Ümirtü hadisinin tahlil ve değerlendirilmesi - İslam, Erkan (My University, 2020)
İslam dini, insanlara din özgürlüğü tanımış olmasına rağmen bazı nasların zahirinden, bunun aksinin geçerli olduğu anlaşılır. Ümirtü hadisi diye bilinen hadis de bunların başında gelmektedir. İnsanlarla lâ ilâhe illallah diyene kadar savaşmakla emrolundum şeklindeki Ümirtü hadisinin zahirinden insanların müslüman olmaya zorlanabileceği ortaya çıkar. Ancak dinî naslar ele alınırken bir bütünlük içinde ele alınması gerektiği açıktır. Bu ilkeden hareketle çalışmada ümirtü hadisinin bütün tarikleri tespit edilmiştir. Ardından muhteva tahlil ve tenkidine yer verilmiştir. Dinî nasları bir bütünlük içinde ele alınması gerektiğinden yola çıkılarak hadis, Kur'ân ve Sünnet-Sîret bilgisiyle birlikte değerlendirilmiş ve İslam'da kimsenin dine zorlanmadığı ortaya çıkmıştır. Hadisin metninde yer alan nâs lafzının bütün insanları değil belli bir grubu hedef aldığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde hadisin maksadının savaşmak değil, devam eden bir savaşın ne zaman biteceğini tayin etmek olduğu belirlenmiştir. İslam devletler hukukunda hadis, özellikle uluslararası ilişkileri savaş esaslı kabul edenlerin delili olarak görülmüştür. Günümüzde bu görüşün, İslam dünyasında belli gruplar tarafından savunulduğu ortaya konulmuştur. Batı'da ise hadisle ilgili ideolojik ve nispeten tarafsız yaklaşım şeklinde iki yaklaşımın öne çıktığı tespit edilmiştir. Hadise ideolojik yaklaşanlar, İslam dininin baskıcı ve şiddeti savunan bir din olduğu görüşünü ileri sürmüşlerdir. Son olarak bu gibi iddialara cevap niteliğinde görüşler serdedilerek çalışma neticelendirilmiştir.

In spite of religious freedom that Islam has granted to people, the external and literal meaning of some religious texts seems to pretend the contrary. The hadith known as Umirtu is one of those religious texts. It seems possible to compel people to embrace Islam according to the literal meaning of hadith, I have been commanded to fight people until they testify that there is no god but Allah. But it is obvious that religious texts should be understood in an entireness. Based on this principle, the entire narrations of hadith umirtu had been established in this study. Subsequently the analysis and the review of content of hadith took place. As is required to evaluate the religious texts, the hadith has been revaluated with Quranic and Sunnah-Sirah knowledge and has been revealed that is not allow to compel people to embrace Islam. The word nâs in the hadith has been determined to has special meaning for some group of people not all the mankind. In the same way the intention of hadith has been determined that defines the end of an ongoing war not starting it. As for Islamic Law of Nations, the hadith has been an evidence of those who uphold the idea that the nature of the International Relations is war. This study established that the same idea of war is still upholded by some groups in Islamic society at the present time. The study also established that there are two attitudes of understanding the hadith umirtu in the West societies, the ideological attitude and the relatively objective attitude. The ideological one pretended that the Islam is religion of compulsion and violence. The study ends with some opinions as answer to those ideas about Islam.
Keywords: cerh; dini özgürlük; Hadis; Hadith; Islam; idrac; idraj; İslam; jarh; muhteva tenkidi; religious freedom; savaş hadith umirtu; ta'dil; ümirtü hadisi; war