ISO 9000 standardının toplam kalite yönetimi ile ilişkisi ve sektörel uygulamalar - Gençosmanoğlu, Caner (My University, 2000)
Eğer bir işletme verimsiz çalışıyor, kaynakları verimsiz kullanılıyor, müşteriler bir defadan fazla o işletmeye uğramıyor ve çalışanları da kendilerini huzursuz hissediyorlarsa, bir düzen arayışı içinde ise kuşkusuz o işletmede ciddi bir yönetim ve kalite problemi vardır. Bu tür işletmeleri etrafımızda çok rahatlıkla görebiliriz. Günümüz rekabet koşullarında bu tarz işletmeler çok daha çabuk belirgin hale gelmektedirler. İşletmeler hayatta kalabilmek ve gelişmelerini sürdürebilmek için çeşitli organizasyonlar oluşturup, farklı yönetim anlayışlarını uygulamaya çalışmışlar. Bunlardan biri de Toplam Kalite Yönetimi anlayışı felsefesidir. Toplam kalite yönetimi; müşteri tatminini hedefleyen ve işletmelere rekabet üstünlüğü sağlayan, iç ve dış müşterilerin sürekli eğitimini ve katılımını öngören çağdaş bir yönetim anlayışıdır. Toplam kalite yönetimini diğer yönetim biçimlerinden ayıran en temel özellik insana verdiği değerdir. Çünkü; insan belirlenen stratejiye hayat veren, hayata geçiren bir varlıktır. Bunun önemini gerek toplam kalite ile ilgili sistemi kurarken, gerekse müşteri tatmini , vb. görebiliriz.* Çalışanların eğitimi, şirketin politika ve hedeflerinin gerçekleştirilmesi için gerekli maddi ve beşeri kaynakların ayrılması; bir toplam kalite yönetimi çalışması için gerekli şartlardandır. ISO 9000 standardında gereklilikler izah edilmiş olup, bu standart toplam kalite yönetimi için bir basamak ve uygulamaya yönelik, yön gösterici bir rehber teşkil etmektedir. ISO 9000 ve toplam kalite yönetimi çalışmalarına ve uygulamalarına başlayan ulusal ve uluslararası kuruluşlara bakıldığında, çalışmaların tümünün başarılması ya da zamanında bitirilmesi mümkün olmamıştır. İşletmelerin toplam kalite yönetimine geçişleri için ISO 9000 şart değildir. Özellikle Almanya'da Avrupa içerisindeki en düşük sayıda belgeli işletme olmasına rağmen, Alman işletmelerinde ki sistem ve kalite anlayışı tüm dünyaca takdir edilir. ISO 9000 Standardının Toplam Kalite Yönetimi ile İlişkisi ve Sektörel Uygulamalar konulu çalışmamızda amaç; işletmelerin ileriye dönük bakış açılarını oluşturmak ve günceli yakalamalarına katkıda bulunmak üzerine kurulmuştur.Bilindiği gibi, ISO 9000 standardı Toplam Kalite Yönetimi için bir rehber teşkil eder. Çalışmamızda bu rehberin kullanılarak hangi aşamalardan nasıl geçilmesi gerektiği ve hedeflere ulaşmak için izlenmesi gereken stratejiler üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın Birinci Bölümünde; konu ile ilgili temel kavramların tanım ve açıklamaları yapılmıştır. İkinci Bölümde; kalite kavramı ve tarihsel gelişimiyle; kalite güvencesi ve toplam kalite düşüncelerinin hangi nedenlerden ve ne zaman çıktığına değinilmiştir. Üçüncü Bölümde; kalite güvence sisteminin içeriği ve kuruluşlardaki uygulama aşamalarından bahsedilmiştir. Dördüncü Bölümde; Toplam Kalite Yönetiminin içeriği, önemi, yararları, toplam kalite yönetimi uygulama aşamaları, kalite iyileştirmek için izlenecek yolun ve atılacak adımların neler oldukları irdelenmeye çalışılmıştır. Beşinci Bölümde; ISO 9000 standardı ve Toplam Kalite Yönetimi arasındaki ilişki irdelenmiş olup, Toplam Kalite Yönetimi için hangi uygulamaları yapmak gerektiği ISO 9001 Standardı maddeleri baz alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Altıncı Bölümde; üç farklı sektörden (ayakkabı,tekstil ve dağıtım-pazarlama) işletmeye ait ISO 9000 ve Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları anlatılmıştır. Buradaki uygulamalarda söz konusu işletmelerin kalite yönetimine neden ihtiyaç duydukları, ISO 9000 ile nasıl tanıştıkları, hangi sebeplerin işletmelerin talebini gerektirdiği ve toplam kalite yönetimine geçişte yapmış oldukları faaliyetler, yapmış oldukları ISO 9000 çalışmaları ile Toplam Kalite Yönetimi çalışmaları ve arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Yedinci Bölümde; üç farklı sektörden olan işletmelerin uygulamalarının, beklentilerinin ve gerçekleşenin neler olduğuna değinilmiştir.ISO 9000 ve Toplam Kalite Yönetimi çalışmalarının işletmelere sağladığı yararlar, sakıncalar ve uygulamada görülen hatalardan bahsedilerek öneriler verilmeye çalışılmıştır. Son Bölüm ise buraya kadar olan hem teorik içerik, ilişki ve uygulama örneklerinin konumuz itibariyle olumlu ve olumsuz yanlarının vurgulanmasıyla bir

yapılarak sonuçlandırılmaya çalışılmıştır. SUMMARY İf a company working unproductive, customers don't come one more time,employees are unhapy and looking for another organization, this company has important management and quality problem.We can easily see company like this around us.At this compettive days this type of company seem easily. Companies develop and make differnt type of organization and management models for life.Total Quality Management is one of them.Total Quality Management's aim is to be competitive, customer satisfaction and permanent education for internal and external customers. The most important thing is between Total Quality Management and other management methods is employees.Because employees are creater and player of strategies. Total Quality Management study requaires, employees education and appoint resources for companies policies and aims. ISO 9000 is a guide and a step for doing Total Quality Management.Companies do not have to do first ISO 9000 for doing Total Quality Managent. Our aim is in this work to make companies forecast for their future. ISO 9000 is a guide for Total Quality management, we'd like to see how can we use this guide. In first division, we mentioned basic consept and identificatons. In second division, we mentined quality's historical development In third division, quality assuarance contents and practising steps. In fourth division, Total Quality Managment contents, advantages, practising steps and way to Total Quality Management. In fifth division, we mentionaed relation between ISO 9000 and TQM and what TQM requires. In sixth division, three companies ISO 9000 practice from three differnt sector.Our aim is, why they need quality management, how they meet with ISO 9000, what they did and relations between their ISO 9000 and Total Quality Managemant activities. In seventh division, we mentioned what thesee companies wanted and what they found.What is the advanteges or disadvanteges of ISO 9000 and Total Quality Managent. Also we mentioned about some false in Total Qualiy Managent practise. At the and we mentioned, relations between teory and practise.
Keywords: Genel yönetim; ISO 9000; Toplam Kalite Yönetimi-Standartlar; Üretim yönetimi