ZnO nanoparçacıklarının geçiş metali ve nadir toprak elementleri ile katkılanması : yapısal, elektronik, manyetik ve biyolojik etkilerinin araştırılması - Şeker Perez, Merve Mine (My University, 2025)
ZnO nanoparçacıklarının geçiş metali ve nadir toprak elementleri ile katkılanması : yapısal, elektronik, manyetik ve biyolojik etkilerinin araştırılması Bu çalışmada, farklı oranlarda Mn katkılı ZnO nanoparçacıkları sol-jel yöntemiyle üretilmiş, gerilme, stres ve kristalit boyutları Williamson-Hall yöntemi ile hesaplanmış ve elde edilen sonuçlar Debye-Scherrer formülü ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Mn katkısının farklı konsantrasyonlardaki ZnO nanoparçacıkları üzerindeki yapısal kusurlar X-ışını kırınımı (XRD) ve Rietveld analizleri ile incelenmiştir. Yapının düzlem içi ve düzlem dışı kafes parametreleri, birim hücre hacmi, bağ uzunluğu, atomik yerleşim düzeni ve dislokasyon yoğunluğu (δ) belirlenmiştir. Konsantrasyona bağlı örneklerin tane boyutları taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak değerlendirilmiştir. Fotolüminesans (PL) analizi kullanılarak ZnO nanopartiküllerine Mn eklenmesiyle kristal özelliklerinin, kusur türlerinin ve kusur yoğunluklarının nasıl değiştiği araştırılmıştır. Disk difüzyon yöntemi ile antibakteriyel test yapılmıştır. Elektron spin rezonansı (ESR) analizleri ile, derişime bağlı örneklerin spektrumlarında gözlenen pikler arası genişlikler (ΔHpp) üzerinden g-faktörü belirlenmiştir. Zn0.95-xCo0.05CexO nanoparçacıkları, Co/ Ce eş-katkılamasının manyetik özellikler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla sol-jel yöntemiyle sentezlenmiştir. Tüm Co/ Ce eş-katkılı ZnO nanoparçacıklarının yapısal özellikleri X-ışını kırınımı (XRD) ve Rietveld analizi ile tespit edilmiştir. Kristalit boyutları ve mikrogerilme değerleri Williamson-Hall yöntemi ile hesaplanmış ve elde edilen veriler, Debye-Scherrer formülü ile karşılaştırılmıştır. Rietveld analizi ve X-ışını kırınımı sonuçları, amaçlanan yapının yaratıldığını ve x=0.02'lik bir Ce konsantrasyonuna kadar ikincil bir fazın tespit edilmediğini doğrulamıştır. Yüzey morfolojisi, kristalit boyutu ve parçacık şekillerinin belirlenmesinde Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) kullanılmış; ayrıca Enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi (EDAX) ile elementel bileşim analizleri gerçekleştirilmiştir. Disk difüzyon yöntemi ile biyolojik özellikleri kontrol edilmiştir. Tüm numunelerin manyetik özellikleri, Kuantum Tasarım Fiziksel Özellik Ölçüm Sistemi (PPMS) kullanılarak ölçülmüştür. Manyetik Moment – Manyetik alan (M–H) ölçümleri, 10 kOe'ye kadar uygulanan manyetik alan altında yapılmış; ayrıca, Manyetik Moment – Sıcaklık (M–T) ölçümleri ise 10–300 K sıcaklık aralığında gerçekleştirilmiştir.

Doping of zno nanoparticles with transition metals and rare-earth elements : investigation of structural, electronic, magnetic, and biological effects In this study, Mn-doped ZnO nanoparticles with various doping levels were synthesized via the sol-gel method. The strain, stress, and crystallite sizes were calculated using the Williamson-Hall method and compared with the values obtained from the Debye-Scherrer equation. Additionally, the structural defects in Mn-doped ZnO nanoparticles at different concentrations were investigated through X-ray diffraction (XRD) and Rietveld refinement analyses. Both in-plane and out-of-plane lattice parameters, unit cell volumes, bond lengths, atomic arrangements, and dislocation densities (δ) were determined. The grain sizes of the concentration-dependent samples were evaluated using scanning electron microscopy (SEM). Photoluminescence (PL) analysis was employed to study how Mn incorporation influences the crystal structure, defect types, and defect densities in the ZnO nanoparticles. Furthermore, the antibacterial properties were assessed using the disk diffusion method. Electron spin resonance (ESR) spectroscopy was used to calculate the g-factor based on the peak-to-peak line widths (ΔHpp) observed in the ESR spectra of the doped samples. Zn0.95-xCo0.05CexO nanoparticles were synthesized via the sol-gel method to investigate the effect of Co/ Ce co-doping on magnetic properties. The structural characteristics of all Co/ Ce co-doped ZnO samples were determined using X-ray diffraction (XRD) and Rietveld refinement. Crystallite sizes and microstrain values were calculated using the Williamson-Hall method and compared with those obtained via the Debye-Scherrer approach. Results from Rietveld analysis and X-ray diffraction verified that the intended structure was created and that, up to a Ce concentration of x=0.02, no secondary phase was detected. Surface morphology, crystallite sizes, and particle shapes were analyzed using scanning electron microscopy (SEM), and elemental composition was confirmed by energy-dispersive X-ray spectroscopy (EDAX). The biological activity of the samples was evaluated using the disk diffusion method. Magnetic properties of all samples were measured using the Quantum Design Physical Property Measurements System (PPMS). Magnetization–field (M–H) measurements were carried out under magnetic fields up to 10 kOe, and magnetization–temperature (M–T) behavior was examined within the temperature range of 10–300 K.
Doping of zno nanoparticles with transition metals and rare-earth elements : investigation of structural, electronic, magnetic, and biological effects
Keywords: Magnetic properties; Makine mühendisliği; Manyetik özellikler Nanoparticles; Mechanical engineering; Nanoparçacık; Sol-gel method; Sol-jel yöntemi