Ebû Bekir İbnü'l-Arabî'nin nesih anlayışı - Gümüştekin, Meryem (My University, 2021)
Bu çalışmada İbnü’l-Arabî’nin nesih anlayışı iki ana bölümde ele alınarak müfessirin kimliğinin yanı sıra nesh olgusuna dair teorik ve pratik açıdan yaklaşımının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bunun için birinci bölümde her mesele hakkında temel usul kaynakları esas alınarak tartışmalara yer verilmiş, İbnü’l-Arabî’nin bu tartışmalardaki yeri belirlenip ayet örneği verilerek her mesele detaylı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde İbnü’l-Arabî’nin teorideki nesih anlayışının pratik olarak yansıması ele alınarak diğer müfessirlerin konu hakkındaki görüşleriyle karşılaştırmalı bi metot izlenmiştir. Böylece neshe konu olan ayetler, İbnü’l-Arabî açısından daha kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur.İbnü’l-Arabî’nin nesih anlayışında ailesi, yaşadığı dönemin ilmi ve siyasî atmosferi, kendisinin ilmi birikimi gibi faktörlerin etkili olduğu söylenebilir. Her ne kadar İbnü’l-Arabî’nin mensuh ayetlerin sayısında titiz davrandığı söylenilse de esasında eserlerinde diğer neshe konu olan ayetlerin dışında seyf ve kıtal ayetleriyle yetmiş beş ayeti neshettiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte tefsiri ve nesih konusuna yer verdiği usul eserleri arasında büyük ölçüde tutarlı olduğu ancak bazı hususlarda çelişkili ifadelerin olduğu saptanmıştır. Netice itibariyle tefsirden fıkha, hadisten kelama birçok ilim dalında söz sahibi olan İbnü’l-Arabî’nin, nesih konusu hakkındaki görüşleri nesih literatürü açısından önemli addedilmiştir.İÇİNDEKİLERÖZETIABSTRACTIIKISALTMALARVIÖNSÖZVIIGİRİŞI. KONU VE METOT1II. LİTERATÜR DEĞERLENDİRMESİ7III. İBNÜ’L-ARABÎ’NİN HAYATI VE İLMİ KİŞİLİĞİ10BİRİNCİ BÖLÜMİBNÜ'L ARABÎ'NİN USUL ANLAYIŞINA GÖRE NESİH1.Nesih Kavramı161.1. Nesh Kavramının Lügat Manası161.2. Nesh Kavramının Istılah Manası182. Neshin İlişkili Olduğu Kavramlar242.1. Nesih-Tahsis242.2. Nesih-İstisna292.3. Nesih-Bedâ333.Neshin Şartları ve Kaideleri353.1. Neshin Şartları353.2. Neshin Kaideleri384. Neshin Hakîkatinin İncelenmesinden Doğan Bazı Meseleler504.1. Bir Hükmün Bedel Konulmaksızın Neshi Meselesi514.2. Hükmün Daha Ağır Bir Hükümle Neshedilmesi534.3. Oluş İtibariyle Neshin Türleri554.4. Nassa Yapılan Ziyadenin Nesih Sayılması594.5. Hükmün Şartındaki Ziyadenin veya Noksanlığının Nesih Kabul Edilmesi614.6. Nâsih Mükellefe Tebliğ Edildiği Anda Neshin Sabit Olması624.7. Hükmün İmtisalden Önce Neshedilmesi654.8. Allah’ın İradesinin Muhâle Taallukunun Nesihle İlişkisi694.9. Nesihte Kavil-Fiil İlişkisi714.10. Nesih Bağlamında Kur’ân-Sünnet İlişkisi744.11. İcmânın Neshi78İKİNCİ BÖLÜMİBNÜ'L ARABÎ'NİN PRATİK NESH UYGULAMASINeshi Konu Ettiği Başlıklar841. Evlilik Aile ve Kadın841.1. Kocası Vefat Eden Kadının İddeti841.2. Dört Eşlilik ve Yetimlerin Hakkı871.3. Hz. Peygamber’in Evine İzinsiz Girmeme ve Hicâb Âyeti922.Vasiyet ve Miras Hukuku962.1.Vefat Anında Ebeveyn ve Akrabalara Vasiyetin Durumu962.2. Miras İçin Vârislerin Kılınması ve Vasiyet Konusu1013. Savaş Hukuku1043.1. Seyf ve Kıtâl Âyetleriyle Neshedilenler1043.2. Haram Aylarda Savaşma1303.3. Bir Müslümanın On Kâfire Karşı Savaşması1323.4. Sefer Âyetleri Arasındaki Nesih İlişkisi1363.5. Savaştan Elde Edilen Ganimetler1394. Gayri Müslimlerle İlişkiler1434.1. Hz. Peygamber’in Münafıklar hususunda Îkaz Edilmesi1434.2. .Hz. Peygamber’in Amcası konusunda Îkaz Edilmesi1474.3. Hudeybiye Anlaşması ve Müşrikle Evlenmenin Neshi1485. Peygamber Kıssaları1505.1. Hz. Süleyman’ın Atların Bacaklarını ve Boyunlarını Kesmesi1506. İbadetler1556.1. Oruç Âyetleri Arasındaki Nesih İlişkisi1556.2. Oruç Hükümlerinin Değişmesi1616.3. Susma Orucunun İslâm Dininde Nesh Edilmesi1646.4. Namazda Dua Etme1676.5. Kulların Güçlerinin Yetmediği Şeylerle Mükellef Kılınmaması1686.6. Önceden Farz Olan Gece Namazının Neshedilmesi1717.Yasaklar ve Cezalar1747.1. İçki Âyeti1747.2. Hz. Peygamber’in Emrettiği Cezanın Neshedilmesi177İbnü’l-Arabî’ye Göre Âyetlerin Tablosu181SONUÇ184BİBLİYOGRAFYA187

