Emzirme öz-yeterlilik kuramına göre gebelikte yapılan web tabanlı emzirme eğitiminin etkinliği - Velioğlu, Elif (My University, 2025)
Amaç: Araştırma, emzirme öz-yeterlilik kuramına göre gebelikte yapılan web tabanlı emzirme eğitiminin doğum sonrası emzirme motivasyonuna, emzirme öz yeterliliğine, annenin yetersiz süt algısına, annenin doğum sonrası depresyon yaşama durumuna ve emzirme sırasında meme sorunlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini bir ilçe sağlık müdürlüğüne bağlı Aile sağlığı merkezlerine başvuran, örnekleme dahil olma kriterlerine uyan 60 web tabanlı emzirme(WTE) grubu ve 60 kontrol olmak üzere toplam 120 primipar gebe kadınlar oluşturmuştur. WTE grubundaki kadınlara 4 hafta süren web tabanlı emzirme eğitim uygulanmış ve kontrol grubundaki gebeler ise doğum sonrası standart emzirme eğitimi almıştır. Veriler; Gebe veri toplama formu, IOWA Bebek beslenmesi tutum ölçeği, Antenatal emzirme öz yeterlilik ölçeği, Prenatal distres ölçeği, Doğum sonrası bilgi formu, İMDAT Bebeğin aldığı süt miktarını, Yetersiz süt algısı ölçeği, Edinburgh depresyon ölçeği, Emzirme motivasyon ölçeği, Emzirme dönemi meme sorunları formu, Postnatal emzirme öz yeterlilik ölçeği ve web sayfası için Sistem Kullanılabilirlik Skalası (SKS) kullanılarak gebelikte, doğum sonrası7. gün, 3. ay ve 6. ayda toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan WTE grubuve Kontrol gruplarındaki kadınların gebelik döneminde IOWA bebek beslenmesi tutum ölçeği, Antenatal emzirme öz yeterlilik ölçeği ve Prenatal distres ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır(p>0,05). Doğum sonrası 7. gün ve 3. ay da gruplar arasında İMDAT, Yetersiz süt algısı ölçeği, Edinburgh depresyon ölçeği, Emzirme motivasyon ölçeği, postnatal emzirme öz-yeterlilik ölçeği ve meme sorunları formu sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur(p<0,001). Doğum sonrası 6. ayda gruplar arasında İMDAT, Yetersiz Süt Algısı Ölçeği, Postnatal emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği, Edinburgh Depresyon Ölçeği, IOWA Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği ve Emzirme Motivasyon Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur(p<0,001). WTE grubunun %100’ü, kontrol grubunun %56,6’ sı doğum sonrası 6. ayın sonuna kadar emzirmeye devam etmiştir. Sonuç: Emzirme öz yeterlilik kuramı doğrultusunda gebelikte verilen web tabanlı emzirme eğitiminin doğum sonrası dönemde annenin öz yeterliliğine, motivasyonuna, bebeğinin yeterli anne sütünü aldığını anlamasına, doğum sonrası depresyonu ve meme sorunlarını daha az yaşamasınaetkili olduğu belirlenmiştir.

Objective: This study aimed to examine the effect of web-based breastfeeding education during pregnancy according to breastfeeding self-efficacy theory on postpartum breastfeeding motivation, breastfeeding self-efficacy, mother's perception of insufficient milk, mother's postpartum depression and breast problems during breastfeeding. Materials and Methods: This research is a randomised controlled study. The sample of the study consisted of 120 primiparous pregnant women applying to family health centres affiliated to a district health directorate, 60 web-based breastfeeding (WBB) group and 60 control women who met the inclusion criteria. Women in the WBB group received a 4-week web-based breastfeeding training programme and pregnant women in the control group received standard breastfeeding training after delivery. Data were collected at pregnancy, postnatal day 7, 3 months and 6 months using the Pregnancy Data Collection Form, IOWA Infant Feeding Attitude Scale, Antenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale, Prenatal Distress Scale, Postnatal Information Form, IMDAT Infant Milk Intake Scale, Inadequate Milk Perception Scale, Edinburgh Depression Scale, Breastfeeding Motivation Scale, Breastfeeding Breast Problems Form, Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale and System Usability Scale (SUS) for the web page. Results:There was no statistically significant difference between the IOWA infant feeding attitude scale, antenatal breastfeeding self-efficacy scale and prenatal distress scale scores of the women in the WBB group and the control group during pregnancy (p>0,05). There was a statistically significant difference between the groups on the 7th postnatal day and 3rd postnatal month (p<0,001) in the scores of IMDAT, Inadequate milk perception scale, Edinburgh depression scale, Breastfeeding motivation scale, postnatal breastfeeding selfefficacy scale and breast problems form. At the 6th postnatal month, a statistically significant difference was found between the groups in the scores of IMDAT, Inadequate Milk Perception Scale, Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale, Edinburgh Depression Scale, IOWA Infant Feeding Attitude Scale and Breastfeeding Motivation Scale (p<0,001). 100% of the WBB group and 56,6% of the control group continued breastfeeding until the end of the 6th postnatal month. Conclusion:It was determined that the web-based breastfeeding education given during pregnancy in line with the breastfeeding self-efficacy theory was effective on the mother's self-efficacy, motivation, understanding that her baby received sufficient breast milk, and experiencing less postpartum depression and breast problems in the postpartum period.
The effects of web-based breastfeeding education during pregnancy according to breastfeeding self-efficacy theory
Keywords: Anne sütü; Bebek beslenmesi; Breast feeding; Breast milk; depression; depresyon; Education; Eğitim; Emzirme; Infant nutrition; inadequate perception of milk; öz yeterlilik; self-efficacy; web tabanlı eğitim breastfeeding; webbased education; yetersiz süt algısı