Balistik kuvvet çıktılarının farklı dinlenme aralıklı dayanıklılık özelliklerine etkisinin ölçülmesinde kullanılan aralıklı dayanıklılık testlerinin geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi - Uzun, Nurettin Ersin (My University, 2021)
Amaç: Bu araştırma, Maksimum oksijen tüketimini belirlemek için kullanılan, indirekt yöntem olan “Yo-yo Aralıklı Toparlanma Testi (seviye-1) (YATT1)” ve “30-15 Aralıklı Fitnes Testi (30-15 IFT)”nin formüller yardımıyla elde edilen MaxVo2 değerleri ile aynı testlerin direkt yöntem olan oksijen analizörü kullanılarak belirlenen MaxVo2 değerinin karşılaştırılması, ayrıca sporcuların balistik kuvvetinin, test performanslarına etkisinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Sporcular farklı günlerde çağırılarak, YATT1 ve 30-15 IFT uygulanmıştır. Çalışmanın sonucu, formüller yardımıyla indirekt olarak hesaplanan MaxVo2 ile direkt olarak ölçülen MaxVo2 değerleri ve aynı testlerde sporculardan elde edilen balistik kuvvetlerinin etkileri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yapılan çalışmada, YATT1 MaxVo2 direkt ölçümü ile YATT1 MaxVo2 indirekt ölçümü arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (p<0.05), 30-15 IFT’ nin MaxVo2 direkt ölçümü ile 30-15 IFT’nin indirekt ölçümü arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir. Çalışmada, YATT1 MaxVo2 direkt ve indirekt yöntem ile 30-15 IFT MaxVo2 direkt ve indirekt yöntemlerinin birbirleriyle olan karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Sonuç: Çıkan bu değerlere göre MaxVo2 belirlemede, YATT1 veya 30-15 IFT testlerinin hem direkt hem de indirekt ölçüm yöntemlerinin kullanılmasının uygun olacağı söylenebilir. İÇİNDEKİLERBEYAN …………………………………………………………………..…........iTEŞEKKÜR …………………………………………………………...….......…iiTABLOLAR LİSTESİ …………………………………………………….…....viŞEKİLLER LİSTESİ …………………………………………………………...viiiRESİMLER LİSTESİ …………………………………………………..…….....ixKISALTMALAR LİSTESİ …………………………………………..…………xSİMGELER LİSTESİ ………………………………………………………..…xiEKLER LİSTESİ ……………………………………………………………..…xii1.ÖZET ……………………………………………………………………...…..12.SUMMARY ………………………………………………………………..…23.GİRİŞ ve AMAÇ …………………………..…………………………………33.1.Hipotezler ……………………………………………………………………64.ksek Şiddetli İnterval (Aralıklı) Antrenman (YŞAA) ……………………74.1.1.YŞAA sınıflaması ……………………………………………………..……84.1.1.1.Uzun aralıklı antrenman …………………………………..………….…84.1.1.1.1.Aktif uzun aralıklı antrenman …………………………………..….….84.1.1.1.2.Pasif uzun aralıklı antrenman …………………………………..…..….94.1.1.2.Kısa aralıklı antrenman …………………………………..…………...…94.1.1.2.1.Aktif kısa aralıklı antrenman …………………………………..…..…94.1.1.2.2.Pasif kısa aralıklı antrenman …………………………………..…...…104.1.1.2.3.Tempo koşuları …………………………………..………………..…104.1.1.3.Aralıklı sprint antrenman …………………………………..…………...114.1.1.4.Tekrarlı aralıklı sprint antrenman …………………………………….…114.1.1.5.Aralıklı toparlanma …………………………………..…………….……114.2.Dayanıklılık Sporları ve Aerobik Kapasite ……………………………..……124.2.1.Dayanıklılığı etkileyen fizyolojik faktörler ……………………………...…134.2.1.1.Maksimum oksijen kapasitesi (MaxVo2) ……………………………….134.2.1.1.1.Maksimum oksijen kapasitesini etkileyen faktörler ……………..……134.2.1.1.2.Maksimum oksijen kapasitesinin fizyolojik kriterleri ……………...…144.2.1.1.3.Maksimum oksijen kapasitesi belirlemede kullanılan testler ……….…144.2.1.1.3.1.Laboratuvar testleri ………………………………………………..