This study aims to discuss Ibn al-Arabi’s understanding of abrogation by determining his theoretical and practical approach to the phenomenon of naskh, as well as his identity in two chapters. In the first chapter, the discussions on each issue are presented on the basis of the main sources of methodology of the Qur’an and the place of Ibn al-Arabi in these discussions is determined by examining each issue in detail with examples from the verses of the Qur’an. In the second chapter, the practical side of Ibn al-Arabi's theory of abrogation is discussed by referring to his commentary work and his other methodological works where he talked about abrogation with a comparison between his opinions and the views of other commentators on the subject. It can be said that factors such as family, the scientific and political atmosphere in the era in which he lived, and his intellectual background were influential in Ibn al-Arabi's understanding of abrogation. Although it is said that Ibn al-Arabi was more careful when it comes to determining the number of abrogated verses in the Qur’an, this study shows that he actually came to the conclusion that “sayf” and “qitāl” verses abrogated seventy verses in the Qur’an, apart from the verses that have been the subject of abrogation. Although his exegetical and methodological works where he includes the subject of abrogation are in cohesion to a great extent, some contradictory statements were determined. As a result, the opinions of Ibn al-Arabi, who has a say in many branches of science from Qur’anic interpretation to jurisprudence, from hadith to theology were found important in terms of the literature of abrogation.CONTENTSSUMMARY IABSTRACT IIABBREVIATIONS VIFOREWORD VIILOGINI. SUBJECT AND METHOD 1II. LITERATURE REVIEW 7III. IBNU'L-ARABI'S LIFE AND SCIENTIFIC PERSONALITY 10FIRST PARTNASIH ACCORDING TO IBNU'L ARABI'S UNDERSTANDING OF PROCEDURE1. Concept of Naskh 161.1. Lexical Meaning of the Concept of Nesh 161.2. The Meaning of the Concept of Nesh 182. Concepts Related to Abrogation 242.1. Nesih-Allocation 242.2. Nesih-Istisna 292.3. Nesih-Bada 333. Terms and Rules of Neshin 353.1. Conditions of Neshin 353.2. Neshin Pedestals 384. Some Issues Resulting from Examining the Truth of Neshin 504.1. The Matter of Abrogation of a Judgment Without Paying 514.2. Annulment of the Judgment with a More Severe Provision 534.3. Types of Nashin as of Formation 554.4. Considering Nassa rather than Nassa 594.5. Acceptance of Nesih of the Excess or Lack of the Clause 614.6. When the Nasih is notified to the taxpayer, the abrogation is fixed 624.7. Annulment of the Provision Before Execution 654.8. The Relationship of Allah's Will to Nesih 694.9. Relation between Verb and Verb in Nesih 714.10. The Relationship between the Qur'an and Sunnah in the Context of Naskh 744.11. Neshi of Ijma 78SECOND PARTIBNU'L ARABI'S PRACTICAL APPLICATION OF NESHNeshi Topics 841. Marriage, Family and Women 841.1. The Iddat of the Woman whose Husband Died 841.2. Quadriptych and Orphans' Rights 871.3. Hz. Verse of Hijab and Not Entering the Prophet's House Without Permission 922. Will and Inheritance Law 962.1. Status of Will to Parents and Relatives at the Time of Death 962.2. Making Heirs for Inheritance and Wills 1013. Law of War 1043.1. Those Abrogated by the Verses of Sayf and Qitâl 1043.2. Fighting in the Forbidden Months 1303.3. One Muslim Fighting Against Ten Disbelievers 1323.4. The Nesih Relationship Between the Verses of Sefer 1363.5. Loot from War 1394. Relations with Non-Muslims 1434.1. Hz. The Prophet's Warning Regarding Hypocrites 1434.2. .Hz. The Prophet's Warning About His Uncle 1474.3. Hudaybiyya Agreement and Abrogation of Marriage with a Polytheist 1485. Stories of the Prophet 1505.1. Hz. Solomon Cutting the Legs and Neck of Horses 1506. Meetings 1556.1. Nesih Relationship Between Fasting Verses 1556.2. Changing the Provisions of Fasting 1616.3. Abrogation of the Fast of Silence in Islam 1646.4. Praying in Prayer 1676.5. 1686.6. Abrogation of the Formerly Fard Night Prayer 1717. Prohibitions and Penalties 1747.1. Drink Verse 1747.2. Hz. Abrogation of the Punishment Ordered by the Prophet 177Table of Verses According to Ibnu'l-Arabi 181RESULT 184BIBLIOGRAPHY 187
Keywords: Abrogated; Hermeneutics; Ibn Arabi; Islam; İbnü’l-Arabî Naskh; İslam; Mensuh; Nâsih; Nesih; Repealing; Tefsir bilimi