Prostat kanseri hastalarında PSA seviyeleri ve gleason skorları ile Ga-68 PSMA PET/BT parametreleri arasındaki ilişki - KESİM, SELİN; ÖZGÜVEN, SALİH (My University, 2021)
Amaç: Ga-68 PSMA pozitron emisyon tomografi (PET)/bilgisayarlı tomografi (BT) prostat kanseri tanısı, evrelemesi, tedaviye yanıtın değerlendirilmesi ve lokal/uzak hastalık nüksünü saptamada kullanılan sensitivitesi yüksek bir görüntüleme yöntemidir. Bu çalışmada prostat kanseri tanısı alıp ilk evreleme amacıyla Ga-68 PSMA PET/BT tetkikine refere edilen hastalarda prostat spesifik antijen (PSA) düzeyi ve Gleason skorları ile Ga-68 PSMA PET/ BT görüntülerinden elde edilen toplam lezyon PSMA (TL-PSMA) ve PSMA tümör hacmi (PSMA-TV) verileri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmaya prostat kanseri tanısı konmuş, radikal prostatektomi veya biyopsi sonuçlarından elde edilen Gleason skorları ve serum total PSA düzeyleri bilinen, henüz tedavi almamış, Mayıs 2015 ve Ağustos 2020 tarihleri arasında ilk evreleme amacıyla Ga-68 PSMA PET/BT tetkiki yapılmış 71 erkek hasta (ortalama yaş: 71,3±8,5, yaş aralığı: 51-88) retrospektif olarak dahil edildi. Serum PSA düzeyleri ile Gleason skorları hastaların klinik kayıtlarından elde edildi. Gleason derecesine göre hastalar ≤3 ve >3 olarak iki gruba ayrıldı. Ga-68 PSMA PET/BT görüntülerinden prostat glandı, lenf nodu, kemik ve diğer uzak metastazlardaki geri plan aktivitesinin %45 üzerinde PSMA tutulumu gösteren lezyonlardaki tümör hacmi (PSMATV) ile toplam lezyon PSMA (TL-PSMA) değerleri hesaplandı. Verilerin değerlendirilmesi için IBM SPSS 22.0 programı kullanıldı ve p-değerinin 0,05’ten küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Tüm hastalarda, serum PSA değerleri ile TL-PSMA arasında yüksek düzeyde (p<0,001, r=0,753), PSMA-TV arasında ise orta düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon (p<0,001, r=0,692) vardı. Gleason derecesi ≤3 ve >3 olan hastalar karşılaştırıldığında PSMA-TV ve TL-PSMA değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (sırasıyla; p=0,001 ve p=0,002). Sonuç: Serum PSA değerleri ve Gleason skoru prostat kanseri hastalarının klinik yönetiminde en sık kullanılan temel risk parametrelerindendir. Çalışmamızda Ga-68 PSMA PET/BT görüntülerinden elde ettiğimiz parametreler (PSMA-TV, TL-PSMA) Gleason skoru ve total PSA değerleri ile korelasyon göstermektedir. Tedavi öncesi Ga-68 PSMA PET/BT hacimsel parametreleri, prostat adenokarsinomu olan hastaların evrelemesinde tümör yükünü gösterir ve prognozu öngörmede ve tedavi planlanmasında önemli veriler sağlayabilir.
Keywords: Prostat kanseri; Ga-68 PSMA PET/BT; prostat spesifik membran antijen tümör hacmi; toplam lezyon prostat spesifik membran antijen