Osmanlı Devleti'nde modern batı düşüncesinin söylemsel inşasında yazılı basının rolü : Meşveret (1895-1898) ve Mizan (1896-1897) karşılaştırması - Şahin, Saliha (My University, 2019)
İletişim araçlarının her geçen gün önemini arttırdığı dünyada, modern kitle iletişim araçları ne ifade ediyorsa, araştırmaya konu olan 19. yüzyılın sonu için yazılı basın da aynı öneme sahiptir. Zira basılı kaynakların yeni yeni yaygınlık kazandığı Osmanlı toplumu için yazılı basın, eleştirilen durumları ön plana çıkartıp kamuoyu oluşturarak değiştirmeye çalışmanın en etkili aracı olmuştur. Bu süreçte, İttihat ve Terakki Hareketi üyelerindeki ortak düşünce, Batı medeniyetinin gerisinde kalmış Osmanlı’yı modernleştirmek yönündedir. Bu meseleye, Avrupa’da eğitim almış Ahmet Rıza (1858-1930) daha Batıcı ve pozitivist bakarken, Mehmet Murat (1854-1917) ise daha yerli ve İslamcı bir çizgiden yaklaşmıştır. Anlaşıldığı üzere, Ahmet Rıza’nın Meşveret’i ile Mehmet Murat’ın Mizan’ı modernleşme, çağdaşlaşma ve Batılılaşma hedefinde hemfikir iken, bunun nasıl olacağı hususunda birbiriyle ters düşmektedir. Bu tezin amacı; bir kitle iletişim aracı olarak yazılı basının modenleştirme işlevinde nasıl kullanıldığını incelemektir. Bunun için, İttihat ve Terakki Hareketi’nin resmi yayın organı olan Meşveret (1895-1898) ve Mizan (1896-1897) gazetelerinin, modern Batı düşüncesinin Osmanlı’ya taşınmasında üstlendiği rol, belirlenen tarihlerdeki tüm yazarlar ve yazıları üzerinden analiz edilmiştir.

In the world where the means of communication are increasing day by day, if the modern mass media are what it means, the written press tools have the same importance for the end of the 19th century. Because the print press for the Ottoman society, where the printed resources gained new popularity, has been the most effective means of trying to change the criticized situations and to create public opinion. In this process, the common idea of members of the Committee of Union and Progress was to modernize the Ottoman Empire, which was lagging behind the Western civilization. As Ahmet Rıza (1858-1930), who was educated in Paris, looked more Western and positivist to this matter, but Mehmet Murat (1854-1917) approached a more local and Islamist. As it is understood, while Meshveret of Ahmet Rıza and Mizan of Mehmet Murat agree on the aim of modernization and Westernization, they contradict each other on how this would be. The aim of this thesis is to examine how print press, as a means of mass communication, is used in modenizing function. The role of Meshveret (18951898) and Mizan (1896-1897), which are the official publication of the Committee of Union and Progress, in the transportation of modern Western thought to the Ottomans was analyzed on all writers and their texts in the determined date range.
Keywords: Ahmet Rıza; Ahmet Riza; Batılılaşma; İttihat ve Terakki; Meshveret; Meşveret; Mizan; Mizancı Murat; Mizanci Murat; Modern Batı Düşüncesi; Modern Western Thought; Modernization; Modernleşme; Print Press; Union and Progress; Westernization; Yazılı Basın