Leon Melas'ın Gerostathis adlı yapıtının filipas P. G. Aristovulos tarafından karaman Türkçesine yapılmış Gerostathis, yani çocukluk kemaletimin vukuatleri adlı çevirisi (transkripsiyonlu metin, dizin ve tıpkıbasım) - Tokat, Pınar (My University, 2024)
Bu tezin konusu olan Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri adlı eser, 1858 yılında Yunan siyasetçi Leon Melas tarafından Yunanca olarak yazılmıştır. Leon Melas Yunanistan’da Adalet Bakanlığı ve Eğitim Bakanlığı da dahil olmak üzere pek çok görevde bulunmuştur. Melas, uzun yıllar okullarda ders kitabı olarak da okutulan bu eserini Yunan çocuklarında tarih bilinci oluşturmak ve çocuklara erken yaşlardan başlayarak Yunan milliyetçiliğini aşılamak amacıyla kaleme almıştır. Eserde de belirtildiği gibi Yunan olmak için Yunanca bilmenin yetersiz olduğuna, gerçek bir Yunan olmak için eski Yunan âlimlerinin eserlerinin ve düşüncelerinin de bilinmesi gerektiğine inanmaktadır. Bu düşüncesinden yola çıkarak Antik Yunan âlimlerinden ve tarihinden örnekler vererek bu didaktik eseri oluşturmuştur. Eser 1866 yılında Filipas P. G. Aristovulos tarafından Anadolu topraklarında yaşamakta olan Ortodoks Hristiyanlara, yani Karamanlılara yönelik olarak Türkçeye çevrilmiştir ve Yunan harfleriyle yazıya geçirilmiştir. Böylece Yunanca bilmeyen Anadolulu Hristiyanların da eserden faydalanmaları sağlanmıştır. Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri kitabı 2 ciltten oluşmaktadır. Bu tezde eserin 1866 yılında yayınlanan birinci cildinin, ulaşabildiğimiz ilk 208 sayfası üzerinde çalışılmıştır. Giriş, Metin, Dizin ve Tıpkıbasım olmak üzere 4 bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde halen kesin bir sonuca varılamayan Karamanlıların kökeni hakkında görüşlere yer verilmiştir. Giriş bölümünde Karamanlılar ve Karamanlıca üzerine verilen bilgilerin yanı sıra eserin imla özellikleri de gösterilmiştir. İmla özellikleri bölümünde eserde ünlü ve ünsüz harflerin hangi Yunan harfiyle karşılandığı örneklerle gösterilmiştir. Böylece bundan sonra Karamanlıca eserler üzerine yapılacak olan çalışmalara transkripsiyon aşamasında katkı sağlamak amaçlanmıştır. Metin bölümünde Yunan harfli Türkçe metin Latin harflerine aktarılmış, metnin transkripsiyonu yapılırken metnin aslına bağlı kalınmıştır. Metin Latin harflerine aktarıldıktan sonra dizin bölümü hazırlanmış ve dizin bölümü hazırlanırken sözcüklerin metinde geçen anlamları esas alınmıştır. Dizin bölümünün oldukça kapsamlı hazırlanmasıyla Karamanlıca üzerine yapılacak olan söz varlığı çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri kitabı Karamanlıcaya çevirisini yapan Filipas P. G. Aristovulos’un ön sözüyle başlamaktadır. 15 bölüme ayrılmıştır ve her bölümün başında ünlü Yunan âlimlerinin sözlerine yer verilmiştir. “Gerostathis” adlı ilk bölümde eserin başkahramanı olan İhtiyar Gerostathis tanıtılmaktadır. İhtiyar Gerostathis oldukça dinç, erdemli ve herkes tarafından sevilip sayılan biri olarak karşımıza çıkar. Her yönüyle dört dörtlük bir Yunan olan Gerostathis gençlere kendi hayat tecrübelerinden, Antik Yunan tarihi ve Yunan âlimlerinin hikayelerinden örnekler vererek tavsiyelerde bulunur. Eserde özellikle sağlıklı, erdemli ve kanaatkâr olmanın önemi üzerinde durulmuştur. Günümüze ulaşan ve üzerinde çalışılmış olan Karamanlıca metinlerin çoğunu dinî metinler oluşturmaktadır. Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri adlı kitap, içerisinde dinî öğretiler bulundurmanın yanı sıra Yunan tarihi ve âlimleri hakkında vermiş olduğu bilgilerle bir ders kitabı niteliğindedir. Tezime konu olan bu eseri seçmemin amacı, ilgi çekici konusu ve oldukça geniş olan kelime hazinesiyle bundan sonra Karamanlıca üzerine yapılacak olan çalışmalara katkı sağlamaktır.

The subject of this thesis, Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri, was written in Greek language by the Greek politician Leon Melas in 1858. Leon Melas has held many positions in Greece, including Minister of Justice and Minister of Education. Melas wrote this work, which was also used as a textbook in schools for many years, with the aim of creating historical awareness in Greek children and instilling Greek nationalism in them from an early age. As stated in the book, he believes that it is insufficient to know Greek in order to be a Greek, and that in order to be a true Greek, one must also know the works and thoughts of ancient Greek scholars. Based on this idea, he created this didactic work by giving examples from ancient Greek scholars and history. The book was translated into Turkish in 1866 by Philipas P. G. Aristovulos for the Orthodox Christians living in Anatolia, namely the Karamanlides, and transcribed in Greek letters. Thus, Anatolian Christians who did not speak Greek could also benefit from the book. The book consists of 2 volumes. In this thesis, the first 208 pages of the first volume of the book, published in 1866, that we could access ,were analysed. The book begins with a foreword by Filipas P. G. Aristovulos, who translated it into Karamanlidika. It is divided into 15 chapters and at the beginning of each chapter there are the words of famous Greek scholars. In the first chapter titled “Gerotathis”, the protagonist of the book, Old Gerostathis, is introduced. Old Gerostathis appears as a very vigorous and virtuous man, loved and respected by all. Gerostathis, an all-round Greek, gives advice to young people by giving examples from his own life experiences, Ancient Greek history and stories of Greek scholars. The book especially emphasises the importance of being healthy, virtuous and contented. Most of the Karamanlidika texts that have survived to the present day and have been studied are religious texts. In addition to containing religious teachings, the book Gerostathis, Yani Çocukluk Kemaletimin Vukuatleri is a textbook with information about Greek history and scholars. The purpose of choosing this book, which is the subject of my thesis, is to contribute to future studies on Karamanlidika with its interesting subject and quite wide vocabulary.
Leon Melas'ın Gerostathis adlı yapıtının Filipas P. G. Aristovulos tarafından karaman Türkçesine yapılmış Gerostathis, yani çocukluk kemaletimin vukuatleri adlı çevirisi (transkripsiyonlu metin, dizin ve tıpkıbasım)
Keywords: Filipas P. G. Aristovulos; Gerostathis; Gerostathis Karaman Turkish; Karaman Türkçesi; Karamanlıca; Karamanlidika; Leon Melas; Turkish language; Türk dili