Osmanlı Devleti'ndeki Ermenilerin basın, yayın ve matbaacılık faaliyetleri 1908-1914 - Ülkü, Rümeysa (My University, 2024)
Bu çalışma 1908 ile 1914 yılları arasında Türkiye’deki Ermeni basın, yayın ve matbaacılık faaliyetlerini incelemeyi hedeflemiştir. Bunu yaparken de Türk ve Ermeni kaynaklarını kullanılmıştır. Türk kaynakları olarak Osmanlı Arşivi belgelerine yer verilmiştir. Ermeni kaynakları ise Türkiye’de 1908-1914 yılları arasında basılan gazete, dergi ve kitapları içermektedir. 1908-1914 yılları arasındaki dönemde Türkiye’deki Ermeni matbaaları, Osmanlı İmparatorluğu’nun çeşitli şehirlerinde faaliyet göstermiş, dönemin Ermeni toplumu için önemli birer kültürel ve entelektüel merkezler olmuştur. Bu Ermeni matbaaları genellikle çeşitli türde eserler basmışlardır. Ermeni toplumunun günlük hayatını yansıtan gazeteler ve dergiler, bu matbaalarda basılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki genel siyasi gelişmeleri takip ederken, özellikle Ermeni topluluğunu etkileyen politikaları ve olayları vurgulamışlardır. 1908-1914 yılları arasında Türkiye’deki Ermeni yayıncılığı ise Ermeni ulusal kimliğini koruma ve Ermeni halkının haklarını savunma amacıyla faaliyet göstermiştir. Yayınevleri edebi eserler, eğitim kitapları, tiyatro metinleri, dini metinler, ansiklopediler gibi geniş bir yelpazede eserler yayınlamıştır. Bu eserler genellikle Ermeni ulusal kimliğini ve kültürünü vurgulayan, Ermeni tarihini, kültürünü ve geçmişteki Ermeni toplumunun yaşamını belgeleyen, dönemin toplumsal meselelerini ele alan içeriklere sahip olmuştur.

This study aims to examine the Armenian press, publishing and printing activities in Turkey between 1908 and 1914. In doing so, Turkish and Armenian sources were used. Ottoman Archive documents were included as Turkish sources. Armenian sources, on the other hand, include newspapers, magazines and books printed in Turkey between 1908 and 1914. During the period between 1908 and 1914, Armenian printing houses in Turkey operated in various cities of the Ottoman Empire and were important cultural and intellectual centers for the Armenian community of the period. These Armenian printing houses generally printed various types of works. Newspapers and magazines reflecting the daily life of the Armenian community were printed in these printing houses. While following the general political developments in the Ottoman Empire, they particularly emphasized the policies and events affecting the Armenian community. Between 1908 and 1914, Armenian publishing in Turkey operated with the aim of preserving the Armenian national identity and defending the rights of the Armenian people. Publishing houses published a wide range of works, including literary works, educational books, theater texts, religious texts, and encyclopedias. These works generally had content that emphasized Armenian national identity and culture, documented Armenian history, culture, and the life of the Armenian community in the past, and addressed the social issues of the period.
Keywords: 20. yy. Armenian; 20th century; Armenians; Basın; Ermeni; Ermeniler; Gazetecilik; History; Journalism; matbaa; Osmanlı İmparatorluğu; Ottoman Empire; Press; printing house; Tarih; Turkey; Türkiye