Politics post-revoluationary Iran : intra-elite struggle since 1990s - Kamacı, Yüksel (My University, 2011)
DEVRİM SONRASI İRAN’DA SİYASET: 1990’LARDAN GÜNÜMÜZE ELİTLER ARASI MÜCADELE Elitler arasındaki iktidar mücadelesi İran İslami Cumhuriyetin’nin istikameti için, sadece hizipsel istikamet bakımından değil, ayrıca iç ve dış politika istikameti bakımından da çok önemlidir. İslam Devrimi’nden sonra elitlerin niteliği değişmiştir ve dini elitler hem dini kurumlara hem de devlet kurumlarına egemen olmuşlardır. Bu elitler benzer dini geçmişe sahip olsalar da, bazıları farklı dünya görüşlerini savunmak¬tadırlar. Bu farklılık da (özellikle Humeyni’nin ölümünden sonra) hizipsel ayrışmaya neden olmuştur. Bu hizipler genel olarak reformcular ve muhafazarlar olarak ayrılmıştır ve reformcu hükümet iktidara geldiğinde, 1990’lı yıllar bu mücadele için önemli bir dönüm noktası olmuştur. Dolayısıyla, bu tezin amacı 1990’lardan beri elitlerin hizipsel mücadelesini çeştli açılardan incelemek, nedenlerini ve sonuçlarını göstermektir. Bu tezi derinlemesine çalışmak için karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılmıştır. Şekil ve tablolar sayesinde bu analiz kuvvetlendirilmeye çalışılmıştır. Kavramlar, aktörler ve kurumlar ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise kısa ve uzun dönem geleceğe dair senaryolar yaratılmıştır. Netice itibariyle, İran’ın bir paradokslar ülkesi olduğuna karar verilmiştir ve bu gerçek tez boyunca okuyucuya yansıtılmaya çalışılmıştır. Her şeyden önce, bu paradoks İslamî Cumhuriyet’in yapısının temelinde bulunmaktadır. Ayrıca, özellikle siyaset ve toplumsal hayat paradokslar arasında varlıklarını sürdürmektedirler. Bu tezin yazarı olarak önerim şudur ki İran’daki gelecek meclis ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonraki dönemde söz konusu hizipsel mücadelenin değişen yönünün incelenmesi gerekir. Çünkü gelecek meclisin çoğunluğu ve cumhurbaşkanının kişiliği İran İslami Cumhuriyeti’nin geleceğini etkileme gücüne sahiptir. Yine de son söz ruhani lider Hamaney’e aittir ve ülkedeki demokrasi taraftarları en başta onun rolünü değiştirmelidir.

POLITICS IN POST-REVOLUTIONARY IRAN: INTRA-ELITE STRUGGLE SINCE 1990s The power struggle among the elites is crucial for direction of Islamic Republic of Iran not only in terms of factional direction, but also domestic and foreign policy direction. After the Islamic Revolution, the qualification of elites changed and religious elites have dominated both religious and state institutions. Although these elites have similar religious backgrounds, some of them advocate different world views. This difference caused a factional separation (especially after the death of Khomeini). These factions were generally divided as the Reformists and the Conservatives and when the reformist government came to power, the 1990s became an important turning point for this struggle. Therefore, the aim of this thesis is to examine the factional struggle of elites from several angles since the 1990s, to indicate its causes and effects. In order to study this thesis in depth, comparative analysis method was used. Through the figure and the tables, this analysis was tried to strengthen. The concepts, actors and institutions were explained in detail. In the conclusion part, the scenarios were created concerning short-term and long-term future. Consequently, it was determined that Iran is a country of paradoxes and this reality was tried to reflect to the reader during the thesis. First of all, this paradox exists on the basis of the Islamic Republic’s structure. Furthermore, especially politics and social life continue their presence among the paradoxes. As the writer of this thesis, my suggestion is that it is necessary to examine the changing direction of regarding factional struggle in the period after the following parliamentary and presidential elections in Iran. Since, the majority of the following parliament and the characteristic of the president have the power to influence the future of the Islamic Republic of Iran. Yet, the last word belongs to the Supreme Leader Khamenei and the democracy supporters in the country should alter his role firstly.
Keywords: Devrimler_İran; Reformcular; Ruhani Liderlik; Siyaset ve Yönetim_İran; Uluslararası İlişkiler