Fotoğraf sanatında resimsellik - Gök, Kemal (My University, 2010)
Fotoğrafın gelişmesinde önemli rolü olan Camera Obscura’nın aracılığı ile elde edilen görüntülerin sabitlenme fikri, insanda şiirsel idealizm olarak gelişti. Görüntünün sabitlenme fikri, yapılan araştırmalarla ışığa duyarlı malzemenin bulunmasıyla düşünceler gerçeğe dönüştü. M. S. 5. yy.da Camera Obscura hakındaki ilk bilgilere ulaşabiliriz. 17. yy.da Francis Bacon’un araştırmaları, 1500 yılında Leonardo Da Vinci’nin tasarımları Camera Obscuranın gelişmesini sağladı. 16. yy. Camera Obscuraya takılan mercekle, görüntüler daha parlak ve keskin hele getirilerek sanatçıların kullanımına sunuldu. 18. ve 19. yy.da Camera Obscuradan elde edilen görüntüler, çizim yoluyla kâğıda aktarılarak, yağlı boya veya suluboya ile boyandı. Camera Obscura görüntülerini sabitlemek için yapılan araştırmalar sonucunda, ışığa duyarlı malzemenin bir düzlem üzerine sürülmesi ile görüntü sabitlenmiş oldu. Fotoğraf, icadıyla birlikte resim sanatıyla olan etkileşimini geliştirerek, onun kurallarından yararlanmaya başladı 1850’de gerçeğe bağlı resimler yapan Pre-Raphaelist gurubu, John Ruskin “gözün gördüğü gerçekliği yansıtması” nedeniyle Resimdeki betimlemeyi övüyordu. Pre-Raphaelistlerin doğadaki her şeyin aslına uygun olarak tuvale aktarmaları, fotoğraf mantığı ile benzerlik göstermektedir. 1850-1870 yılları arasında High Art dönemi yaşanır ve Pre-Raphaelistlerin etkisinde kalan fotoğrafçılar, çalışmalarında ressamlar gibi figür kullanarak stüdyolarında kurdukları dekorlarla, beğenilen eserin ortamını yaratmaya çalıştılar. High Art Photography adlı akım bünyesinde bir araya gelen fotoğrafçı, Desinatör ve dekoratif gibi meslek sahibi olanlardan Wiliam Lake Price, Oscar Gustav Rejlander, Henry Peach Robinson resmin kurallarını fotoğraf aracılığı ile resimsel etkiler elde etmeye çalışırlar. Kullandıkları malzemenin pek gelişmemiş olmasına rağmen, resimsel etki için Collodion bromür baskı, bileşik fotoğraf baskı, Ambroytpe baskı ve Albümün baskı tekniklerini kullandılar. Resimsel fotoğrafın en çok etkilendiği Empressiyonist hareket, 1874’te bir sergiyle adını duyurdu. Courbet, Monet, Sisley, Renoir, Pissaro, Cezane ve Nadar harekete ivme kazandıran sanatçılardı. Empressiyonistler yaşamın ritmini, canlılığını yakalamak için fotoğrafın ayrıntılarından ve ışığından faydalandılar. 1885’te P. H. Emerson, Captain Abney, George Davison Londra kamera kulübünü kurarlar. Thomas F. Goodall, H. Thangu ve George Clausen gibi Natüralist ressamlar, kır yaşamı ve benzeri konuların sadece bir bölgesini ilgi alanı olarak belirleyip, kusursuz ve keskin olarak betimliyorlardı. 1890’da “Tonalizm” olarak adlandırılan yeni bir sanat akımın içinde yer alan Whistler ve İnness’in çalışmaları, İngiltere ve Amerika’da etkisini gösterir. Bu çalışmalarda belirsiz betimlemeler ve yumuşatılmış tonlar hâkimdi. 1890’da Robinson ve George Davison Natüralist hareketten ayrılarak Empressiyonist anlayışta fotoğraf hareketini başlatırlar. Amerika’da Alfred Stieglitz’in Photo-Secessionist hareketiyle bir sergi açarak adlarını duyurdular. Photo-Secessionistler, Tonalist ressamların yaptığı tablolar gibi, resimsel etki için platinyum baskı, gum bikromat baskı ve diğer baskı tekniklerini kullandılar. Resimsellik, uluslar arası Güzel Sanatlar hareketi olarak gelişti. Amerika’da Fhoto-Secession ve Camera Work’un katkıları ile gelişti. İngiltere, Almanya ve Avusturya başta olmak üzere bütün Avrupa’ya yayıldı. Rusya’da ise 1920-1930 döneminde, zorlukla da olsa yaşamaya çalıştı. 1890 sonrasında resimsel fotoğraf için Viyana, Londra, Paris, Brüksel ve birçok Avrupa ülkesinde, o zamanki adı fotoğraf salonu olan fotoğraf galerileri açıldı. Fotoğraf tarihinde ‘Pictorializm’ olarak bilinen resimsellik, ilk uluslar arası sergisi 1891’de Viyana kamera kulübü tarafından düzenlendi. 1892’de Robinson, H. Cameron ve diğer amatör fotoğrafçılar, Linked Ling’i kurdular. Linked Ling, 1893-1909 döneminde yılık uluslararası sergiler düzenledi. Resimselciler, soft-focus objektif kullanarak düşük kamera açıları, arka plan aydınlatması ve kompozisyon yöntemleriyle efektler yaratmaya çalıştılar. Net ve keskin fotoğraf yerine daha esrarengiz ve şiirsel bir atmosfer yönünde bulanıklaştıran sanatsal fotoğraflar ürettiler. 1950’den sonra dünyada sanatsal, toplumsal ve teknolojik koşulların çıkmaza girmesi, resimselliğin yaşam alanını daralttı. 1952’de New York’ta kamera kulüplerinin açıklamasına göre resimsel fotoğraf, konularının sınırlılığı, aşırı duygusallık ve tekniğe verdikleri önem, dar bakış açısına yol açtı. Televizyonun yaygılaşması, 35 mm filmin çıkması, slayt gösterilerinin artması ve sinema sektörünün yaygınlık kazanması resimsel fotoğrafın zayıflamasına yol açtı. 1937’de kodakcrome filmin çıkması, kişisel ifadeyi betimleyen resimselliğin yerini, yeni teknolojik gelişmeler alıyordu. Resimsel olmayan fotoğraflar, resimsel fotoğrafın önüne geçti. Fotoğraf dergisi Aperture’nin bu dönemde yayımlanması tesadüf değildir. Minor White’nin yayımladığı dergi sanat değeri olan fotoğrafa yer veriyordu. Resimsel fotoğraf, 1950 sonrası eski gücünü kaybetse de, mirası ve etkileri günümüzde hala devam etmektedir. Resimselci Adolf Fasbender 1952’de Resimsellik için “Resimselliği ortadan kaldırmakla bir çözüme ulaşılmaz. Çünkü kişi idealizmi, sanat ve estetik duygularını yok etmek zorunda kalacaktır. Resimsellik daima olacaktır” şeklinde ifade etti.

