Maitrisimit Nom Bitig’de isim ve hami nüshası dizinleri - Uzunoğlu, Hülya Şen (My University, 2024)
Toharca-A diyalektinden Eski Uygur Türkçesine aktarılan Maitrisimit Nom Bitig, Uygur Budizminin ve Uygurlarda Maitreya inancının en önemli eserlerinden birisidir. Eserde geleceğin Buda’sı Maitreya Buda’nın hayatı anlatılmaktadır. Sengim, Murtuk ve Hami olmak üzere üç yazma nüshası bulunan eser, bir giriş (yükünç/ secde) ve ülüş adı verilen yirmi yedi bölüm olmak üzere toplam yirmi sekiz bölümden meydana gelmektedir. Bu çalışmada eserin tüm nüshalarından hareketle -Hami nüshası ağırlıklı olmak üzere- isim, zamir, sıfat, zarf ve edat sözcük türleri incelenmiştir. Ayrıca eserin Sengim ve Hami nüshalarının barındırdığı dillik özellikler, literatürdeki dillik ölçütler ve diyalektolojik özellikler bakımından tavsif edilmiştir. Maitrisimit Nom Bitig’in Hami yazmasının toplu neşrini teşkil eden Geng Shimin’in hazırladığı Study on the Uighur Maitrisimit (Hami Version) adlı eserinin dizinleri (ekler dizini ve sondan dizini) hazırlanmıştır.

The Maitrisimit Nom Bitig, translated from the Tocharian-A dialect into Old Uyghur, is one of the most significant works of Uyghur Buddhism and the Uyghur belief in Maitreya. The work narrates the life of Maitreya Buddha, the Buddha of the future. With three manuscripts, Sengim, Murtuk, and Hami, the text consists of a prologue (yükünç/ prostration) and 27 chapters (ülüş), totaling 28 chapters. This study examines the parts of speech, specifically nouns, pronouns, adjectives, adverbs, and prepositions, based on three manuscripts, with a focus on the Hami manuscript. Additionally, the linguistic features found in the Sengim and Hami manuscripts are described based on linguistic criteria in the literature and dialectological features. Furthermore, the indices (appendix index and suffix index) of Study on the Uighur Maitrisimit (Hami Version), prepared by Geng Shimin and comprising the collective publication of the Hami manuscript of the Maitrisimit Nom Bitig, have been compiled.
Keywords: adjective; adverb; edat; Eski Uygur Türkçesi; gramer; grammar; isim; Maitrisimit nom Bitig; Metinler; noun; Old Uyghur; preposition; pronoun; sıfat; Texts; Uighur language; Uygur dili; Writing; Yazı; zamir; zarf