İstihare hadisi ve değerlendirmesi - Çakıroğlu, Ayhan (My University, 2005)
İSTİHARE HADİSİ VE DEĞERLENDİRMESİ Tezimize konu olarak seçtiğimiz, Câbir b. Abdullah'tan gelen ve temel hadis kaynaklarında yer alan istihare hadisi, hadis âlimlerinin tesbit etmiş olduğu sahih hadis kriterlerine göre sahih bir hadistir. Diğer bir çok sahâbîden de istihare ile ilgili hadisler rivâyet edilmiştir. Sözlükte hayırlı olanı isteme anlamına gelen istihâre, terim olarak bir iş veya davranışta Allâh katında hayırlı olanı kılınan nafîle bir namaz ve duâ ile talep etme manasında kullanılır. İnsanların yapmak istedikleri bir işin kendileri hakkında iyi veya kötü sonuçlar doğuracağını anlamak veya yakın ve uzak gelecekleri hakkında bilgi edinmek için fal v.b uygulamalara çok eskiden beri başvurdukları bilinmektedir. Bu uygulamaları, İslâm'ın tevhid anlayışını zedelemesi sebebi ile reddeden Peygamber Efendimiz, tevhid akîdesine uygun olarak Allah'tan yardım dileme anlayışını getirmiş ve ümmetine istihareyi öğretmiş ve tavsiye etmiştir. İslâm âlimlerinin müstehab veya sünnet saydıkları istihâre, Câbir b. Abdullah'tan rivâyet edilen istihâre hadisine dayandırılmaktadır. Hadiste, farz dışında nafîle olarak kılınacak iki rekat namaz ve istihâre duâsı tavsiye edilmiştir. İstihâre, kişinin gerekli bütün çabayı sarfedip araştırma ve İstişârelerini tamamladıktan sonra hakkında hayırlısını takdir etmesi için Allâh'a duâ etme, kulluk şuurunu canlı tutma ve ortaya çıkan sonuca rızâ göstererek ruh sağlığını koruma gibi çok amaçlı metafîzik bir olaydır. Bu sebeple de iyi veya kötü olduğu açık şekilde bilinen bir şeyi yapıp yapmama konusunda değil, gerek dünyevi gerek uhrevi bakımdan kişi hakkında hayırlı olup olmayacağı kestirilemeyen işlerde sözkonusu olabilir. İslâm âlimlerine göre, tasavvufî bir yaklaşım olan ve istihâreden sonra rüyada görülen renklere göre karar vermek, şahsi tecrübelere dayanan ve dini mahiyeti olmayan bir uygulamadır. The hadith of istihare, which we chose as subject for our dissertation, reported by Cabir b. Abdullah and to be located in basic source hadith books, is according to the criterion for reliable hadiths established by the hadith scholar a reliable hadith. There are a lot of different hadith about istihare reported by the other sahabe (the companions of the Prophet Muhammed). İstihare is defined in dictionary as to ask for (desire) the best. As term it has the meaning to request the best in the sight of God in an affair and deal through praying. İt is known that the people look to the different ways from of old in order to learn whether the results of their acts will be good or bad for them or to obtain information about their future; such as telling fortune. Prophet Muhammed rejected this kind of applications because of their damage to the monotheism. He taught and recommended to his community ask for help from God and istihare, which are agreeable with the monotheism faith. The islam scholars consider istihare to be müstehab or sunna. This attitude is based on hadith of istihare reported by Cabir bin Abdullah. İn this hadith is recommended that one should perform two rekat ( a series of ritual movement which form a part of the namaz) namaz in addition to the farz namaz and pray of istihare. İstihare is a multipurpose transcendental experience; such as praying to God for the best after making ever endeavour, finishing ever review and consultation, keeping his mind on being a serve for God and saving his sanity through accepting the result at the end. Thus istihare is only applicable for the affairs, of which effects are whether worldly or spiritual to estimate, but not for the affairs, of which effects are known from the beginning. According to the Islam Scholars making a decision after an istihare considering the colors have been seen in a dream is a mystical approach and it base on one's personal experience, but it doesn't belong to the true nature of religion.
Keywords: Hadis