II. Abdülhamid Devri Devlet Ricâlinden Mustafa Zihni Paşa’nın hayatı ve faaliyetleri - Bulut, Esra (My University, 2019)
Vücuda getirilen bu çalışmada II. Abdülhamid devri devlet ricâlinden Mustafa Zihni Paşa’nın (1838-1912) hayatı ve siyasi faaliyetleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Son dönem Osmanlı tarih sahnesinde arz-ı endam etmiş önemli devlet adamlarından biri olan Zihni Paşa, devlet dairelerinin ihtiyacı olan memurları yetiştirmek için 1839’da teşkil olunan Mekteb-i Maârif-i Adliyye’de eğitim aldıktan sonra ilk devlet hizmetine on altı yaşında başladı. Yaklaşık otuz senelik devlet tecrübesinden sonra, uhdesine verilen nazırlık görevleriyle siyaset sahnesinde yükselen Zihni Paşa, valilik görevleriyle de imparatorluğun farklı coğrafyalarında bulunmak suretiyle deneyimlerini zenginleştirdi. Sultan II. Abdülhamid’in mutlak yönetiminde siyaset sahnesinde aktif rol oynayan Paşa, meşrutiyet döneminde de önemli hizmetlerde bulundu. 28 Nisan 1912’de vefat eden Zihni Paşa’nın naaşı, Erenköy’de yaptırdığı caminin arka avlusuna defnedildi.

The topic of this work concerne the life and political service of Mustafa Zihni Pasha (1838-1912) who was the important statesman during the periode of Abdülhamid II. During the last period of the Ottoman Empire, Zihni Pasha was among the most famous statesman. After his studies at Mekteb-i Maarif-i Adliyye, which was created in 1839 to train personnel for the state administration, he began to work at 16 years old. After his 30 years of experience in the administration field, Zihni Pasha started to shine in the political scene. Then he improved himself as a governor in different region of the empire. And he took a proactif role in the office of Abdülhamid II, provided important services during the constitutional period. He died on April 28th, 1912 and was burried in the courtyard of the Erenköy Mosque, that he supported the construction.
Keywords: Abdülhamid II; Beyan-ı Hakikat; Beyân-ı Hakîkat; History; II. Abdülhamid; Maliye Nazırı; Ministry of Commerce and Public Works; Ministry of Finance; Mustafa Zihni Pasha; Mustafa Zihni Paşa; Selânik; Tarih; Thessaloniki; Ticaret ve Nâfia Nazırı; Zihni Pasha; Zihni Paşa