Ergenlerin erken dönem uyumsuz şemaları ile iyi oluşlarının ilişkisinin incelenmesi - Tuncer, Elif (My University, 2019)
Bu araştırmada ergenlerin erken dönem uyumsuz şemaları ile iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ergenlerin erken dönem uyumsuz şema alanları ile iyi oluş puanları cinsiyet, algılanan başarı düzeyi, algılanan gelir düzeyi ve anne-babanın birlikte olup olmadığı açısından ele alınmıştır.Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Ümraniye İlçesi’nde öğrenim görmekte olan 10 farklı okuldan toplam 564 tane 8. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Öğrencilerin 296’sı kız (%52,5), 268’i (%47,5) erkektir. Araştırmada Güner (2013) tarafından geliştirilen 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT), Kern, Benson, Steinberg ve Steinberg (2015) tarafından geliştirilen, Türk kültürüne uyarlaması Demirci ve Ekşi (2015) tarafından gerçekleştirilen EPOCH Ölçeği ve demografik bilgileri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.Araştırmada, demografik değişkenler için bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H testi ve Mann Whitney U testi; erken dönem uyumsuz şemalar ile iyi oluşun ilişkisini incelemek amacıyla Pearson Çarpım Moment Korelasyon Katsayısı ve erken dönem uyumsuz şema alanlarının iyi oluşu yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla aşamalı çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kız öğrencilerin şema alanlarından ayrılma ve reddedilme, zedelenmiş özerklik ve performans ile aşırı tetikte olma ve baskılama/ ketleme puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir. Tüm şema alanları puanları algılanan düşük başarı düzeyi lehine; iyi oluş puanları erkek öğrenciler, algılanan yüksek başarı ve algılanan yüksek gelir düzeyi lehine anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Öğrencilerin iyi oluşu ile yapışıklık şeması arasında pozitif yönde; diğer tüm şema boyutları ve şema alanları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Şema alanlarının tümü, iyi oluşu anlamlı şekilde yordamaktadır.

In this study, the association between early maladaptive schemas and well-being of adolescent was aimed to explore. Also, the scores of early maladaptive schema fields with well-being of adolescents were analyzed in terms of gender, perceived success level, perceived income status and parent togetherness status variables.Participants included 564 8th grade students from 10 different schools in Ümraniye, İstanbul at 2018-2019 academic year (52.5% female and 47.5% male students).The Set of Early Maladaptive Schema Questionnaires For Children and Adolescents Between The Ages of 10-16 (Güner, 2013) and EPOCH Measure (Kern, Benson, Steinberg & Steinberg, 2015; adapted to Turkish by Demirci & Ekşi, 2015) were used in the research. In addition Personal Information Form prepared by the researcher was used in the research in order to collect the demographic information.In this study, independent groups t test, the one-way variance analysis (ANOVA), Kruskal Wallis-H and Mann Whitney U tests were used to analyze the data for demographic variables. Pearson Product-Moment Correlation Coefficient to measure the relationship between early maladaptive schemas and well-being and stepwise regression analysis to evaluate whether early maladaptive schema fields predict well-being were used.According to the findings of the research, female students' scores of disconnection and rejection, impaired autonomy and performance, and overvigilance and inhibition schema fields were significantly higher. All schema fields differed significantly in favor of perceived low success level; well-being differed significantly in favor of male, perceived high success level and perceived high income status. There was positive correlation between students' well-being and enmeshment schema and negative correlation between students' well-being and all other schemas and schema fields. It has been indicated that each schema fields predicts the well-being significantly.
Keywords: Adolescence; early maladaptive schema; Ergenlik; erken dönem uyumsuz şema; iyi oluş; schema; şema; well-being