Gelibolu Mevlevihanesi iç mimari tezyinat programı - Kafkas, Metin Erkan (Sanat - Tasarım Dergisi, 2010)
Gelibolu Mevlevihanesi’ni araştırmamdaki amacım, yapının mimari estetiğini ve iç mekânlarda bulunan ‘iç mimari tezyinat’ (kalemişi süslemeler) konularını ele almaktır. Dini yapılarda mimari oluşumun görkemi ve estetik biçimini destekleyen ve bütünleyen bir diğer öğe de, mistik görsellik sağlayan kalemişi dekorasyonlarıdır. Mimari tanımlamalarda çokça değinilmeyen kalemişi süsleme programları, kuşkusuz uygulandığı mekânlarda tamamlayıcı özellik göstermektedir. Çalışmamızın konusu olan Gelibolu Mevlevihanesi’nde, Mevlana’nın yaşam felsefesini ve öğretilerini, yapının mimari biçiminde, üzerindeki estetik değerlerde ve detaylarda görerek yaşamak mümkündür. Bu doğrultuda, Gelibolu Mevlevihanesi’nin iç mekânlarında bulunan kalemişi süslemeler ele alındığında yapılan tespitler doğrultusunda mevcut kalemişlerinin orijinal halleri ve restorasyon sonrasındaki durumları araştırmamızın yönünü belirleyecektir. Mevlevihanenin son olarak 1994–2004 tarihleri arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarım ve restorasyonu gerçekleştirilmiştir. 2004 yılında tamamlanan restorasyon çalışması sonrasında, neredeyse tümü yeniden yapılmış ve restorasyon öncesinden, usul gereği örnek teşkil etmesi için bırakılması gereken numune alanların azlığı dikkat çekmektedir. Geçmişteki orjinal renk ve motiflerinin aynı şekilde yeniden uygulandığı konusunda tereddüt yaşanılan iç mekân kalemişi süslemelerinin oldukça canlı ve mübalağalı frapan renkleri dikkat çekmektedir.
Keywords: Gelibolu Mevlevihanesi, iç mimari, restorasyon, tezyinat, kalemişi süsleme