Ticari dava - Yazıcı, Çiğdem (My University, 2003)
Ticari davalar, Ticaret Kanunu madde 4'de ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendirmesi koşulu ile ticari sayılan davalar olmak üzere üç grupta incelenebilir. Ticaret Kanunu'nun 4'ncü maddesinde altı bent halinde sayılan ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılan uyuşmazlıklar mutlak ticari davalardır. Ancak her alanda uzmanlaşmanın hakim olduğu bu dönemde ihtisas mahkemelerinin de sayısının arttırılması çabası sonucu bazı özel düzenlemelerle ihtisas mahkemelerinin kurulması öngörülmüş ve bu düzenlemeler karşısında Ticaret Kanunu'nun 4'ncü maddesinde bazı davaların mutlak ticari dava sayılmasını öngören düzenleme zımnen ilga edilmiştir. Ticaret Kanunu m. 4'ün, aynı Kanun'un 21. maddesine yaptığı yollama ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar nispi ticari davalar olarak isimlendirilmiştir. Mutlak ve nispi ticari davaların yanı sıra taraflardan en az birinin ticari işletmesini ilgilendirmesi koşuluyla ticari dava sayılacak haller de Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup, bunlar mutlak ticari davalardan ayrık tutulmuştur. Buna göre, havale, vedia ve telif hakkından doğan uyuşmazlıklar taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendirmesi koşulu ile ticari dava sayılacaktır. Nispi ticari davaların belirlenmesinde ise doktrindeki görüş ayrılıklarına karşın, Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi hükmünden ancak her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi halinde davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilmesinin mümkün olduğunun kabulü gerekir. Commercial cases have been defined within The Code of Commerce Article # 4- and in special laws. They can be studied under three groups, namely Absolute Commercial Cases, Proportional Commercial Cases, and cases which can be defined as 'commercial' under the condition that it is related to the business establishment of one of the parties. The disputes, defined in six items within the Code of Commerce Article # 4, and considered a commercial case notwithstanding whether the parties are merchants or not, are absolute commercial cases. However, because expertise within almost every field is becoming an important issue, through some special arrangements , the number of specialised courts is meant to be increased and with these arrangements the establishment of specialised courts have been planned; the arrangement, in which some cases- according to Law of Commerce- article # 4- are to be considered commercial case, have been abrogated. As it is referred, in Code of Commerce article # 4, to the same code article # 21, cases considered commercial by both parties are called proportional commercial cases. Besides the proportional and absolute commercial cases, the cases which interest the business institution of one of the parties have been defined by Article # 4 of the Law of Commerce and have been kept apart from the concept of absolute commercial cases. According to the arrangenment, the disputes related to money transfers, bailments and royalties are to be considered commercial cases provided that they should interest the business institution of one of the parties. In the determination of the commercial cases, though there are disagreements on the doctrine level, (it should be accepted that it is highly possible that) the case could be commenced as a proportional one when both parties are merchants and the case concerns the business institutions of both parties.
Keywords: Hukuk; Özel Hukuk; Ticaret hukuku