…154.2.1.1.3.1.1.Koşu bandı (treadmill) testleri ……………………………………...154.2.1.1.3.1.1.1.Bruce protokolü …………………………………………………154.2.1.1.3.1.1.2.Modifiye Bruce protokolü ………………………………………154.2.1.1.3.1.1.3.Heck protokolü ………………………………………….………164.2.1.1.3.1.1.4.Balke protokolü …………………………………………….……164.2.1.1.3.1.1.5.Taylor protokolü ……………………………………………...…174.2.1.1.3.1.1.6.Naughton protokolü …………………………………………..…174.2.1.1.3.2.Alan (saha) testleri ………………………………………………...…184.2.1.1.3.2.1.30-15 Aralıklı fitnes testi (intermittent fitness test) (30-15 IFT) ….184.2.1.1.3.2.2.Yo-yo testleri …………………………………………………….…194.2.1.1.3.2.3.20m Mekik testi …………………………………………………….204.3.Kalp Atım Sayısı (KAS) …………………………………………………..…214.4.Laktat ……………………………………………………………………...…234.4.1.Laktat eşiği …………………………………………………………………244.5.Balistik Kuvvet (Balistik Güç) Çalışmaları ……….…...…………………….254.6.Reaktif Kuvvet …………………………………………………………….…264.6.1.Yön değiştirme hızı ve reaktif kuvvet arasındaki ilişki ………………….…264.6.2.Yön değiştirme hızı ve bacak gücü arasındaki ilişki …………………….…275.GEREÇ ve YÖNTEM ………………..………………………………………285.1.Evren ve Örneklem ………………………………………………………..…285.2.Çalışmanın Deseni ………………………………………………………...…285.3.Yöntem ………………………………………………………………………285.4.Uygulanan Testler ……………………………………………………………295.4.1.Antropometrik Ölçümler ………………………………………………...…295.4.1.1.Boy ölçümleri …………………………………………………………...295.4.1.2.Kilo, kas ve beden kütle indeksi (BKİ) ölçümleri ………...………….…295.4.2.Alan (saha) testleri ……………………………………………………...…305.4.2.1.Yo-yo aralıklı toparlanma testi (seviye-1) (YATT1) ………………....…305.4.2.2.30-15 IFT Aralıklı dayanıklılık testi (30-15 IFT) …………………….…315.5.Fizyolojik Testler …………………………………………………………….325.5.1.CORTEX MetaMax 3B gaz analizörü …………………………………..…325.5.2.Laktat ölçümü ………………………………………………………………325.6.Sabit Sıçrama Testi (SS) ve Aktif Sıçrama Testi (AS) ………………………335.7.Algılanan Zorluk Derecesi (AZD) ……………………………………….…345.8.Sınırlılıklar …………………………………………………………………...355.9.İstatistiksel Analiz …………………………………………………………...356.BULGULAR ……………………………………………………………...…367.TARTIŞMA ve SONUÇ ………………………………………..………..…427.1.MaxVo2 Değerinin Belirlenmesi ………………………….…………………427.1.1.MaxVo2 değerinin belirlenmesinde direk ve indirek sonuçların karşılaştırılması ……………………………………………………………...…….427.1.2.MaxVo2 ve kat edilen mesafe ilişkisi ………………………………….…447.1.3.MaxVo2, mesafe ve kalp atım sayısı ilişkisi …………………………..…457.1.4.MaxVo2 ve laktat ilişkisi …………………………………………………467.1.5.MaxVo2, mesafe ve koşu hızı ilişkisi ...………………………………..…467.1.6.MaxVo2 mesafe, ve reaktif kuvvet ilişkisi ...…………………………..…477.2.Sonuç ve Öneriler …………………………………..……………………..…488.KAYNAKÇA ………………………………………………………………..509.ÖZGEÇMİŞ………………………………………………………………....6010.EKLER …………………………………………………………….………..61TABLOLAR LİSTESİTablo 1. Bruce Protokolü ………………………………………………………...15Tablo 2. Modifiye Bruce Protokolü …………………………………………...…16Tablo 3. Heck Protokolü …………………………………………………………16Tablo 4. Balke Protokolü …………………...……………………………………17Tablo 5. Taylor Protokolü ……………………………………………………..…17 Tablo 6. Naughton Protokolü ………………………………………………….…18Tablo 7. Algılanan Zorluk Derecesi …………………………………………...…34Tablo 8. Araştırmaya Katılan Sporcuların Demografik ve Antropometrik Özelliklerinin Tanımlayıcı İstatistik Sonuçları ………………………………...…36Tablo 9. Araştırmaya Katılan Sporcuların Yo-Yo Test ve 30-15 IFT Test Sonuçlarının Tanımlayıcı İstatistik Sonuçları …………………………...