Beyrut müftüsü Mustafa Necâ hayatı eserleri ve şairliği - Hatip, Ahmet (My University, 2022)
Beyrut müftüsü Mustafa Necâ Osmanlı Devleti’nin son döneminde yaşamış önemli alim ve şairlerdendir. Ardında çeşitli nesir ve manzum eser bırakan Necâ’nın eserlerinde ki beyan zenginliği dikkat çekicidir. Yaşadığı çevre insanları tarafından çok sevilen Mustafa Necâ hakkında yeteri kadar çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Mustafa Necâ’nın hayatını, eserlerini, şiirlerini ve şiirlerlerindeki belagat sanatları, açık ve kapalı anlamları ortaya konulacaktır. Necâ hakkında bilgi sahibi olmak isteyen okur ve araştırmacılar amaçlarına bu çalışma sayesinde ulaşabileceklerdir. Özellikle de Hz.Peygamber'in mevlidiyle ilgili olan şiirlerinde bulunan çeşitli söz sanatlarına odaklanacağız. Konu hakkındaki ilk kaynak bizzat müellifin eserleri ve vefatından sonra ailesinin yazıp bastırdığı onun hakkındaki biyografik eseridir. Ayrıca Osmanlı arşivlerinde de yazarın biyografisi ve resmi görevleri hakkında bilgiler bulmak mümkündür. Bu araştırmamız Mustafa Necâ hakkında ilk araştırma olma özelliğini haizdir. Bundan dolayı kendine has bir üslüba ve özgün bir değere sahiptir. Literatür taraması yapılıp Necâ hakkında başvurulabilecek eser sayısı oldukça sınırlıdır. Bu yüzden ulaşılabilen bilgiler ile çalışmanın değeri doğru orantılı olacaktır. Netice olarak bu çalışmamız Mustafa en-Neca’nın hayatını, eserlerini, şiirlerini ve şiirlerlerindeki retorik imgeleri, açık ve kapalı anlamlarını inceleyip şeyh Mustafa Necâ üdebadan olup olmadığına bir hükme varmaya çalışacağız.

Mufti of Beirut Mustafa Naca is one of the most important scholars and poets who lived in the last period of the Ottoman Empire. So, in Naca's works, the richness of expression was notable both the various prose and verse works. But, there are no adequate studies on the beloved of the people Mustafa al-Naca and his works. However, this study will appear to us Mustafa Naca's life, works, poetry, the rhetoric of the poems, its clear and mysterious meanings, the poems about the birthday of the Prophet (PBUH), and the impact of the Yashrutyia-Shadhilyia sect to which he belonged. through this study, the readers and researchers who wish to obtain information about Naca will be able to achieve their goals. This research will examine Mustafa Naca's life, moral attributes, poetry, the Visual rhetoric of the poems, its clear and mysterious meanings, and his allegiance to the Yashrutyia-Shadhiliyia sect which had a great influence on his writings. Also, the research will centralize on the various rhetoric of the Prophet’s poems, particularly those related to the Prophet’s birthday. The first source of this study is the author's works and the biography of his son, which he wrote and published after his death. In addition to the information about the author's biography and official duties which we can find in the Ottoman archives. This research will be distinguished as being the first research on Mustafa Naca. Therefore, it will have a unique value. The works that can be presented through a review of Naca literature are very limited. Therefore, the information that can be examined will be directly proportional to the value of the study. As a result of this study, we will reveal to Mustafa Naca's life, works, poetry, the Visual s of the rhetoric's poems, its clear and mysterious meanings. As a result, in this study, we will examine Mustafa en-Neca's life, works, poems and the rhetorical images, explicit and implicit meanings in his poems and try to decide whether it is belongs to sheikh Mustafa Neca's literatures or not.
Keywords: Islam; İslam; Mustafa Naca – Yashrutyia-Shadhiliyia – Rhetoric – Visual Rhetoric – Mawlid; Mustafa Necâ – Yeşrûtiyye-Şâzeliyye – Retorik – Mevlid