Sosyal medya ve mahremiyetin yıkılışı : YouTube örneği - Arslan, Uğur (My University, 2024)
Mahremiyet ve gözetim olguları, geçmişten günümüze üzerine sıklıkla tartışılan konular olmakla birlikte, teknolojinin gelişimiyle iki olgunun yeniden ele alınma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bilgisayar teknolojisi ve yeni iletişim teknolojilerinin ortaya çıkışıyla beraber Web 2.0 ile birlikte sosyal medya platformlarının sunduğu içerik üretme ve paylaşma, katılım gibi özellikler, bireyler için sosyal medya platformlarını yaşamın bir parçası haline getirmiştir. Bu noktada bireylerin sosyal medyadaki davranışları sonucunda kamusal alan ve özel alan arasındaki ayrım kalmamış ve sosyal medya, mahremiyetin sergilendiği bir alan haline gelmiştir. Panoptikonla başlayan gözetim olgusu da zamanla değişime uğrayarak bugün sosyal medya aracılığıyla gönüllü gözetime dönüşmekte, bireyler gözetimi talep etmekte ve mahremiyeti sergileyerek gönüllü bir şekilde kendilerini gözetime açmaktadırlar. En popüler sosyal medya platformlarından biri olan video paylaşım sitesi YouTube da gönüllü gözetim sürecinin gerçekleştiği ve mahremiyetin tüketildiği sosyal medya platformlarından biridir. Bu çalışmanın amacı YouTube’da örneklem olarak belirlenen dört YouTuber’ın içeriklerini beden, bilgi, kişi ve mekân mahremiyeti açısından değerlendirmek, videolara gelen yorumları analiz ederek izleyicilerin özel hayat ve mahremiyeti ilgilendiren içeriklere karşı yaklaşımını değerlendirmek ve YouTuberların içerik üretme motivasyonlarını mahremiyet ve gözetim algılarıyla birlikte ortaya koymaktır. Bu amaçla farklı temalarda yayın yapan dört YouTuber ile derinlemesine görüşme yapılmış, bir ay boyunca ürettikleri videolar betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve izleyici yorumlarını ölçmek amacıyla temalandırma yöntemiyle içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz edilen bulgular sonucunda farklı temalarda yayın yapan YouTuberlar özel hayat ve mahremiyeti sergileyen videolar üretmekte ve izleyici tarafından da gözetim ve mahremiyet temalı yorumlar ile mahremiyete yönelik ciddi bir talep olduğu görülmektedir. Bununla birlikte YouTuberların dijital gözetim ile alakalı kanıksar nitelikle cevaplar vermeleri, gözetimin olumsuz sonuçlarını yaşamalarına rağmen mahremiyet içerikli videoları üretmeye devam etmeleri platformda ortaya çıkan metalaşmayı ve mahremiyetin dijitalleşmeyle belirsizleştiğini göstermektedir.

Privacy and surveillance have been frequently discussed topics from the past to the present. With the advancement of technology, there has emerged a need to reconsider these two concepts and their relationship. The advent of computer technology and new communication technologies, along with Web 2.0, has made social media platforms a significant part of individuals' lives through features such as content creation, sharing, and participation. At this point, the distinction between public and private spaces is blurred due to individuals' behaviors on social media, turning social media into a space where privacy is displayed. The concept of surveillance, which began with the Panopticon, has evolved over time into voluntary surveillance through social media, where individuals request surveillance and willingly expose themselves by displaying their privacy. YouTube, one of the most popular social media platforms, is also a site where voluntary surveillance and the consumption of privacy occur. The aim of this study is to evaluate the content of four selected YouTubers on YouTube in terms of body, information, and spatial privacy, to analyze the comments on the videos to assess viewers' attitudes toward content related to private life and privacy, and to reveal the YouTubers' motivations for content creation in relation to their perceptions of privacy and surveillance. For this purpose, in-depth interviews were conducted with four YouTubers who broadcast on different themes, their videos produced over a month were analyzed using descriptive analysis methods, and content analysis was performed using thematic analysis to measure viewer comments. The analyzed findings indicate that YouTubers producing content on different themes create videos involving private life and privacy. Viewer comments reflect a serious demand for privacy through surveillance and privacy-themed remarks. However, the habitual responses of YouTubers concerning digital surveillance, despite experiencing its negative consequences, and their continued production of privacy-related videos demonstrate the commodification emerging on the platform and the ambiguity of privacy reaching an indeterminate point with digitalization.
Keywords: Digital Surveillance; Dijital Gözetim; Mahremiyet; Privacy; Social aspects; Social media; Sosyal medya; Sosyal yönleri; YouTube