İstanbul’da kontrole tabi ilaç kullanımının araştırılması - Demircan, Dilek (My University, 2011)
İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu. İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Dilek DEMİRCAN Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu. İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Dilek DEMİRCAN Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu.. İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Dilek DEMİRCAN Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu.. İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Dilek DEMİRCAN Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu.. İSTANBUL’DA KONTROLE TABİ İLAÇ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Dilek DEMİRCAN Kontrole tabi ilaçların (K.T.İ.) takip ve değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada K.T.İ.’lerin başta kullanım seyri olmak üzere, ilaç kullanımına ait diğer ayrıntılarının araştırılması amaçlandı. İstanbul Sağlık Müdürlüğü arşivindeki “kırmızı reçete (K.R.) ve yeşil reçetelerden (Y.R.)” Aralık 2008–Aralık 2009 tarihlerine ait toplam 52000 reçete (4000 reçete/ ay) retrospektif olarak incelendi. İlaçların içerik, şekil, endikasyon vb. detayları, hastaların ve reçeteleyenlerin bazı özelliklerine göre değerlendirildi. K.T.İ’lerin reçete edildiği kişilerin yaş ortalamasının 46.0±20.6 ve %50.6’sının kadın olduğu saptandı. Y.R. ve K.R.’lerin yazıldığı kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımları incelendiğinde, Y.R.’in kadınlara (%55.4), K.R.’lerin ise erkeklere (%67.8) daha fazla yazıldığı saptandı (p<0.001). Tüm reçetelerin %78.6’sını Y.R. ve %21.4’ünü ise K.R. oluşturduğu ve bu reçeteleri en fazla psikiyatri (%33.0), dahiliye (%12.7), nöroloji (%11.9) uzmanlarının yazdığı saptandı. Y.R.’lerin en sık özel hastanelerde (%33.1), K.R.’lerin ise en sık üniversite hastanelerinde (%40.7) yazıldığı ve aralarında bu bakımdan anlamlı farklılık bulunduğu saptandı (p<0.001). En sık reçete edilmiş olan K.T.İ’lerin Y.R.’lerde alprazolam (%39.4), K.R.’lerde ise metilfenidat (%51.1) olduğu saptandı. Bu reçetelerde en sık karşılaşılan tanıların, Y.R.’lerde anksiyete bozuklukları (%30.8), K.R.’lerde ise hiperkinetik bozukluklar (%53.5) olduğu saptandı. Reçetelerin %78.3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme sistemine tabi oldukları saptandı. İncelenen ayların herbirinde kontrole tabi reçete içeriklerinin genel olarak birbirleriyle benzerlik gösterdiği saptandı. Aylık periyotlarla ve yüksek örneklemle K.T.İ.’lerin kullanımının metropol bir şehirde ilk kez incelenmiş olması, K.T.İ kullanım paterninin ayrıntılı olarak ortaya koyması bakımından önemlidir. K.T.İ kullanımının önemli kurumsal ve demografik farklılıklar gösterdiği bu araştırmayla ortaya konmuş oldu. Bu bilgilerin, K.T.İ. takip sistemlerinin geliştirilmesinde ve ilgili diğer girişimlerde yol gösterici olarak kullanılması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Kontrole tabi ilaç, Kontrole tabi reçete, Kırmızı reçete, Yeşil reçete, Uyuşturucu..
Keywords: İlaç Alma Alışkanlığı; Tıbbi Farmakoloji