Örgütsel ustalığa ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri - Çakmak, Muhittin (My University, 2025)
Bu araştırmanın amacı, örgütsel ustalığa ilişkin okul yöneticilerinin görüşlerini incelemektir. Bu doğrultuda, okul yöneticilerinin örgütsel ustalığa dair deneyim ve algılarını derinlemesine anlamak için nitel araştırma yöntemi olan durum çalışması tercih edilmiştir. Çalışma grubu ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan maksimum çeşitleme örneklemesiyle oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Tekirdağ ili Çorlu ilçesindeki devlet okullarında görev yapan 25 okul yöneticisi oluşturmuştur. Veriler, uzman görüşüyle hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle derinlemesine incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, okul yöneticileri örgütsel ustalığı, özellikle ortak hedefler doğrultusunda iş birliği yapmak ve deneyim birikimiyle ilişkilendirmişlerdir. Uygulama ve yönetim stratejileri kapsamında birlikte karar alma, mentorluk sağlama, öğretmenlerin refahını ve iyi oluşunu destekleme uygulamaları ön planda yer almıştır. Keşif süreçlerinde okul yöneticileri, öğrenci merkezli yenilikçi uygulamalar ve öğretmenlerin mesleki gelişimini destekleme gibi unsurları vurgularken, yenilik arayışında karşılaşılan zaman kısıtlamalarından da bahsetmişlerdir. Yararlanma sürecinde ise mevcut kaynakların korunması, okulun günlük işleyişinin sürdürülebilmesi ve işbirlikçi yönetim anlayışının önemi öne çıkmıştır. Keşif ve yararlanma süreçlerinin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu ve kaynakların iyileştirilmesiyle yeniliklerin mümkün hale geldiği ifade edilmiştir. Örgütsel ustalığın öğrenci başarısına etkisi bağlamında okul yöneticileri, öğrenci gelişimi ve yeteneklerin desteklenmesine vurgu yapmıştır. Eğitim kalitesine etkisinde ise iş birliği ve paylaşım kültürü ile sürekli öğrenme ve gelişim anlayışı belirgin şekilde ön plandadır. Yöneticilerin karşılaştığı temel zorluklar arasında direnç, veli ilgisizliği ve maddi kaynak eksikliği sıkça dile getirilmiş; bu zorluklara karşı çözüm önerileri olarak birlikte karar alma, dış paydaşlarla iş birliği ve etkili iletişim stratejileri çoğunlukla benimsenmiştir. Dış paydaşlarla etkileşimde veliler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, milli eğitim müdürlüğü ve çeşitli kamu kurumlarıyla iş birliklerinin eğitim ortamına olumlu katkılar sağladığı belirtilmiştir. Okul kültürü ve iklimine ilişkin bulgular, örgütsel ustalığın iş birliği ve ekip ruhunu teşvik eden, öğrenme ve araştırma odaklı, pozitif, destekleyici ve güvene dayalı bir ortam yarattığını göstermektedir. Son olarak, okul yöneticilerinin mesleki gelişimine dair öne çıkan başlıca unsurlar; akademik ve mesleki yetkinliklerinin artırılması, eğitimdeki değişimlerin yakından takip edilmesi, mentorluk alınması ve liderlik becerilerinin geliştirilmesidir.

The purpose of this study is to examine school administrators' views on organizational ambidexterity. In this direction, case study, which is a qualitative research method, was preferred to understand the experiences and perceptions of school administrators about organizational ambidexterity in depth. The study group was formed by maximum variation sampling, which is one of the purposeful sampling methods. The study group consisted of 25 school administrators working in public schools in Çorlu district of Tekirdağ province in the 2024-2025 academic year. The data were collected using a semi-structured interview form prepared with expert opinion. The data obtained were analyzed in depth by content analysis method. According to the findings, school administrators associated organizational ambidexterity with collaboration and accumulation of experience, especially for common goals. Within the scope of implementation and management strategies, making decisions together, providing mentoring, and supporting teachers' welfare and well-being were prioritized. In exploration processes, school administrators emphasized student-centered innovative practices and supporting teachers' professional development, while also mentioning the time constraints encountered in the search for innovation. In the exploitation process, the importance of protecting existing resources, sustaining the daily functioning of the school, and the importance of a collaborative management approach were emphasized. It was stated that exploration and exploitation processes are complementary to each other and that innovations become possible by improving resources. In the context of the effect of organizational ambidexterity on student achievement, school administrators emphasised student development and supporting talents. In terms of its impact on the quality of education, the culture of cooperation and sharing, and the understanding of continuous learning and development are at the forefront. Among the main challenges faced by administrators, resistance, lack of parental interest, and lack of financial resources were frequently mentioned, while collaborative decision-making, cooperation with external stakeholders, and effective communication strategies were mostly adopted as solutions to these challenges. In interaction with external stakeholders, it was stated that cooperation with parents, local administrations, non-governmental organizations, national education directorate, and various public institutions contributed positively to the educational environment. Findings on school culture and climate show that organizational ambidexterity creates a positive, supportive, and trusting environment that encourages collaboration and team spirit and is focused on learning and research. Finally, the main factors that stand out regarding the professional development of school administrators are increasing their academic and professional competences, closely following the changes in education, receiving mentoring and developing leadership skills.
Opinions of school administrators on organizational ambidexterit
Keywords: exploration; keşif; okul yöneticileri; Okul yönetimi ve örgütü; organizational ambidexterity; Örgütsel ustalık; school administrators; School management and organization; Turkey; Türkiye