Soft decision making approaches for sustainable supplier selection - Karakoç, Ömer (My University, 2025)
Sürdürülebilir Tedarikçi Seçimi (SSS), sürdürülebilir tedarik zincirleri için karar alma sürecinde önemli bir bileşendir. Önceki çalışmalar bu hayati sorunu ele almak için çeşitli karar alma yöntemlerinden yararlanmıştır. Bu araştırmanın ilk bölümünde, sosyal, ekonomik ve çevresel faktörlere odaklanarak SSS’nin kapsamlı bir analizini gerçekleştirdik. 2018 ile 2022 arasında yayınlanmış 101 makaleyi inceledik ve bunları sistematik olarak kategorize ettik. Bulgular, bulanık, gri ve kaba karar alma yöntemleri ve genelleştirilmiş versiyonları da dahil olmak üzere hibrit yaklaşımların gerçek dünya problemlerini etkili bir şekilde çözdüğünü göstermektedir. Dahası, sonuçlar, esnek kümeler ve bulanık kümelerin hibrit versiyonları gibi gelişmiş araçların şu anda yeterince kullanılmadığını ve gelecekteki araştırmalar için fırsatlar sunduğunu göstermiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, esnek kümeleri ve hibrit varyasyonlarını tanıttık. Bulanık parametreli bulanık esnek matrisler (fpfs-matrisleri), bulanık nesneler ve parametreleri içeren karar alma problemlerini ele almak üzere tasarlanmış matematiksel bir araç görevi görür. 40 Esnek Karar Verme (SDM) yöntemini beş özelliğe göre sınıflandırdık: Kavramın Orijinalliği, karar modeli, matematiksel işlem, ampirik çalışma ve yöntemin parametreleri. Daha sonra, UCI Makine Öğrenmesi Veritabanından alınan 10 veri kümesi arasında Karşılaştırma Matrisi Tabanlı Bulanık Parametreli Bulanık Esnek Sınıflandırıcı (FPFS-CMC) kullanarak SDM yöntemlerinin performanslarını sıraladık ve istatistiksel olarak analiz ettik. Çalışmanın son bölümünde, ulaştırma sektörü için en uygun alternatifleri sıralamak üzere Nesnel Kriter Ağırlıklarının Entegre Belirlenmesi (IDOCRIW) ve SDM’yi entegre eden IDOCRIW-SDM yöntemini geliştirdik. Bu hibrit yöntemi İstanbul Büyükşehir Belediyesi Elektrikli Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT) için Elektrikli Otobüs (EB) seçim sürecine uyguladık. IDOCRIW-SDM yöntemi ile belirlenen en iyi alternatifler, 10 kritere göre 10 alternatif arasında değerlendirilen 2 ve 5 oldu. Son olarak karar alma sürecinin tutarlı ve güvenilir kalmasını sağlamak amacıyla karşılaştırmalı bir analiz sunduk.

Sustainable Supplier Selection (SSS) is a crucial component in decision-making for sustainable supply chains. Previous studies have utilized various decision-making methods to tackle this vital issue. In the first part of this research, we conducted a comprehensive analysis of SSS, focusing on social, economic, and environmental factors. We reviewed 101 articles published between 2018 and 2022 and categorized them systematically. The findings indicate that hybrid approaches, including their fuzzy, grey, and rough extensions of decision-making methods, effectively resolve real-world problems. Moreover, the results showed that advanced tools, such as soft sets and hybrid versions of fuzzy sets, are currently underutilized, presenting opportunities for future research. In the second part of the study, we introduced soft sets and their variations. Fuzzy parameterized fuzzy soft matrices (fpfs-matrices) serve as a mathematical tool designed to address decision-making challenges involving fuzzy valued objects and parameters. We classified 40 Soft Decision Making (SDM) methods according to five properties: Originality of Concept, decision model, mathematical operation, empirical study, and method's parameters. We then ranked and statistically analyzed the performances of SDM methods using the Comparison Matrix-Based Fuzzy Parameterized Fuzzy Soft Classifier (FPFS-CMC) across 10 datasets from the UCI Machine Learning Repository. In the final part of the study, we developed the IDOCRIW-SDM method, which integrates the Integrated Determination of Objective Criteria Weights (IDOCRIW) and SDM to rank the most viable alternatives for the transportation sector. We applied this framework to the Electric Bus (EB) selection process for the Istanbul Metropolitan Municipality’s Electric Tram and Tunnel Enterprises (IETT). The top alternatives identified by the IDOCRIW-SDM method were 2 and 5, evaluated among 10 alternatives based on 10 criteria. Finally, we provided a comparative analysis to ensure that the decision-making process remains consistent and reliable
Sürdürülebilir tedarikçi seçimi için esnek karar verme yöntemleri
Keywords: Decision making; Esnek küme; fpfs matrices; fpfs matrisler; Karar verme; Soft set; Sustainable supplier selection; Sürdürülebilir tedarikçi seçimi