Kutadgu Bilig'de eğitim ve yönetim anlayışı - Kalkan Yaman, Asiye Figen (My University, 2025)
Kutadgu Bilig'de eğitim ve yönetim anlayışı Türk edebiyatının en önemli yapıtlarından Kutadgu Bilig ile ilgili bugüne kadar başta Türk dili ve edebiyatı olmak üzere dil bilimi, tarih, siyaset bilimi, ilahiyat, tıp gibi çeşitli alanlarda birçok çalışma ortaya konmuştur. Son dönemlerde değerler eğitimine olan ilginin artması ile nasihatname ve siyasetname türündeki yapıtlara özel bir merak oluşmuştur. Ancak Kutadgu Bilig ile ilgili ele alınan çalışmaların çoğunun makale türünde olduğu görülmüştür. Bu nedenle tezimizin ana amacı Kutadgu Bilig’i eğitim ve yönetim açısından ayrıntılı bir biçimde ele almak, ondaki eğitim ve yönetime ilişkin görüşlerde varsa Platon’un ve Farabi’nin etkisini saptamaktır. Bu kapsamda Kutadgu Bilig ile Platon’un Devlet ve Farabi’nin İdeal Devlet (Erdemli Şehir) adlı yapıtları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar eğitim ve yönetim bağlamında ele alınmıştır. Bu üç yapıtta da insanın ve dolayısıyla toplumun mutluluğu üzerinde durulması çıkış noktamızı oluşturmuştur. Tezde, çalışana verileri derinlemesine betimleme ve yorumlama olanağı sunan nitel araştırma deseni ile tarama modeli kullanılmıştır. Söz konusu yapıtlardaki veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Toplanan bu verilerin analizinde ise içerik analizi uygulanmıştır. Elinizdeki bu tez giriş, kavramsal çerçeve, yöntem, bulgular ve yorum ile sonuç ve tartışma olmak üzere toplam beş bölümden oluşmaktadır. Kavramsal çerçeve bölümünde ‘mutluluk’ kavramı üzerinde durulmuştur. Bulgular ve yorum bölümü Eğitim Anlayışı ve Yönetim Anlayışı olarak iki başlıkta incelenmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen bulgulara ilişkin sonuçlar ifade edilmiş, Türk dili ve edebiyatı eğitimi alanı kapsamında öneriler sıralanmıştır.

The concept of education and governance in Kutadgu Bilig Many studies have been conducted on Kutadgu Bilig, one of the most significant works of Turkish literature, in various fields such as Turkish language and literature, linguistics, history, political science, theology, and medicine. Recently, the growing interest in values education has also increased curiosity about works in the genres of nasihatname (books of advice) and siyasetname (books of political thought). However, most of the studies related to Kutadgu Bilig appear to be in the form of articles. Therefore, the primary aim of this thesis is to comprehensively examine Kutadgu Bilig in terms of education and governance and to identify any influence of Plato and Al-Farabi on its educational and governance perspectives. Within this scope, the similarities and differences between Kutadgu Bilig, Plato’s The Republic, and Al-Farabi’s The Ideal State are analyzed in the context of education and governance. The focus on the happiness of the individual and, consequently, society in all three works serves as the starting point of this study. The thesis employs a qualitative research design with a survey model, allowing for an in-depth description and interpretation of the collected data. The data from the aforementioned works were gathered through document analysis, and content analysis was used to analyze the collected data. This thesis consists of five chapters: introduction, theoretical framework, methodology, findings and interpretation, conclusions. The theoretical framework focuses on the concept of ‘happiness.’ The findings and interpretation chapter is divided into two main sections: Educational Perspectives and Governance Perspectives. In the conclusions chapter, the results of the findings are presented, and recommendations are offered within the scope of Turkish Language and Literature Education.
The concept of education and governance in Kutadgu Bilig
Keywords: Farabi and The Ideal State; Farabi ve İdeal Devlet; Kutadgu Bilig; Metinler; nasihatname; nasihatname Turkish Language and Literature Education; Plato and The Republic; Platon ve Devlet; siyasetname; Texts; Türk Dili ve Edebiyatı eğitimi; Uighur (Turkic people); Uighur language; Uygur (Türk halkı); Uygur dili; Writing; Yazı; Yusuf Has Hacib, 11. yy. Kutadgu Bilig; Yusuf Hâs Hâcip; Yusuf, khass-hajib, 11th cent. Kutadgu Bilig