Türk fotoğrafında farklı yaklaşımlar - Özşen, Serhat Reşat (My University, 2006)
Fotoğraf resmi olarak 1839'daki Paris Bilimler Akademisi'nden doğduğundan beri kendisinin ne olup ne olmadığı tartışmalarıyla tarihini doldurmuştur. En basit anlamıyla görüntüleri kaydetme işlevinde bulunan fotoğraf makinesi gerçekte neye hizmet etmesi gerektiği tartışmaları içinde büyümüş, kabul ile reddedilme çizgisinin üstünde geçirmiştir kısa tarihinin büyük bölümünü. Görüntüleri kusursuzca kaydeden cihaza, resim sanatının, kazanmış olduğu özgürlükle borçlu olduğunu kabul ederken ona çizdiği rolüde belirlemiş oluyordu; sanat alanlarına basit hizmetkar olarak, fotoğrafın bir kayıt cihazı gerçeğinden kabul ile ondan yeni görüntüler, çağına tanıklık, gerçeğin saptayıcısı olmasını bekleyen aydın ve sanat kesimi fotoğrafın üretim aşamasını da belirlemiş oluyordu. Fotoğraf kendni kimliğini bulma mücadelesi ile geçirdiği doğduğu yüzyılın ertesinde, I. Dünya Savaşı sonrası bohem bir ortamda ifade aracı olarak kabul edilebildi ancak. Bunu da geçen yüzyılın Rejlander, Robinson, M.Cameron, L.Hawarden, L.Carroll gibi fotografik görüntünün sunduğu gerçekliğin ötesinde, algılanabilir başka ifadeleri olabileceğini kanıtlayan sıradışı fotoğrafçılara borçluydu. Benzer süreci türk fotoğraf tarihinde de görmekteyiz. Osmanlı İmparatorluğu'nun Sosyal şartlarında azınlıkların bünyesinde gelişen fotoğraf her ne kadar Cumhuriyet'in erken döneminde Müslüman fotoğrafçılara geçmiş olsa da dönemine ve olaylara tanıklık; görsel dökümanter oluşturma ve tanıtma yönündeki işlevselliği değişmemiştir. Genç Cumhuriyet'in atılımındaki hedefte Ülke'yi romantik hissiyatlarla fotoğraflamak ve değerlerini ortaya çıkarmak vardı. Genç fotoğraf kadroların yetişmesi amacı ile Devlet'in himayesindeki halkevlerinde verilen eğitim sonucu 60'lara kadar bu romantik dönemin sürmesi sağlanmıştır. 60'ların Dünya'daki değişimlerden etkilendiği yıllarda da fotoğraf işlevini değilse de konularını sosyal ve bireyin sorunları yönünde ele almaya başladı. Büyük kent ve insanının, kırsal kesimde yaşayan halkın durumları fotoğraflanıyordu artık. 60'lı ve 70'li yıllarda, geleneksel bir tavırdan; belge işlevselliğinden doğan polemikler fotoğrafın üretme aşamasındaki yöntemlerine değil konuları üzerine olduğu yıllardı. 80'lerin Türkiye'si ise geleneksel belgeci tavrın karşısına fotoğrafın farklı üretim yöntemlerini ve bu yöntemlerle üretilmiş işleri çıkarmaya başladı. Özellikle Akademik taraftan gelen bu tavır belli bir kuşağı rahatsız etti. Ortaya çıkan ürünleri amaçsız ve estetik dışı bulundu. Üretimdeki yöntemlere, kurgulandığı gerekçesi ile karşı çıkılarak belge fotoğrafın karşısına alındı. Yeni yaklaşımlar, Deneysel fotografi gibi kavramlar adı altında faaliyet gösteren genç bir kesim çeşitli platformlarda belgesel fotoğrafla amaçlarının bir, ama yöntemlerinin farklı olduğunu kabul ettirme mücadelesine giriştiler. Belge fotoğrafının da bir kurgu olduğu savını savundular. 80'lerden günümüzü kadar süre gelen bu kutuplaşma Türkiye'nin son 25 yılındaki ekonomik ve siyasal değişimlerinin de bir neticesi olarak kurgu fotoğraf tarafına gittikçe taraftar toplamaktadır. Fotoğrafın bir malzeme olarak kullanılıp ifade aracı olma yönündeki yolu farklı disiplinlerinde elinden tutması sayesinde açılmış bulunuyor.

The history of photography is full of debates involving questions such as what it is and is not since its official birth in 1839 in Paris Academy of Sciences. The camera, basically having a function of recording images, has grown old within discussions on what actually to serve for. It has crossed the border of acceptance and rejection during most of its short life. This tool thatt perfectly records images does admit that it owes much to the freedom gained by the art of painting, meanwhile it determined its role: A mere servant to other arts. Given the fact that the photograph is simly a record, intellectuals and artists who expect it to produce new images, to witness the age, to identify the facts, described its stages of production. The photography gave a struggle of identity during the 19th century, it only became approved as a means of expression in the bohem environment just after the First World War, thanks to extrordinary photographers of that time such as Rejlander, Robinson, M. Cameron, L. Hawarden, L. Carroll who demonstrated that it could produce other expressions beyond the reality of the photographic image. We do observe a similar path in the history of Turkish photography. It developed among minorities in the social conditions of late Ottoman Empire, and Muslim hhotographers took the flag during the first decades of the Turkish Republic. However its function as a witness to the period and events, construction of visual documentary and promoting did not change much throughout this time. The target of the Young Rebuplic was to photograph the Country, full of romantic feelings and reveal out her values. Thiss romantic period lasted until 1960's thet was provided by the education of young photographers given in the public halls under the State's patronage. 60's was a period unnder the influence of changes in the world, the photography is not saved from those changes. The themes in photography evolved towards the preblems of society and the individual. Big City and its population were being photographed just like people living in rural areas. During 60's and 70's there was a shift from traditional attitudes; now people were discussing the content of the protographs rather than methods of production, that is related to the funcitonality of the photograph as a document. on the other hand in the Turkey of 80's photographers could put different production methods and works produced using these methods in front of the traditional documentary-oriented attitude. A certain generation is disturbed by this attitude that was accepted by especially the Academy. Their works were found pointless and nonesthetic. Those differrent experiments in production methods were rejected on the grounds that they were editing photographs; that kind of work were made opposing to documentary photographs. These young photographers were working under the name of New Approaches, Experimental Photography; they tried to explain themselves in various platforms, they gave a struggle for recognition saying that they share the same ai with the documentary photography but by different means; they argued that the documentary photography is itself an edited reality. These two poles of that debate in photography does still exist today, however New Approaches gathers ever more supporters, a consequence of the economic and political developments of last 25 years in Turkey. This path of photography as a material and as a means of expression is open thanks to the hand givenn bay other disciplines.
Keywords: Fotoğrafçılık_Türkiye