Azizüddin Nesefi’nin yirmi iki risalesi’nin tercümesi ışığında tasavvufi bilgi - Fırat, Sezai (My University, 2004)
Yirmi İki Risâle isimli eserin meşhur ismi İnsân-ı Kâmil’dir. Yazarı, İran’lı mutasavvıf Azîz Nesefî’dir. Eser, Nesefî’nin tasavvuf, vahdet-i vücûd ve felsefe ile ilgili konularda ele aldığı risalelerinden ibâret olan Farsça bir tasavvuf klasiğidir. Nesefî, bu eseri yazmasının nedeni olarak dervişlerin kendisinden zarûri ilimler hakkında bir risâle yazmasını istediklerini ve saliklerin bu isteklerine icâbet edip bu risâleleri yazdığı şeklinde anlatmaktadır. Yirmi İki Risale’de en önemli konu başlıkları şunlardır: Ma‘rifet-i insan, tevhid, küfür, sülûk, aşk, bülûğ ve hürriyet, mülk-melekût ve ceberût alemleri, levh, kalem, âlem-i kebîr, âlem-i sağîr, melek, şeytan, vahiy, ilham, zat, nefis, vech, sıfat, isim, fiil, cennet ve cehennem. Nesefî’nin dili çok sade ve açıktır. Üslubunun hiçbir müphem ve karışık tarafı yoktur. Dinî ve tasavvufî meseleleri sade bir ifadei gayet açık bir üslup ve kısa cümlelerle ifade etme kudretini göstermiştir. Eserde farsça ve arapça terkiblere sık sık rastlanmaktadır. Yirmi İki Risâle bu tezde beş bölüm olarak ele alınmıştır: Nesefî’nin hayatı ve eserleri; İkinci Bölüm’de, Yirmi İki Risâle tanımı, muhtevası, nüshaları ve ele aldığımız tercümesinin özellikleri; Üçüncü Bölüm’de, tasavvufi kavramlardan marifetin tanımı, mutasavvıflara göre marifet ve bu eserinde Nesefî’ye göre marifet; Dördüncü Bölüm’de eserin mütercimi Ahmed Avnî Konuk’un hayatı ve eserleri; Beşinci Bölümde ise tercümenin yeni harflere çevrilmiş hali bulunmaktadır. Kamil insanın vasıflarını ele alan Yirmi İki Risâle, dileyenin dilediği yönde ve dilediği kadarıyla istifade edebileceği, en zor meselelerin bile az ve kısa cümlelerle işlendiği, sahip olduğu dil özellikleri ile üslûbundaki terkib ve ağdalı ifadelerin yer aldığı çok önemli bir temel tasavvuf kitabıdır. Eskiden olduğu gibi halen de günümüz insanına çok fayda sağlayacak önemli bir eserdir. The popular name of the book under the title Twenty-Two Booklets is Mature Person. The author of it is Aziz Nesefi, a Sufi from Iran. The book is a classical Sufism one and which consists of certain booklets and where Nesefi mentions and explains Sufism, and philosophy. Nesefi tells that the reason of writing such a book is because some Sufi students asked him to do so. The most important subject titles in the book are as follows: Special features of the person, unification of God, ungodliness, love, being mature, freedom, verb, paradise and hell. The language of Nesefi is simple and clear. There is almost no complication or sophistication in his writing style. He shows the ability of explaining religious and Sufism subjects with a very clear and understandable way. Frequently one can see phrases both in Arabic and Persian in the book. In this thesis, Twenty-Two Booklets is analyzed in five subsections. In the first section, biography and books of Nesefi; in the second section, the definition of Twenty-Two booklets, and properties of the parts that are translated; in the third section, the definition of special features among the other Sufi people and Nesefi’s own definition; in the fourth section the biography and books of the translator Ahmet Avni Konuk; in the fifth and the last section the translation of the book into modern Turkish are available respectively. Twenty-Two Booklets where the characteristics and properties of a perfect, mature person are described with a clear and simple style is such a book that one can easily understand. We strongly believe that like in the previous centuries, people of modern ages might also benefit from this interesting book.
Keywords: Akâid ve Kelâm; Din; İslam Dini; Tasavvuf