım önemli değildir. Tüketici, hizmetin yeniden görülmesini isteme, ücretsiz onarım isteme, ayıp oranında bedelde indirim isteme ve sözleşmeden dönme haklarından birini tüketici sözleşmesinden doğan sorumluluk kapsamında sağlayıcıdan talep edebilecektir. Tüketici kendisine tanınan bu seçimlik haklardan sadece birini kullanabileceği gibi, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 15’inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi gereği, seçimlik haklarından biri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca sağlayıcıdan maddi ve manevi tazminat da talep edebilecektir. Tüketicinin tazminat talebi, Türk Borçlar Kanunu’nun 112’nci ve devamı hükümlerinde düzenlenen borcun ifa edilmemesi sonucunda talep edilebilen bir alacak hakkıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun 114’üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği ise sözleşmeden doğan borçlara aykırılık halinde haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanacaktır. Bu çerçevede, tüketici hukuku kapsamında ayıplı hizmetten doğan manevi tazminat talebi bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Tez konusu kapsamında, tüketicinin ayıplı hizmet halinde manevi tazminat talebinin hukuki dayanağını açıklayabilmek adına öncelikle, tüketici ve tüketici sözleşmesine dair açıklamalar yapılıp hizmet ve ayıplı hizmet kavramları irdelenerek sağlayıcının ayıplı hizmetten sorumluluğundan bahsedilecek ve ardından tüketicinin manevi tazminat talebinin hukuki dayanağı incelenecektir. Akabinde manevi tazminat talebinin ileri sürülebilmesine ilişkin koşullara yer verilerek tüketicinin seçimlik haklarıyla birlikte veya seçimlik haklarından bağımsız bir şekilde manevi tazminat talebini ileri sürmesinin manevi tazminat türüne etkisi incelenecek olup ardından manevi tazminat davasının unsurları ve zararın nasıl belirleneceği hususları açıklanacaktır.

According to Articles 13 and 16 of the Consumer Protection Law No. 6502, a service is considered defective if it is not started on time, does not meet the agreed or expected standards, or has material, legal, or economic problems. The type of defect does not change the consumer’s right to choose one of the legal remedies. These include asking for the service to be done again, requesting a free repair, demanding a price reduction, or cancelling the contract. In addition, Article 15 allows the consumer to ask for compensation for both material and moral damages under the Turkish Code of Obligations No. 6098. The right to claim compensation comes from the failure to fulfill a contract, as explained in Article 112 and the following articles of the Code of Obligations. Article 114(2) also says that tort law rules can be used in such cases. This thesis focuses on the consumer’s right to claim non-pecuniary (moral) damages when a service is defective. In order to clarify the legal basis of the consumer’s claim for non-pecuniary damages in cases of defective services, the study first provides explanations concerning the notions of the consumer and consumer contracts, followed by an examination of the concepts of service and defective service, and then addresses the liability of the provider for defective services. Subsequently, the legal basis of the consumer’s claim for non-pecuniary damages will be analyzed. Thereafter, the conditions for bringing forward such a claim will be discussed, together with the effect of asserting the claim either alongside or independently from the consumer’s optional rights on the type of nonpecuniary damages. Finally, the essential elements of an action for non-pecuniary damages and the determination of the harm will be explained.
Keywords: Ayıplı Hizmet; Consumer; Consumer Contract; Consumer protection; Defective Service; Law and legislation; Manevi; Moral Compensation; Seçimlik Haklar; Selective Rights; Tazminat; Turkey; Tüketici; Tüketici Sözleşmesi; Tüketicinin korunması; Türkiye; Yasa ve yasama