Doğal gazla soğutma - Türkkan, Sinan Hüseyin (My University, 2004)
DOĞAL GAZLA SOĞUTMA Sanayileşmenin arttığı ve modern yaşamın vazgeçilmez öğesi konumuna gelen konfor bilincinin yerleşmeye başladığı günümüzde, milenyum yakıtı olarak adlandırılan doğal gazın önemi gittikçe artmaktadır. Bütün dünyada mevcut ve yeni enerji kaynakları araştırılmakta, yaz ve kış dönemleri arasındaki enerji kullanımı dengesizliğini giderici önlemler alınmaktadır. Ülkemizde, özellikle yaz aylarında elektriğe aşırı yüklenmeden dolayı, kesintiler yaşanmakta, cihazların çalışması ile ilgili bir çok sorunla karşı karşıya gelinmektedir. Doğal gazın soğutmada kullanımı sorunun çözümünde yeni boyutlar getirecek ve yaz-kış enerji dengesinin sağlanmasında aktif rol oynayacaktır. Doğal gazla üç tip soğutma sistemi vardır: Absorpsiyonlu Soğutma Sistemleri: Soğutma etkisi, yoğunlaşma ve buharlaşma çevrimleri sonucu elde edilen kullanımlardır. Motor Tahrikli Doğal Gazlı Soğutma: Bu sistemler, ilke olarak elektrik motorlu soğutma sistemlerine benzerdir. Isı, bir kondansöre bir kompresörden devamlı bir çevrimle hareket eden bir soğutkanda yakalanır. Soğutkan kompresöre geri dönmeden önce evaporatorda hal değiştirir. Kurutucu (nem alma) Sistemleri: Nemin bir sorun olabildiği süpermarketler, sağlık kulüplerinde böyle ileri teknoloji olanakları kullanılır. Kurutucular nemi azaltarak havayı serinletir. Soğutma sisteminin, havayı sert olarak serinletmek zorunda olmadığı bu yolda, nem için gerekli kurutma doğal gaz ocağı veya kazanından sağlanır. Böyle bir yüksek kaliteli kurutucuda maliyet çok etkilidir. Bu tür soğutma sistemlerinin kuruluş maliyeti yüksektir. Ama bu sistemlerin işletme maliyeti düşüktür. Buda gazın yaz aylarında genellikle daha az pahalı olduğu içindir ve şirketler, yüksek elektrik talebinden kaçınabilirler. Geleneksel klimalarda CFC'ların kullanılması gaz klimalarını daha da öne çıkarmıştır. Son yıllarda, amonyak-su ve lityum bromid-su eriyiği kullanan soğurmalı soğutma sistemlerinin performansının iyileştirilmesi için çalışmalar yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada, lityum bromid-su eriyiği kullanan tek kademeli absorpsiyonlu soğutma sisteminin termodinamik ve ekserji analizi yapılmıştır. Eriyiklere ait termodinamik özellikler verilerek sistemin performansı, farklı buharlaştırıcı ve üreteç sıcaklıklarında karşılaştırma yapılmıştır. Sistemin performansı üreteç ve buharlaştırıcı sıcaklıklarının artışıyla artmakta ancak yoğuşturucu ve soğurucu sıcaklıklarının artışıyla azalmaktadır. Genel olarak lityum bromid-su eriyiği kullanan sistemin performansı amonyak-su eriyiği kullanan sisteme göre daha iyi olmaktadır. Haziran, 2004 Sinan Hüseyin TÜRKKAN

NATURAL GAS COOLING In these days the industrialization grows and the consciousness of comfort that is becoming a vital element of modern life, the importance of natural gas called as millenium fuel increases significantly every time. All over the world the existing and new energy sources are being searched, and some measures are taken to set off the unbalance of energy use between summer and winter seasons. In our country, due to the intensive demand for electricity in summer months particularly, blackouts come up and we might face to many problems related to the running of devices and appliances. The usage of natural gas in cooling will be bringing new horizons and playing a big active role in enabling the summer-winter energy balance. There are three types of natural gas cooling systems: Absorption: Uses a cycle of condensation and evaporation to produce a cooling effect. Engine Driven Chillers: These systems are similar in principle to electric motor driven chillers. Heat is captured in a refrigerant that moves through a continuous loop from a compressor to a condenser, and then to evaporator coils before returning to the compressor. Desiccant Dehumidification Systems: Are used in facilities such as health clubs, supermarkets and high technology facilities where moisture can become a problem. Desiccants cool the air by reducing the humidity. This means that the cooling system does not have to work as hard to cool the air. A high-quality head source such as a natural gas-fired furnace or boiler removes the moisture from the desiccant very cost effectively. While the initial cost of a gas cooling system is usually higher than that of a comparably-sized electric system, a gas unit's payback can be attractive. This is because gas is usually less expensive in the summer and companies can avoid high electric demand charges. Gas air conditioners save another way too. By eliminating or reducing CFCs found in conventional air conditioning systems, gas air conditioners offer a better alternative. In recent years, research has been devoted to improvement of the performance of ammonia-water and lithium bromide-water absorption refrigeration systems. In this study, thermodynamic and exergy analysis of lithium bromide-water single stage absorption refrigeration system are carried out. Detailed thermodynamic properties of solutions are presented and system performances are compared at various generator and evaporator temperatures. As a result, it is seen that performance of system increase with increasing generator and evaporator temperatures, but decrease with increasing condenser and absorber temperatures. It is observed that generally the performance of lithium bromide-water absorption refrigeration system is better than that of the ammonia-water system.
Keywords: Soğutma Sistemleri; Soğutma ve Soğutma Makineleri