Takım sporcularının kişilik özelliklerinin, psikolojik iyi oluş ve sporcu bağlılığı düzeyi üzerindeki etkisinin incelenmesi - Gölpınar, Elif Nur (My University, 2025)
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, takım sporcularının kişilik özelliklerinin, psikolojik iyi oluş ve sporcu bağlılıklarını yordamada oynadığı rolü incelemektir. Bu çalışmanın bir diğer amacı takım sporcularının kişilik özelliklerinin, psikolojik iyi oluşlarının ve sporcu bağlılıklarının cinsiyet, eğitim durumu, yaş grubu ve sporculuk süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya farklı takım sporlarında faaliyet gösteren 18-35 yaş aralığında 210 kadın, 162 erkek toplam 372 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara “Kişisel Bilgi Formu”, “Büyük Beş-50 Kişilik Testi Türkçe Formu”, “Sporcu Bağlılık Ölçeği” ve “Psikolojik İyi Oluş Ölçeği” uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, çoklu yönlü varyans analizi (MANOVA), tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre sporcuların kişilik özelliklerinde cinsiyete, yaş gruplarına ve sporculuk süresine; sporcu bağlılıklarında ise cinsiyete ve yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken; sporcuların psikolojik iyi oluş düzeylerinin cinsiyete, yaş gruplarına, eğitim düzeyine ve sporculuk süresine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Buna ek olarak, regresyon analizinden elde edilen bulgulara göre, sporcuların kişilik özelliklerinin sporcu bağlılıklarını (güven %27, adanmışlık %14, dinçlik %22, coşku %19) ve psikolojik iyi oluşlarını (%41) yordama etkisinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Özetle, bu araştırmanın bulgularında takım sporcularında kadınların erkeklere göre uyumluluk kişilik özelliği ve spora dinçlik boyutunda bağlanma düzeyleri daha yüksek bulunurken, daha genç yaşta olan takım sporcularının zekâ/ hayal gücü özelliklerinin daha düşük olduğu ve spora adanmışlık boyutunda bağlanma düzeylerinin daha fazla olduğu, 1-9 yıl deneyime sahip sporcuların sorumluluk özelliklerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak, sporcuların psikolojik iyi oluş ve sporcu bağlılıklarını öngörmede kişilik özelliklerinin rolü olduğu anlaşılmıştır.

Objective: The purpose of this thesis is to examine the determining role that team athletes' personality traits play in predicting their psychological well-being and athlete commitment. Another aim of this study is to reveal whether the personality traits, psychological well-being and athlete engagement of team athletes differ according to gender, education level, age group and duration of athletics. Materials and Methods: A total of 372 athletes, 210 women and 162 men, between the ages of 18-35, who were active in different team sports, participated in the study voluntarily. “Personal Information Form”, “Big Five-50 Personality Test Turkish Form”, “Athlete Engagement Questionnaire ” and “Psychological Well-Being Scale” were applied to the participants. In the analysis of the data, independent sample t test, multivariate analysis of variance (MANOVA), one-way analysis of variance (ANOVA) were used and multiple regression analysis was performed. Results: According to the results of data analysis, a statistically significant difference was found in the personality traits of the athletes according to gender, age groups and duration of athletics; in the athlete engagement according to gender and age groups. It was observed that the psychological well-being levels of the athletes did not show statistically significant differences according to gender, age groups, education level and duration of athletics. According to the regression analysis results, it was concluded that the personality traits of the athletes had a significant predictive effect on their athlete engagement (confidence %27, dedication %14, vigor %22, enthusiasm %19) and psychological well-being (%41). Conclusion: In summary, the findings of this study show that women have higher levels of agreeableness personality traits than men in team athletes. The vigor sub-dimension of women's athlete engagement has been found to be higher than men. It was found that younger team athletes had lower intelligence/ imagination traits and the dedication sub-dimension of athlete engagement was higher. It was concluded that athletes with 1-9 years of experience have higher levels of conscientiousness traits. In addition, it has been understood that personality traits play a role in predicting athletes' psychological well-being and athlete engagement.
Examining the effect of personality traits of team athletes on psychological well-being and athlete engagement level
Keywords: athlete engagement; kişilik özellikleri; psikolojik iyi oluş; Psikolojik yönleri; Psychological aspects; psychological well-being; Spor; sporcu bağlılığı; Sports; takım sporları personality traits; team sports