Kelamcılarda nakli istidlal metodolojisi (cehennem ateşinin ebediliği örneği) - Hamzeh, Hanan (My University, 2022)
Bu tez, inkârcıların kıyamet günündeki durumlarından söz eden ve cehennem azabını niteleyen âyetlerin tümevarımsal bir yöntemle ve klasik tefsir bilginlerinin görüşleri üzerinden incelenmesini hedeflemektedir. Konu kelam ilminin semiyyat bahislerine dahil olduğu için, bu çalışmada cehennemin ebediliğini ya da faniliğini savunan tarafların her ikisinin de benimsedikleri çıkarım/ istidlal yöntemlerinin incelenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda tarafların inkârcıların kıyamet günündeki durumlarından söz eden ayetler hakkındaki tümevarımsal değerlendirmelerini incelemenin yeterli olmayacağı, aksine onların istidlal yöntemlerinin anlaşılması için bu istidlal esnasında dayandıkları ilkelerin tespit edilmesinin gerekli olduğu açıktır. Öte yandan: 1. Bu araştırma tefsir literatürünün yanı sıra kelam eseri veren müfessirlerin bu konuları ele aldıkları kelam metinlerini de kapsamaktadır. 2. Araştırma alanına giren kelam bahisleri, kelam metinleri üzerinden tartışılmıştır. 3. Konuyla ilgili terminoloji söz konusu olduğunda dilbilim literatürüne başvurulmuştur. 4. Son olarak, tarafların delillerinin ne ölçüde kesinlik arz ettiği incelenmiş, yöntemleri analiz edilmiştir.

This thesis aims to analyze the verses that talk about the situation of the deniers on the Day of Judgment and describe the torment of hell, with an inductive method and through the views of classical commentators. Since the subject is included in the Semiyyat bets of the science of Kalam, in this study, it is necessary to examine the inference/ deduction methods adopted by both the parties advocating the eternity or mortality of hell. In this context, it is clear that it will not be enough to examine the inductive evaluations of the parties about the verses that talk about the situation of the deniers on the Day of Judgment, on the contrary, it is necessary to determine the principles on which they are based during this induction in order to understand their induction methods. On the other hand: 1. This research includes not only the Tafsir literature, but also the Kalam texts in which the commentators who wrote the Kalam work deal with these issues. 2. Kalam bets, which are included in the research area, are discussed over the Kalam texts. 3. Linguistics literature was consulted when it comes to terminology related to the subject. 4. Finally, the accuracy of the evidence of the parties was examined and their methods were analyzed.
Keywords: azap; cehennem; ebedi; eternal; Islam; İslam; methodology; metodoloji hell; torment