Uydurma hadislerde akıl - İşçen, Tevfik (My University, 2001)
Giriş bölümünde aklın lugat ve ıstılah manaları üzerinde duruldu. Bu kısımdan sonra akıl ile ilgili hadisleri ihtiva eden önemli eserler tanıtıldı. Birinci bölümde, İtikadi mezheplerin akıl ile ilgili görüşleri üzerinde duruldu. Özellikle Ehli Sünnet ve akla verdiği önemle bilinen Mu'tezile mezhebinin yaklaşımlarına yer verildi. Daha sonra, genel olarak hadis uydurma sebepleri ve tarihi arka planı üzerinde duruldu. Bu noktada Mu'tezilenin akıl ile ilgili hadislerin uydurulmasında dolaylı olarak büyük ölçüde etkili olduğu görüldü. Ayrıca akıl hadislerinin uydurulmasında etkili olan diğer sebepler burada ele alındı. İkinci bölümde akıl hadisleri uydurmakla şöhret bulan kimseler ve bunların akıl ile ilgili uydurmuş oldukları hadisler üzerinde duruldu. Hadisler, uyduranlara ve konularına göre tasnif edildi. Hadisler hakkında hadis otoritelerinin değerlendirmelerine yer verildi. Sonuç olarak, akıl ile ilgili hadislerin uydurulmasında en önemli etkenin Mu'tezile mezhebinin estirdiği akılcılık rüzgarı olduğu kanaatine vardık. Bu mezhebin takipçilerinin doğrudan hadis uyduranlar arasında bulunmadıklarını görmekteyiz. Ancak akıl hadislerini uyduranların genel olarak bu mezhebin etkisi altında kalan ve onların en etkin olduğu dönemde, iktidarlar üzerinde söz sahibi oldukları bölgelerde yaşadıklarını gördük. Onların, bu mezhebin dolaylı etkisi altında insanları ibadete sevk etmek için ortamın dinamiklerini iyi değerlendirdiklerini gördük. THE LOGIC IN FORGED HADITH

As an introduction to this study , we discussed the basic terms about logic ('Akl') in dictionary and literature. After this definition section, I tried to introduce some of the books that they include hadiths about logic ('Akl'). In the first chapter, I examined logic in Islamic faith (Kelami) ekols such as Ehlu's-Sunnah and Mu'tazila. After that, I examined the reasons and historical background of hadith forging. I realized that, the basic reason is Mu'tazila ekol. Since logic is the most important thing in that ekol, they tried to support their ideas by forging hadiths. There are also some other reasons such as political, private utilization, beliefs and faiths, Kelami and Fıkhi ekols etc. In the second chapter, I introduced the most famous forgers of hadith and their effects on forged hadiths about logic ('Akl'). Then, I have examined the forged hadiths with respect to both subject and the forger. Also, I tried give the opinions of hadith autorities about each forged hadith. As a conclusion, I realized that the most important effect of forging hadiths about logic is Mu'tazila. Followers of that faith are not joined directly into hadith forgers but their superiority lead the forgers to support their counter idea to revange them.
Keywords: HADİSLER; İSLAM DİNİ - HADİSLER