1960’tan günümüze muhalif sanat - Altunel, Lale (My University, 2008)
Aydınlanma çağından, 1960'lara kadarki süreci kapsayan tarih ; siyasi, askeri, felsefi, toplumsal açıdan çok önemli, ideolojik ve kentsel-yaşamsal alanda oldukça uç noktalarda yapılanmalara sahne oldu. Sürekli başlayan ve biten savaşlarda o zamana dek görülmemiş ağır kayıplar verilmesi, siyasi ve ekonomik güç dengelerinin yer değiştirmelerine sebep oldu. Böylece halklar üzerinde artan baskı ve kısıtlamalar, kişileri daha özgür bir dünya hayali kurmaya ve ona ulaşmak için çabalamaya itti. Sanatçılarında bu çabalara katılımı ile felsefi ve ideolojik kavramlar sarsılmaya başladı. 1960'lardan itibaren sesini daha çok yükseltebilen halk artık önüne geçilmez duruma geldi. Sokaklarda protestolar artarken, sanatta da ardı ardına o tarihe dek görülmemiş yenilikler, özellikle malzeme ve yöntem alanlarında boy gösterdi.Sanatçılar, çevrelerine sınır çizen her iktidara karşı söylenecek sözleri ile eserlerini siyasi, sosyolojik ve sanatsal alanlarda kurgulamayı başardılar. Giderek özgürleşen sanatçılar artık özellikle malzeme, form ve teknik alanlarda sınır tanımaz bir hal aldı. Önce modernizm, ardından dönüştüğü postmodernizm ve beraberinde getirdiği avangard oluşumlar sanatçılara yepyeni bir isyan dili oluşturmaları için uçsuz bucaksız bir zemin hazırladı. Büyüyen ve gelişen sanat dünyası bu eklektik kültür ve özgür sanat ortamındaki başkaldırılarında artık, küratör ve sponsor iktidarındaki sanat kurumları da dahil, siyasi, toplumsal her alanı hedef alabileceği ya da hiçbir hedefi olmaksızın sadece kendi içselliğini ifade edebileceği bir kimliğe büründü. Ancak muhalefet kavramı günümüz sanatı oluşurken en önemli etkenlerden biri oldu. Kendinden öncekine muhalif bakış açıları ile şekillenen yeni akımlar, tarih ilerledikçe sanatta özgürleşme ve evrimleşmeyi sağladı.

The term, including the time from enlightenment age to 1960's, staged a structuring process in the field of urban-ideological life and also political, militiaristic, phylosophical, communal point of view.Wars that begin and end simultaneously, caused the political and economical power balances to shift, by giving heavy losses, unseen to that time. So the uprising oppression and limitations on the communal life, pushed the people to dream a more free world and make their moves to have that dream. By the joining of artists to the efforts to achieve that freedom; phylosophical and ideological concepts started to shake. Dating from 60's, the folk have raised his voice more and became unstoppable. While the protests were increasing on the streets, unseen renewals and improvement showed itself in the fields of art, especially in the methods and materials. Artists showed success in assembling their handiworks and their messages – to the political powers that draw borders to their surroundings – in the areas of political, sociological and artistry. After some time, the artistsbecame irrepressible in the fields of material usage, formate, and technic, while having more freedom. First modernism, then its new form postmodernism and avant-garde formations that came by; provided the right conditions to create a new contumacy language, for the artists. The growing and improving world of art changed its identity to a form that can target political, communal areas, including artistry foundations controlled by curator and sponsors or without having any target, expressing its own interior while rioting in the ambiance of the eclectic culture and free art. On the other hand, while today's art form is constructed, the opposition concept become the most important factor. The new trends that was structed with the opposing point of view to the trends before, accommodated the evolution and freedom in the world of art by the time proceeds.
Keywords: Heykel