……..…36Tablo 10. Araştırmaya Katılan Sporcuların SS, AS ve RKİ Sonuçlarının Tanımlayıcı İstatistik Sonuçları ……………………………………………………………..…37Tablo 11. Araştırmaya Katılan Sporcuların YATT1 MaxVo2 Direkt ve İndirekt ile 30-15 IFT MaxVo2 Direkt ve İndirekt Değerleri Korelasyon İlişkisi Sonuçları ...37Tablo 12. Araştırmaya Katılan Sporcuların YATT1 MaxVo2 ile 30-15 IFT MaxVo2 Direkt ve İndirekt Ölçümleri arasında Eş-örneklem t-testi Sonuçları ……...…….37Tablo 13. YATT1 Testinde Kat Edilen Mesafenin YATT1 MaxVo2 Direkt, İndirekt ve KAS İlişki Sonuçları ………………………………………………………..…38Tablo 14. 30-15 IFT’deki Hızın, 30-15 IFT MaxVo2 Direkt, İndirekt ve KAS Değerlerinin İlişki Sonuçları ………………...……………………………………38Tablo 15. YATT1 MaxVo2 Direkt ve İndirekt Yöntem ile Kat Edilen Mesafenin, SS, AS ve RKİ İlişki Sonuçları ……………………………………………………39Tablo 16. 30-15 IFT MaxVo2 Direkt ve İndirekt Yöntem ile Koşu Hızının, SS, AS ve RKİ Arasındaki İlişki Sonuçları ………..…………………………………….....39Tablo 17. YATT1 MaxVo2 Direkt ile İndirekt Yöntemin YATT1 Laktat Son, YATT1 Laktat Farkı ve AZD ile İlgili İlişki Sonuçları …...…………….…...…...40Tablo 18. 30-15 IFT MaxVo2 Direkt ile İndirekt Yöntemin, YATT1 Laktat Son, 30-15 IFT Laktat Farkı ve AZD ile İlgili İlişki Sonuçları ……………………….…40ŞEKİLLER LİSTESİŞekil 1. 20m Mekik Koşusu Testi ……………………………………………..…20Şekil 2. Yo-yo Aralıklı Toparlanma Testi ………………………………………..30Şekil 3: 30-15 IFT Aralıklı Dayanıklılık Testi …………………………………...31RESİMLER LİSTESİResim 1. CORTEX MetaMax 3B Gaz Analizörü …………………….…………32Resim 2. Lactate Scout …………………………………….….…………………32Resim 3. Sıçrama Test Platformu …………………………………………….…33

Objective: In this research, MaxVo2 obtained with the help of formulas of “Yo-yo Intermittent Recovery Test Level 1 (YATT1)” and “30-15 Intermittent Fitness Test (30-15IFT)”, which is the indirect method used to determine maximum oxygen consumption. The aim of this study was to compare the values of MaxVo2 determined by using the oxygen analyzer, which is the direct method of the same tests, and also to investigate the effect of the ballistic strength of the athletes on the test performance.Materials and Methods: Athletes were called on different days and YATT1 and 30-15IFT were applied. The results of the study were compared with the MaxVo2 calculated indirectly with the help of the formulas and the MaxVo2 values measured directly, and the effects of the ballistic forces obtained from the athletes in the same tests.Results: In the study, there was a statistically significant difference between direct measurement of YATT1 and indirect measurement of YATT1 MaxVo2, there was no statistically significant difference between direct measurement of MaxVo2 of 30-15IFT and indirect measurement of 30-15IFT. In the study, it was determined that there was a statistically significant difference (p<0.05) because of comparing the direct and indirect methods of YATT1 and 30-15IFT MaxVo2 direct and indirect methods with each other. Conclusion: According to these values, it can be said that it would be appropriate to use both direct and indirect measurement methods of YATT1 or 30-15 IFT tests in determining MaxVo2.
Keywords: 30-15 IFT; 30-15IFT; balistik kuvvet Yo-yo; ballistic force; Beden eğitimi; maxVo2; Öğrenim ve öğretim; Physical education; Spor; Sports; Study and teaching; Yo-yo