Sahabenin islam’i tebliği : Suriye bölgesi - Akbaş, Mehmet (My University, 2007)
TEZ ÖZETİ Tezin adı: Sahabenin İslam’ı Tebliği (Suriye Bölgesi) Hz. Peygamber’in vefatından sonra sahâbe-i kiram İslam’ı tebliğ maksadıyla yeryüzünün çeşitli bölgelerine dağıldılar. Bunlardan bir kısmı Arap Yarımadası’nın kuzeyinde yer alan Suriye bölgesine yerleşti. Burada İslam’ı, gelip bölgeye yerleşen yeni müslümanlara anlatırlarken diğer taraftan da yerli halka tebliğde bulundular. Bölgeye gelen sahâbîlerden yaklaşık 372’sinin ismini tesbit edebildik. Bu sahâbîler içinden 24’ü bölgede vali ve komutan olarak görev yapmıştır. Bunun yanında 6’sı âmil, 6’sı da kadı ve İslâm’ı öğretme göreviyle bölgede bulunmuştur. 47’si bölgedeki çeşitli savaşlarda ve Amvas taûnunda şehid düştü. Yerleşenlerden 37’si Dımaşk’a, 60’ı Hıms’a, 13’ü Filistin’e, 4’ü Ürdün’e ve 4’ü de Cezire’ye yerleşti. Sûriye’de hangi merkeze yerleştiği bilinmeyen sahâbî sayısını ise 92 olarak tespit ettik. Bölgede bir müddet kaldığını bildiğimiz sahâbî sayısı da 55’tir. Bunların ekseriyeti fetihlerden sonra bölgeden ayrılan sahâbîlerdir. Bölgeye başta Hz. Ömer olmak üzere çok sayıda sahâbî ziyaret gerçekleştirmiştir. Sahâbîler bölgede eğitim-öğretim faaliyetleri gerçekleştirdiler. Bu konuda üç sahâbî ön plana çıkmıştır. Bunlar Ebu'd-Derdâ, Muâz b. Cebel ve Ubâde b. Sâmit’tir. Bölgeye yerleşmiş veya burada bir müddet kalmış olan sahâbîler, tavır ve hareketleriyle çevrelerinde bulunan insanları etkilediler ve onlara örnek oldular. Bölgede İslâm’ın öğretilmesi hususunda en çok camilerden yararlandılar. Camilerde onbinlerce talebe yetiştirdiler. Sahâbîler çevrelerinde kenetlenmiş olan müslüman halkla iç içe yaşarken başka din mensuplarını ihmal etmediler. Müslüman idareciler, haklarının korunması konusunda büyük gayret gösterdiler. Onlardan gelen şikayetleri dinlediler, sorunlarına azami derecede alaka gösterdiler ve huzurlu bir ortamda yaşayabilmeleri için oldukça titiz davrandılar. BRIEF OF THE THESİS The name of the thesis: The Sahabes’(The companions of the Prophet(SAV)) Islam notification (Syria region) After dying Hz.Prophet (sav) ,the sahabes became scattered various region in the world in order to make notification of Islam. Some of them settled in the Syria region which takes at the North Arab peninsula. They told Islam both the new muslims who have accepted Islam recently and the people who already settled at that region. We could determine approximately 372 the name of the sahabes which came in the region. 24 of them had officiated as governer and commander in the region. In addition, they had situated in the region not only 6 of them as tax collector and 6 of them as muslim judges but also they had thought teaching Islam.v47 of them had falled as martyries at the various wars in the region and Amvas plague. 37 of them Damascus, 60 of them Homs, 13 of them Palestine and 4 of them Jordan and Cezire settled. We could determine 92 number of sahabes who are not being known where part of the Syria they were buried. A short period of time which we know 55 sahabes stayed in the region. Majority of them becomes separated from the region after the conquests. First Hz Ömer (r.a) and many sahabes had performed a visit to the region. Sahabîes had performed education activities in the region . Three sahabes had came up with this subject. These were Abu'd-Derdâ, Muâz b. Cabal and Obâde b. Sâmit. The sahabes, who had settled or stayed a period time in the region, had influenced and exemplified those were around them. They had always performed good manner to people. They had benefitted from mosques mostly in order to educate Islam. They had disciplined and educated thousands students in the mosques. The sahabes had not negligenced and ignored non-muslim who were clamped together with muslim people. The muslim administrator had showed very big effort to protect non-muslim people’s rights. They had listened to the complaints which came from them and taken care of what problems they had with the supreme degree and behaved fastidiously in order to get them tranquil place.
Keywords: İslam Dini; İslam Tarihi