Consumption, leisure activities, socialization processes, and spatial practices in Bağdat Avenue - Yılmaz, Havva (My University, 2024)
Türkiye’deki modernleşme deneyimi daima pek çok krizle karşı karşıya kalmıştır. Mekân ve kentleşme bahisleri bu kriz alanları arasında yer alır. Özellikle 1980 sonrasında büyük kentlerdeki gecekondulaşma ve nüfus artışı, kentsel mekânın nasıl şekillendirilmesi gerektiği konusunda büyük tartışmalara neden olacak, modernleşmeye ilişkin sorunlar, bu vesileyle, kentleşme bağlamında yeniden tartışılmaya başlanacaktır. İstanbul Bağdat Caddesi, bu ilişkisel zeminin beslediği son derece zengin bir araştırma alanına sahiptir. Yeni yapılan Marmaray ve metro hatlarıyla kolaylıkla ulaşılabilir hale gelen cadde, bir yandan hala ayakta kalmayı başaran nadide konaklara, diğer yandan Anadolu yakasının en lüks rezidanslarına ev sahipliği yapıyor. Pek çok zincir kafe ve restoranın yanı sıra çok sayıda “fine dining” mekânına, teknolojiden giyime çok çeşitli markaların şık mağazalarına vitrin oluyor. Bu çalışma, bu göz alıcı örnekliği tüketim, boş zaman etkinlikleri, sosyalleşme süreçleri ve mekansal pratikler bağlamında incelemeyi hedefliyor. Etnografik yöntemi benimseyen çalışmada sosyomekansal analiz ve tarihsel sosyoloji yöntemleri de uygulanıyor ve arşiv çalışması, katılımcı gözlem, yarı yapılandırılmış mülakat ve çeşitli nitel materyallerden elde edilen veriler doğrudan yorumlama yoluyla inceleniyor. Farklı sosyoekonomik ve kültürel özelliklere sahip bireylerin ve toplumsal grupların gündelik yaşamda mekânla ilişkilerinin, makro düzeyde mekânsal ve kültürel değişimle birlikte nasıl değerlendirilebileciğini sosyoloji disiplini çatısı altında henüz çok sınırlı bir şekilde ele alınmış olan Bağdat Caddesi örneği üzerinden sorguluyor. Çalışmanın teorik zemini ağırlıklı olarak Bourdieu sosyolojisine dayanıyor.

Turkey’s modernization experience has always faced many crises. Space and urbanization issues are among these crisis areas. Slum settlement and population growth in large cities, especially after 1980, caused debates on how urban space should be shaped, and problems related to modernization began to be discussed again in the context of urbanization. The Bağdat Avenue in Istanbul has an extremely rich research field nourished by this relational ground. Recently becoming easily accessible via the newly built Marmaray and metro lines, the Avenue hosts, on the one hand, rare mansions that still manage to survive, and on the other hand, the most luxurious residences of Istanbul’s Anatolian side. In addition to many chain cafes and restaurants, it showcases many “fine dining” venues and stylish stores of a wide variety of brands, from technology to clothing. In this sense, it stands out as a striking example of Istanbul and Turkey's spatial and cultural change after 1980. This study aims to examine this avenue in the context of consumption, leisure activities, socialization processes, and spatial practices. Adopting ethnographic methods, socio-spatial analysis, and historical sociology, the study examines the data obtained from archival research, participant observation, semi-structured interviews, and various qualitative materials through direct interpretation. It questions how the relationship of individuals and social groups from different socioeconomic and cultural characteristics with space in everyday life can be evaluated together with spatial and cultural change at the macro level, through the example of Bağdat Avenue which has been discussed in a very limited way under the umbrella of the discipline of sociology. The theoretical basis of the study is mainly based on Bourdieu's sociology.
Keywords: Bağdat Caddesi; Bourdieu; habitus; mekânsal analiz; Methodology; Metodoloji; modernization; modernleşme Bağdat Avenue; Sociology; Sosyoloji; spatial analysis; şehir; urban