Camera Obscura that have a great role in the development of photography and the idea of permanent images came with it, had developed as a poetic idealism in humanity. With invention of light sensitive materials in researches, permanent image idea became real. Informations about Camera Obscura can be find in 5th century AD. Researches in 17th century by Francis Bacon and designs of Leonarda Da Vinci in 1500s, achieved the development of Camera Obscura. In 16th century a lens mounted to Camera Obscura. By this achivement, images that obtained from Camera Obscura became sharp and clear than presented to artists’ use. In 18th and 19th century images obtained from Camera Obscura drawed to paper and painted by oil and water colours. Researches for the permanent image revealed that light sensitive chemicals on a surface can trap the image and with another chemical bath the image become visible and permanent. Photography, by its invention had enhanced interaction with other art branches especially with painting and started to benefit by its rules. In 1850, a member of Pre-Raphealist group, John Ruskin had complimented it as “reflects the realism of eye witness”. Pre-Raphealists draw everything as its natural form in their paintings, this is similar to photography logic. Between 1850-1870, in the High Art era, under the effect of Pre-Raphaelists, photographers started to use figures as artists and tried to create its ambiance with decorations in their studios. Wiliam Lake Price, Oscar Gustav Rejlander, Henry Peach Robinson who are from trade branches as a photographer, designer and decorator, gathered under High Art Photography trend. They tried get painting effects by using the rules of drawing in photographs. Although they have used undeveloped materials they tried Colodion Bromide, Compound Photograph, Amborytpe and Album prints to get the painting effect. Empressionist trend that painting effect photography influenced most, appeared in a exhibition in 1874. Courbet, Monet, Sisley, Renoir, Pissaro, Cezane and Nadar enhanced this trend. Empressionists used details and light of photograph to capture the rhythm and dynamism of life. In 1885 P.H. Emerson, Captain Abney, George Davison established the London Camera Club. Naturalist artists as Thomas F. Goodall, H. Thangu and George Clausen had described a part of rural life and similar topics excellent and sharp. In 1890, works of Tonalism artists Whistler and Innes showed effect on England and America. In these works of art, foggy and muted tones are used. In 1890, Robinson and George Davison had left Naturalist trend and started Impressionsit photography trend. They took part in an exhibition, formed by Alfred Stieglitz about Photo-Secessionist trend. Photo-Secessionist used Platinium, Gum Bichromate and other pirnt technics to get the effect of Tonalist arstists’ paintings. Painting effect in photography, evolved as an international fine arts trend. In America it had developed by Photo-Secession and Camera Work’s assistance. It had spreaded ahead England, Germany and Austria to all over Europe. It had developed in Russia between 1920 to 1930 with difficulties. After 1890 for painting effect photography, lots of galleries formed in Vienna, London, Paris, Brussels and other European cities under the name of Photography Salon. First international exhibition of Pictorialism organised in 1891 by Vienna Camera Club. In 1892 Robinson H. Cameron formed Linked Ling. Linked Ling formed annual iternational exhibitions between 1893-1909. Pictorialists tried to create effects by low camera angles, background lighting, composition, frame and soft focus objectives. They created mysterious and poetic artistic photographs with a foggy atmosphere instead of clear and sharp images. After 1950, artistic, communual and technologic issues came to a deadlock, this had narrowed the living space of Pictorialism. According to New York camera clubs, Pictorialism limited the viewpoint of photography by limited subjects, sentimentalism and technics. Spread of television, development of 35 mm film, increase of slide shows and to became widespread of cinema made to weaken the Pictorialism photography. By 1937 with the invention of Kodakchrome film, new technical possibilities had taken the place of personal expression of Pictorialism. Non-Pictorialist photography had counteracted the Pictorialist one. In this period publish of Aperture can not be taken as a coincidence. The magazine published by Minor White given place to serious photographs. Altough Pictorialism had lost its capacity after 1950s, its effect and heritage continiues at the present day. In 1952, Adolf Fasbender said that; “Elimination of Pictorialism is not a solution. Because mankind had to annihilate his idealism, artistic and aesthetic impressions. Pictorialism will last forever”.
Keywords: Fotoğraf Sanatı; Resim