16- 18.yüzyıl minyatürlerinde Osmanlı arabaları - Doğan, Dilek (My University, 2011)
“16.-18. Yüzyıl Minyatürlerinde Osmanlı Arabaları” başlıklı tezde, bu yüzyıllara ait minyatürlerde tasvir edilen arabalar incelenmiştir. Çalışma 16.17.18. yüzyıl hakkında bilgi veren çeşitli kaynaklar ile desteklenmiştir. Osmanlı toplumunda kullanılan arabaların, form ve biçimlerinin tasvirler ile nasıl şekillendiği çizimleri verilerek ortaya konulmuştur. Türk minyatür sanatının önemli bir dönemi olan 16. - 18. yüzyılları arasında Surnameler başta olmak üzere, çeşitli resimli el yazma eserler ve Albümlerde araba unsuru tasvirlenmiştir. Minyatürlerde araba formu; padişah ve erkânı tarafından kullanılan arabalar, askeri amaçlı arabalar, alay ve gösteri amaçlı arabalar olarak çeşitlilik arz etmektedir. Günlük kullanıma yönelik arabalar sosyal hayatı kolaylaştırmıştır. Gündelik hayatta kullanılan kağnı, hanto, talika, koçu gibi arabaların yanı sıra saray ahalisi tarafından kullanılan saltanat arabaları ihtişamları ile tasvirlere yansımıştır. Şehzadelerin sünnet düğünlerinin anlatıldığı 1582 Surname-i Hûmayun ve 1720 Surname-i Vehbi’de padişahların önünden geçen, esnafların kullandıkları arabaları tasvir eden minyatürler dönemin meslekleri hakkında detaylı görsel anlatımı ortaya koymuştur. Tasvirlerde askeri amaçlı kullanılan top arabaları ise özellikle 16. yüzyıl tasvir örneklerinde savaş, kuşatma, savunma amaçlı kullanılmıştır. 17. yüzyıl ve 18. yüzyıla gelindiğinde ise top araba sayılarının azaldığı görülmektedir. Saltanat arabaları, gösteri amaçlı ve askeri amaçlı arabalar başta olmak üzere, çeşitli araba örneklerinin niteliklerini, ortaya koyan çalışma, Osmanlı arabaları hakkında yeni bulunacak dokümanlar ile daha kapsamlı hale gelebilecektir. Ayrıca Osmanlı’nın zerafetini de ortaya koyan tören arabaları çağın beğenisi ve ihtiyaçları ile ele alınabildiği taktirde bir dönemin yansıması olan arabalar yeniden can bulabilecektir.

ABSTARCT “(16-18) th century Ottoman Miniatures of Cars” thesis titled has been investigated that Cars depicted in miniatures belong to these centuries. The study has been supported by a variety of sources providing information about 16.th,17th. ,18th. centuries. Forms and shapes of Cars have been introduced by given drawings being used by the Ottoman society. Thema of car have been depicted in particular Surnames, in various pictured manuscript of works and in albums between the 16th and 18th centuries which is an important period of time for Turkish art of miniature. Car forms in miniatures are varied as cars being used by the sultan and high officials, cars for military purposes, cars a procession and demonstration. Cars for daily use has made it easier for social life. The oxcart being used in daily life, hanto, talika, kocu etc as well as Sultanate carriages being used by the palace people it has been reflected glories to the work of arts. Surname-i Humayun-1582 in which circumcision weddings of princes have been described and the miniatures in Surname-i Vehbi-1720 in which the vehicles have been used by shopkeepers and the vehicles have been passing in front of the sultans put forth that visual expression of detail about the occupations of the period. The presence of gun carriage for military has been increased proportionally in the wars with density of the Ottoman conquests and victories. Vehicles used for military purposes in depictions, especially in depicting examples of war in 16 century, were used for defensive, siege and wartime purposes. In 17th and 18th centuries, the number of top cars is decreased. In addition to this, the subject will be able to become more comprehensive with new surveys and documentation about the Ottoman vehicles. Besides the cars setting forth what elegance of the Ottoman Ceremonial which was a reflection of an era may find life again if taken in needs and appreciation of the era hand.
Keywords: Minyatür; Minyatür Sanatı, Türk; Türk Sanatı