Sermaye şirketlerinde esas sermayenin azaltılması - Topçu, Firdevs (My University, 2010)
Esas Sermayenin Azaltılması, Nedenleri ve Prosedürü ÖZET SERMAYE ŞİRKETLERİNDE ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI Sınırlı sorumlu şirketlerde, malvarlığının kaynağını oluşturan esas sermaye şirket alacaklılarının garantisidir. Bu nedenle, sermayesinin azaltılması, temelde bir esas sözleşme değişikliği olmasına rağmen, kanun koyucu tarafından ayrık hükümlerle düzenlenmiş, özel prosedüre tabi tutulmuştur. Sermaye azaltılmasının genel olarak iki nedeni vardır. Birinci neden atıl sermayenin pay sahiplerine iadesi, diğeri ise bilanço açığının kapatılmasıdır. Birincisi kurucu sermaye azaltılması diğeri ise, basit sermaye azaltılması olarak adlandırılmaktadır. Kurucu sermaye azaltılmasında, birincil öncelik alacaklıların haklarının korunmasıdır. Bu nedenle yasada alacaklıları davet ve bildirilen alacaklarının ödenmesi veya güvenceye bağlanması öngörülmüştür. Bilançoyu zarardan arındıran basit sermaye azaltılması sermayenin, şirketin mevcut durumuna uyarlanması olduğundan daha basit bir prosedüre tabi tutulmuş, alacaklıları davete gerek görülmemiştir. Basit sermaye azaltılmasında, birincil öncelik pay sahiplerinin menfaatidir. Limited şirketlerde, sermayenin azaltılmasındaki amaç bilançonun zarardan arındırılması olsa dahi, basit usulün uygulanması öngörülmemiş, alacaklılara çağrı ve bildirilen alacaklıların ödenmesi veya temin edilmesi zorunlu kılınmıştır. Hukukumuzda sermayenin azaltılması kararını alacak tek yetkili organ genel kuruldur. Genel kurul, sermaye azaltılmasında uygulanacak yöntemi de karara bağlar. Bu yöntemler payların nominal değerinin indirilmesi, payların birleştirilmesi, payların ortaklıkça devralınması ve itfasıdır. Sermayenin azaltılmasını, ortaklıkların fazlaca tercih etmemelerinin nedeni, ülkemizdeki yüksek enflasyon değerleri ile prosedürünün zahmetli ve zaman alıcı olması olarak açıklanabilir. Basit sermaye azaltılmasında prosedür daha seri olmakla birlikte bilançosal anlamda mevcut sermayeye uyarlanması olması nedeniyle, şirketler ekonomilerini düzeltmeye yönelik başkaca tedbirlere başvurmaktadırlar. Ancak TTK.md.324 anlamında karşımıza zorunluluk olarak çıkabilmektedir. Enflasyonun tek haneli rakamlara inmesi ve bölünme gibi şirketlerde yeni yapılanma modellerinin ortaya çıkması ile sermaye azaltılmasına ilgi artacaktır. Bu nedenle sermaye azaltımı merasimini hızlandırmaya yönelik yasal düzenlemelerin yapılması gereklidir. Capital Decrease, Reasons and Procedure

CAPITAL DECREASE IN CAPITAL STOCK COMPANIES In limited liability companies, the capital stock which constitutes the source of assets, is the guarantee of company’s creditors. Therefore, although reducing of the capital is, mainly, an ammendment of the articles of association, it has been seperately legislated and subjected to a special procedure by the legislator. There are generally two reasons for the capital decrease. The first reason is the refundment of the idle capital to the shareholders and the second one is to cover the outstanding liabilities in the balance sheet. The former is called the founding capital decrese, where the latter is called basic capital decrease. The first priority in founding capital decrease is to protect the rights of the creditors. Because of this reason, the respective laws has regulated the invitation of the creditors and payment of or providing security for the notified credits. Since the basic capital decrease, which clears the loss in the balance sheet, is a way of adaptation of the company to the current situation, it has been subjected to a more simple procedure, thus the invitation of the creditors has not been necessitated. Whereas, in basic capital decrease, the first priority is the interests of the shareholders. Regarding limited liability companies, although the purpose of capital decrese is to clear the loss in the balance sheet, the application of the simple procedure hasn’t been regulated and invitation to the creditors and payment of or providing security for the notified credits have been necessitated. In our law system, the general assembly is the solely authorized organ to decide on the capital decrease. The general assembly also determines the method which shall be applied in the capital decrease. These methods are decreasing of the nominal value of the shares, uniting the shares, acquision and amortization of the shares by the company. The reason the companies do not overly prefer the capital decrease may be explained by the high inflation values and the extensive effort and time, the procedure requires. Although the procedure applicable in the basic capital decrease is a lot quicker, since it is an adaptation to the current capital in the balance sense, the companies refer to other measures in order to improve their economic conditions. However, it may appear as a necessity in the sense of TTK. article 324. The interest in the capital decrease shall grow as the inflation rate reduces to single-figures and new structuring models for the companies such as split-off arises. Therefore, new legislation, for the acceleration of the capital decrease procedure, is required.
Keywords: Hukuk; Özel Hukuk