Zekî Mübârek'in Elhânü'l-Hulûd adlı divanında aşk ve gurbet teması - Ünalmış, Nazife (My University, 2024)
Köklü bir geçmişe ve karakteristik bir yapıya sahip olan Arap edebiyatı, İslam dininin ortaya çıkmasıyla daha da gelişmiş ve İslam medeniyetinin gelişmesinde önemli bir rol almıştır. Özel bir edebi ifade olan şiir de, özellikle toplumsal geçiş dönemlerinde, duyguların tercümanı olmuş ve yaşanılanlar hakkında sadık bir şahit olmuştur. 19. ve 20. yüzyılda gerçekleşen köklü de-ğişimler ve Avrupa edebiyatı ile yakından temasın sonucunda Arap edebiyatı en önemli dönüm noktalarından birini yaşamıştır. İşte bu kritik geçiş döneminde edebiyata yön veren isimlerden biri olan ve Modern Arap edebiyatının önde gelenlerinden biri sayılan Zeki Mübarek (ö:1952), bir çok alanda olduğu gibi şiirde de bazı ilklere imza atmıştır. Ça-lışma konumuz olan Elhanü'l-Hulûd Dîvanında Aşk ve gurbet teması, üslup ve muhteva bakımından şairin iç dünyasında bu iki duyguyu nasıl yaşadığı ve yorumladığı hakkında bilgiler verirken, başarı ve özgünlüğünü de vurgu-lamaktadır. Tezimiz bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte tez ve kaynaklar hakkında verilen bilgilerin yanısıra modern Arap edebiyatı ve edebiyat ekol-lerinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde Zeki Mübarek'in hayatı, edebi kişi-liği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Çalışmamızın konusu olan Dîvan hakkında vanda aşk ve gurbet temala-rına örnek sayılacak beyitler incelenmiştir.

Arabic literature, which has a long history and a characteristic structure, de-veloped with the advent of Islam and played an important role in the deve-lopment of Islamic civilisation. Poetry, as a specialised literary expression, has been an interpreter of emotions and a faithful witness to events, especi-ally during periods of social upheaval. In the 19th and 20th centuries, Arabic literature experienced one of its most important turning points as a result of radical changes and close contact with European literature. Zaki Mubarak, who is one of the names that marked the literature of this cri-tical period of transition and is considered one of the schools of modern Arabic literature, achieved some firsts in poetry, as in many other fields. The theme of love and emigration in the Dîvan of Elhanu-l Hulûd, which is the subject of our study, provides information on how the poet lived and interp-reted these two emotions in his inner world in terms of style and content, while highlighting his success and originality. Our thesis consists of an introduction and two parts. In addition to informa-tion about the thesis and sources, modern Arabic literature and literary scho-ols are mentioned in the introduction. In the first part, information about Ze-ki Mubarak's life, literary personality and works is given. The second part is general information about the Dîvan, which is the subject of our study, and couplets that can be considered as examples of the themes of love and home-sickness in the Dîvan.
Keywords: Arab poetry; Arap şiiri; Aşk şiiri; Expatriation Poetry; Gurbet şiiri; History and criticsm; Love Poetry; Modern Arabic Poetry; Modern Arap şiiri; Sufi Poetry; Tarih ve eleştiri; Tasavvuf şiiri; Zeki Mubarak; Zeki Mübarek