Üniversite öğrencilerinde dindarlık ve ruhsal rahatsızlıklara karşı damgalama ilişkisi - Hardal, Fatma Sümeyye (My University, 2020)
Damga tarih boyunca bireylerin karşılaştıkları bir olgu olarak varlığını sürdürmüştür. Salgın hastalıklar, bedensel engeller ya da toplumsal kalıplara uymayan davranışlar damgalanmışlardır. Sosyolojide ve sosyal psikoloji alanında damgalama konusu etrafında birçok çalışma yapılmış ve kuram ortaya atılmıştır. Ancak özellikle Erving Goffman’ın “Damga: Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar” adlı eseriyle beraber son yıllarda daha fazla dikkat çeken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada, ruhsal rahatsızlıkların damgalanmasında dindarlığın etkisi incelenmektedir. Aynı zamanda cinsiyet, yaş gibi demografik değişkenler, ruhsal rahatsızlıklara dair bilgi sahibi olma, tanı alma ya da tanı almış kişilerle tanışık olma durumlarınında dindarlık ve damgalama ile ilişkisi tespit edilmiştir. Bu amaçla 2019’un Mart-Mayıs ayları arasında Marmara Üniversitesi ve Uludağ Üniversitesi’nde İlahiyat, Psikoloji/ PDR bölümlerinde okuyan 277 kadın ve 93 erkek öğrenciyle araştırma yapılmıştır. Ruhsal rahatsızlıklar hakkında bilgi düzeyinin damgalamaya olan etkisini tespit etmek amacıyla İlahiyat ve Psikoloji/ PDR bölümleri özellikle seçilmiş ayrıca İlahiyat öğrencileri arasında lisans düzeyinde verilen Din Psikoloji dersi ve ilgili dersleri (manevi danışmanlık ve rehberlik, sosyal pskoloji vb.) alan öğrenciler ile bu dersleri almayanlar gruplandırılmıştır. Araştırma verileri anket tekniğiyle toplanmış ve anket formunda Kişisel Bilgi Formu, Ruhsal Rahatsızlıklarla İlgili Bilgi Düzeyi Ölçeği, Damgalama Ölçeği ve Dindarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, dindarlığın damgalama davranışının bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Ayrıca ruhsal hastalıklara dair sahip olunan bilgi düzeyi de damgalamanın bir yordayıcısı olmuştur. Öğrencilerin ruhsal rahatsızlıklara ilişkin aldıkları derslerin damgalama düzeyini etkilediği görülmüştür. Bu bakımdan İlahiyat Fakültesinde verilen Din Psikolojisi ve alakalı derslerin ( sosyal psikoloji, manevi danışmanlık vd.) damgalama eğilimini azaltması bakımından önemi ortaya çıkmıştır.

The stigma has survived as a phenomenon by individual throughout the history. Epidemics, pyhsical disabilities or the maladaptive behaviours has been stigmatized. However, stigma has became a salient concept after Erving Goffman’s work Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity. Many studies have been conducted on the subject of stigmatization in sociology and social psychology, and theories have been put forward within the framework of these studies. The main aim of the present study is to examine the effect of religiosity on stigmatizing mental illnesses. A further aim of the study is to analyse whether the relationship between these two concept Show significant diffirence in terms of variables such as age, gender, knowledge about mental illnesses, having a diagnosing mental illness and exposing persons with mental illness. This study was conducted in March- May 2019. The samples of the study was composed of 370 student ( Female=277 and Male=93 ) who are studying in Theology, Psychology, Psychological Counseling and Guidance departments at Marmara and Uludağ University. To determine the effect of the level of knowledge about mental illnesses on stigmatization, Theology, Psychology and Psychological Counseling and Guidance departments have been especially selected. Also, among the Theology students, those who took the Psychology of Religion course or related courses (social psychology,religious-spiritual counselling-care etc.) and those who did not take, were grouped. The research data were collected by questionnaire, which included Personal Information Form, Level of Knowledge Scale About Mental Illness, Stigma Scale, Religiosity Scale. The finding of research showed that religiosity is the predictor of stigmatizing behavior. Besides, the level of knowledge about mental illness has been a predictor of stigmatization. It has been observed that the lessons taken by students about mental illness affect the stigmatization level. In this regard, the importance of Religion Psychology and related lessons (social psychology, spiritual counseling etc.) given at the Faculty of Theology has been revealed in terms of reducing the tendency to stigmatize.
Keywords: Damgalama; Dindarlık; Felsefe ve din; Islam; İslam; Philosophy and religion; Pschology; Psikoloji Mental Illness; Religiosity; Ruhsal Rahatsızlık; Stigmatization