Monomerik ve dimerik suda çözünen demir ftalosiyaninler - Aydın Sarak, Derya (My University, 2023)
Ftalosiyaninler fiziksel ve kimyasal özellikleri, yeni nesil yeşil kimya, iyi katalizör molekülleri olmalarıyla çevre ve enerji gibi çeşitli önemli uygulama alanlarında büyük bir rol oynamaktadır. Biyomolekül sınıfında hemoglobin ve klorofil molekülleri gibi yer alan ftalosiyanin kompleksleri genelde biyo uyumludurlar, toksik değildirler. Bu özellikleri ftalosiyaninlerin sağlık alanında uygulanması için hedef haline getirmektedir [1]. Çözünürlük birçok uygulama alanı için istenen bir özelliktir. Ek olarak suda çözünebilir ftalosiyanin sentezi oldukça zor ve uğraştırıcıdır. Suda çözünürlük sağlamak amacıyla ftalosiyanin makro halkasına genellikle anyonik ve katyonik sübstitüe gruplar eklenmiştir. Suda çözülebilen nötral gruplar ise oldukça azdır. Bununla birlikte, kandaki sirkülasyon yaşam süresini arttırdığı bilinen poliokso ve polietilenglikol sübstitüent olarak biyolojik uygulamalar için oldukça uygundur. Biyolojik uygulamalarda nadir olarak kullanılsa da demir ftalosiyaninler manyetik olarak aktiflerdir ve bu sebeple MRI gibi manyetik görüntüleme uygulamalarında kullanılması öngörülmektedir [2]. Bu çalışmada, suda çözünür monomerik ve mu-nitrido dimerik demir ftalosiyanin kompleksleri sentezlenerek yapıları aydınlatılmıştır. Sentezlenen mu-nitrido kompleksinin manyetik rezonans görüntüleme ajanı olarak kullanılması hedeflenmektedir.

Phthalocyanines play a major role in various considerable applications such as environment and energy owing to their physical and chemical properties, being green chemistry, and being good catalyst molecules. Phthalocyanine complexes that are in the biomolecule class as hemoglobin and chlorophyll molecules are generally biocompatible and non-toxic. These properties make phthalocyanines a target molecule for applications in healthcare [1]. Water solubility is a desirable property for many application areas. However, the synthesis of water-soluble phthalocyanines is quite challenging and laborious. Generally, anionic and cationic groups are substituted to the phthalocyanine macro ring in order to provide water solubility. Conversely, water-soluble neutral groups are very few. However, polyoxo and polyethyleneglycol, which are known to increase circulation lifespan in blood, are quite suitable for biological applications as substituents. Although rarely used in biological applications, iron phthalocyanines are magnetically active and are therefore anticipated to be used in magnetic imaging applications such as MRI [2]. In this study, water-soluble monomeric and mu-nitrido dimeric iron phthalocyanine complexes were synthesized and their structures were elucidated. It is aimed to use the synthesized mu-nitrido complex as a magnetic resonance imaging agent.
Monomeric and dimeric water soluble fe pythalocyanines
Keywords: Demir; Dimer; Ftalosiyanin; Iron; Monomer; Mu-nitrido; Mü-nitrido Phthalocyanine; Phthalocyanines; Suda Çözünürlük; Water-solubility