Rehber öğretmenlerin okul iklimi algıları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma - Ekşi, Füsun (My University, 2006)
Bu çalışmanın amacı, İstanbul İli Anadolu Yakası resmî ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan rehber öğretmenlerin çalıştıkları kurumların okul iklimi algılamaları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin nasıl olduğunu incelemektir. Bu çerçevede ayrıca çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, kıdem, mezuniyet gibi) bu değişkenlerle bağıntısı da ortaya konulmuştur. İstanbul ili Anadolu Yakasında görev yapmakta olan rehber öğretmenler arasından tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen örneklem grubunun 58’i erkek (% 25,8), 167’si kadın (%74,2) olmak üzere toplam 225 öğretmenden oluşmuştur. Katılımcıların sürekli kaygı düzeylerini değerlendirmek için Öner ve LeCompte (1998) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği)’nin Sürekli Kaygı alt boyutu, okul iklimi algıları belirlemek için ise Paknadel (1988) tarafından uyarlanan Örgütsel İklimi Betimleme Anketi kullanılmıştır. Rehber öğretmenlerin okul iklimi algıları medeni duruma, çalışılan kurumun düzeyine cinsiyete (samimiyet hariç), yaşa (işe dönüklük hariç), kıdeme (moral hariç) göre farklılık göstermemektedir. Mezun olunan bölüm değişkeni açısından iki boyut (engellenme ve işe dönüklük), mevcut okulda bulunma suresi açısından iki boyut (engellenme ve moral), çalışılan ilçe açısından üç boyutta (çözülme, engellenme, moral) farklılık bulunmuştur. En fazla farklılaşma ise çalışılan okulun imkanlarının değerlendirmesinde -Öğretmen davranışlarından ikisinde -engellenme, moral- müdür davranışlarının üçünde - yüksekten bakma, işe dönüklük, anlayış gösterme- olmak üzere toplam beş boyutta farklılık bulunmuştur. Rehber öğretmenlerin sürekli kaygı düzeyleri ile cinsiyet, yaş, kıdem, mevcut okuldaki çalışma süreleri, medeni durum, çalışılan kurumun düzeyi, çalışılan ilçe, mezun olunan bölüm ve çalışılan okulun imkanlarını değerlendirme düzeyi arasında farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin kaygı düzeyleri ile çözülme ve engellenme ve yüksekten bakma olumlu ilişkili bulunurken moral alt boyutu ise olumsuz ilişkiye sahip bulunmuştur.Okul iklimi alt boyutları arasındaki ilişkiler beklenilen yöndedir. Yani okul iklimini olumsuz değerlendiren alt boyutları –ister öğretmen, isterse müdür davranışı olsun- birbirleriyle anlamlı ve olumlu ilişkili, olumlu değerlendiren alt boyutlar anlamlı ve olumlu ilişkili bulunmuştur. Bunun genel bir eğilim olarak hemen hemen tüm alt boyutlar için geçerli olduğunu da rahatlıkla söyleyebiliriz. Çalışma, bulguları ilgili literatür ışığı altında tartışmış ve önerilerle son bulmuştur.

The aim of the present study was to investigate the relationship between the perception of school climate and anxiety among school counselors. In that context, whether these two main variables were differentiated or not by various socio-demographical variables such as gender, years of experience, graduation will be under examination. Randomly selected 225 school counselors, 58 of them male (25,8 %) and 167 of them female (74,2 %), serving at the Anatolian part of Istanbul participated the survey. While trait anxiety levels of the counselors were measured by the trait part of Spielberger State-Trait Anxiety Inventory, the school climate perceptions were evaluated by Halpin and Croft’s Organizational Climate Description Questionnaire, OCDQ. The former was adopted into Turkish by Öner and LeCompte (1998), the latter is by Paknadel (1988). OCDQ is consisted of eight subscales, namely; disengagement, hindrance, esprit, intimacy (teachers’ behaviors) aloofness, production emphasis, thrust, and consideration (principals’ behaviors). The data were collected by the researcher and independent samples t test, analysis of variance, LSD, and Pearson Product Moment Correlation Coeffient were used to analyze the data. School counselors’ perception of school climate did not differ with respect to marital status, working at primary or secondary school, gender (except intimacy), age (except production emphasis), and years of experience (except esprit). Hindrance and production emphasis were differentiated in terms of the departments the counselor graduated; Hindrance and esprit were differentiated in terms of working year at present school; disengagement, hindrance, and esprit were differentiated in terms of districts the school located. “How the counselors evaluates facilities of their own schools” was most prominent factor differentiated in respect to subscales of school climate, namely, hindrance, esprit, aloofness, production emphasis, consideration. The levels of the counselors’ trait anxiety did not differ any of demographic variables. But, trait anxiety was related positively with disengagement, hindrance, and aloofness related negatively with esprit. School climate factors both related with teachers’ behaviors or principals’ behaviors were found related each others as suggested. The study concluded with the discussion of data under the light of current literature and the suggestions.
Keywords: Rehber Öğretmenler_Eğitim Psikolojisi; Rehberlik, Eğitimde