Çocukların sokakta çalıştırılma nedenleri ve çalışmalarının engellenmesi - Mert, Kader (My University, 2012)
ÇOCUKLARIN SOKAKTA ÇALIŞTIRILMA NEDENLERİ VE ÇALIŞMALARININ ENGELLENMESİ ÖZET Araştırmanın amacı, Kocaeli ilindeki bir bölgede benzer sosyoekonomik koşullara sahip, çocuğu sokakta çalışan ve çalışmayan annelerin sosyal destek algılarını, problem çözme becerilerini ve sokakta çalışan/ çalışmayan çocukların ebeveyn kabul red/ kontrol durumlarının karşılaştırılması, çocukların sokakta çalışma nedenlerinin incelenmesi ve “Sokaklar Çare Değil” ocukların sokakta çalışmasına engel olmaktır. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci aşamasında; çocuğu sokakta çalışan (n=37) ve çalışmayan (n=35) annelerin problem çözme becerileri ve algıladıkları sosyal destek durumları ve sokakta çalışan (n=41) ve sokakta çalışmayan (n=41) çocuğun ebeveyn kabul red/ kontrol durumu kantitatif yöntemle karşılaştırılmıştır. İkinci aşamasında; çocukların sokakta çalıştırılma nedenleri, kalitatif olarak sokakta çalışan yedi çocuk ve çocuğu sokakta çalışan dokuz anne ile bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle değerlendirilmiştir. Üçüncü aşamasında ise “Sokaklar Çare Değil” sokakta çalışan 36 çocuk ve onların 32 annesi ile yürütülmüştür. Programın etkisi, program bitiminde ve 3 ay sonra ebeveyn kabul/ red durumları, annelerin problem çözme becerileri, algıladıkları sosyal destek ve çocukların sokakta çalışma durumları değerlendirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Aile Değerlendirme Formu, Çocuk/ Ergen Ebeveyn Kabul Red/ Kontrol Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Problem Çözme Envanteri, sokakta çalışan çocuğun annesi ve çocuk ile bireysel derinlemesine görüşme formları kullanılmıştır. Sokakta çalışan çocukların annelerinin sosyal destek ve problem çözme becerileri, çocuğu sokakta çalışmayan annelerden daha düşüktür. Çocukların sokakta çalıştırılma nedenleri olarak araştırma sonucu elde edilen tema ve alt temalar; sosyoekonomik ve politik faktörler (yoksulluk, işsizlik, göç); çevresel faktörler (oturdukları mahalle, çalışma ortamı olarak sokaklar, okul, akran grup, sosyal yardım kurumları), kültürel faktörler (çocuk işçiliğine bakış ve çocuğun değeri, kadın işgücüne bakış), ailesel faktörler (yetersiz ev koşulları), aile içi etkileşim, anneye bağlı faktörler, babaya bağlı faktörler ve çocuğun özellikleri’dir.“Sokaklar Çare Değil” annelerin sosyal desteklerinin arttırılmasında, problem çözme becerilerinin geliştirilmesinde ve çocukların sokakta çalışmalarının engellenmesinde etkilidir. Ebeveyn kabul-red/ kontrol, problem çözme, sokakta çalışan çocuk, sosyal destek THE CAUSES OF STREET WORKING CHILDREN AND PREVENTION OF WORKING

The aim of this study was to compare the perceptions of social support, problem solving skills between mothers whose children working on the street and the mothers whose children are not working on the street and parental acceptance and rejection status of their children who have similar socio-economic conditions and live in Kocaeli and to examine the causes of working children on the street and to prevent working children on the street with applying “The streets are not solution” program. The research was carried out in three stages. In the first stage of the study was to compare of perceived social support conditions and problem solving skills between the mothers (n= 37) whose children working on the street and the mothers (n= 35) whose children not working on the street and to evalaute parental acceptance and rejection status of their children (n= 41; n= 41) with quantitave method. The second stage of the study was to evaluate the reasons of children working on the street with individual in-depth qualitative interviews with seven children working on the street and nine mothers . The third stage of the study was to evaluate “The street are not solution” program effects on mother’s problem solving skills, perceived social support and parental acceptance and rejection/ control status and to prevent street working children at the end of this program and three month later. Children (n= 36) who working on the street and their mothers (n= 32) were participated in this program. Data was collected with the Family Assessment Form, Adolescent Parental Acceptance Rejection/ Control Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Problem Solving Inventory and individual in-depth interview forms with street working children and their mothers. Social support and problem solving skills of mothers whose children working on the street less than mothers whose children are not working on the street. The reasons of working children on the street executed as a result of this study themes and sub-themes: socioeconomic and political factors (povety, unemployment, migration), environmental factors (neigborhood, the street as a working environment, school, peer group, social welfare institutions), culturel factors (overview of child labour and the child’s value, overview of women in the labor force), familial factors (inadequate housing contions), interaction within the family, maternal factors, factors related to the father, characteristics of the child,“The streets are not solution” program was effective to increase mother’s social support and problem solving skills and to prevent working children on the street. Key Words: Parental acceptance and rejection/ control, problem solving, social support, street working children
Keywords: Çalışma Hayatı_Türkiye; Çocuk İşçiler; Halk Sağlığı