Algılanan örgütsel adalet ile örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişki ve bir araştırma - Günsal, Esra (My University, 2010)
tsel Adalet, Örgütsel Yabancılaşma ÖZET Örgütler arası rekabette entellektüel sermayenin öneminin her geçen gün artması, yönetimin çalışanlarına yaklaşımlarının ve bakış açılarının değişmesini de beraberinde getirmiştir. Örgütsel hedeflere ulaşmanın ancak etkin ve verimli çalışanların varlığıyla mümkün olduğunun bilincinde olan örgütler için çalışanları, örgütün en kıymetli unsurlarıdır. Bu bağlamda, çalışanlarının örgüt hakkındaki düşünceleri ve algıları önemli olduğundan örgütsel adalet kavramı da önem kazanmaktadır. Örgütlerin, yüksek örgütsel adalet algısına sahip çalışanlarla birlikte hareket edebilmeleri için, bu konuya gereken önemi vermeleri gerekmektedir. Zira, örgütsel adaletin; örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı, iş tatmini gibi pek çok örgütsel sonuçla ilişkili olduğu yapılan çalışmalarla da ortaya konmuştur. Benzer şekilde, bunun tersi bir algının da olumsuz örgütsel sonuçlarla ilişkili olabileceği düşünülebilir. Bu paralelde, bu çalışmanın amacı, algılanan örgütsel adalet ile örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada kullanılan veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma anketi üç bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde demografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, vb.) ile ilgili sorular, ikinci bölümünde örgütsel adalet ile ilgili ifadeler, üçüncü bölümünde ise örgütsel yabancılaşma ile ilgili ifadeler yer almaktadır. Demografik özellikler ile ilgili sorula araştırmacı tarafından hazırlanmıştır ve 8 sorudan oluşmaktadır. Anketin ikinci bölümünde, Niehoff ve Moorman tarafından geliştirilen, 20 ifadeden oluşan Örgütsel Adalet Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Fatma Yıldırım'ın (2002) Çalışma Yaşamında Örgüte Bağlılık ve Örgütsel Adalet İlişkisi isimli doktora tezinde gerçekleştirilmiş; aynı ölçek Hülya Erkanlı (2009) ve Dilek Dürdane Atalay (2007) tarafından da doktora tezlerinde kullanılmıştır. Anketin üçüncü bölümü olan ve 36 ifadeden oluşan Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği ise, geçerliliği ve güvenilirliği sınanmış çeşitli ölçeklerden derlenerek Jale Minibaş tarafından oluşturulmuş ve güvenilirliği kendisi tarafından tekrar test edildikten sonra doktora tezinde (1993) kullanılmıştır. Araştırma verileri, 2010 yılı Mayıs ayı itibariyle X Bankası’nın Genel Müdürlüğünde çalışan -ana kütleden hesaplanan örnekleme uygun olarak- 342 kişiden anket yoluyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 kullanılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma); hipotezlerin test edilmesinde ise; t-testi, anova ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizlerden elde edilen bulgularla, algılanan örgütsel adalet ile örgütsel yabancılaşma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Organizational Justice, Organizational Alienation

In the competition among organizations, the importance of intellectual capital increases every day. This trend has brought a change in the administrations’ views and approaches to their employees. For those organizations conscious of the fact that reaching organizational goals is possible only with the presence of effective and productive employees, their employees are the most valuable components of the organization. In this context, the concept of organizational justice comes into prominence as employees’ views and perceptions about the organization gain importance. In order for the organizations to act together with emloyees holding a high perception of organizational justice, they need to give the full treatment to this topic. For, various studies have put forward that organizational justice is related to many organizational outcomes, such as organizational commitment, organizational citizenship behavior, and job satisfaction. Similarly, it can be thought that the reverse perception of the topic might be linked with negative organizational outcomes. This study thus aims to examine the relationship between perceived organizational justice and organizational alienation. The data used in this study have been gathered with the survey method. The research survey is composed of three parts. The first part asks questions on demographic properties (age, sex, marital status, education, etc.), the second includes expressions about organizational justice, and the third one includes expressions on organizational alienation. Questions on demographic properties are prepared by the researcher and comprise eight questions. “Organizational Justice Scale”, developed by Niehoff and Moorman and made up of twenty expressions, was used in the second part of the survey. The scale’s adaptation to Turkish and studies on its validity and reliability are done by Fatma Yıldırım in her PhD thesis titled “Çalışma Yaşamında Örgüte Bağlılık ve Örgütsel Adalet İlişkisi” (The Relationship Between Organizational Commitment and Organizational Justice in Work Life, 2002), and the same scale is used in the PhD theses of Hülya Erkanlı (2009) and Dilek Dürdane Atalay (2007). The “Organizational Alienation Scale”, which is made up of thity-six questions and constitutes the third part of the survey, is prepared by Jale Minibaş as a compilation from various scales whose validity and reliability are tested, and used by her in her PhD thesis (1993) after a re-test of reliability. Research data are gathered by surveying 342 people –in accordance with the sample calculated from the main body- working in the General Directorate of Bank X, as of May 2010. The programme SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 was used in the analysis of research data. Descriptive statistical methods (Frequency, Percentage, Mean, Standart deviation) have been used in data evaluation; and t-test, anova and corelation analyses were used in hypothesis testing. With the findings reached through these analyses, it is concluded that there is a meaningful negative relation between perceived organizational justice and organizational alienation.
Keywords: İnsan Kaynakları Yönetimi; Örgütsel Adalet; Örgütsel Yabancılaşma