Investigation and comparison of hematitization and sulphation acid baking behaviour of copper smelter slag flotation tailings - UZUN KART, ELİF (My University, 2022)
Bu çalışmada, bakır izabe curufu flotasyon atığınındaki (CFA) fayalit (FeO·SiO2) yapısına nüfuz etmiş baz metallerin (%0.35 Cu, % 4.48 Zn, % 0.16 Co) metal sülfat tuzlarına (suda çözünebilen) demirin ise hematit formuna (suda çözünmeyen) dönüşümünün gerçekleştirildiği sülfatlaştırıcı/hematitleştirici asit kavurma yöntemleri minerolojik ve kimyasal analizler ile incelenerek karşılaştırılmıştır. CFA, 1 saat süreyle 350, 450, 550 ve 650 °C sıcaklıklarda 4, 6, 8 ve 10ml H2SO4 ilaveleriyle sülfatlaştırıcı asit kavurma ve 690, 700, 710, 730 °C sıcaklıklarda 10 ml H2SO4 ilavesi ile hematitleştirici asit kavurma işlemine tabi tutularak sıcaklık ve asit miktarlarının kavurma işlemlerine olan etkisi incelenerek optimizasyon yapılmıştır. Sülfatlaştırıcı asit kavurmada baz metallerin değişken sıcaklık ve asit ilaveleriyle çözünme davranımları incelenmiş ve su liçi sonrası en yüksek baz metal kazanımlarının (%99 Cu, %95 Co, %95 Zn) 10 ml H2SO4 ilavesiyle 650 ⁰C sıcaklıkta gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Hematitleştirici asit kavurma kalsinlerin minerolojik dönüşümleri incelendiğinde ise 690 ⁰C sıcaklıktan itibaren hematitleşmenin arttığı gözlemlenmiş fakat hematitleşmenin en yoğun olduğu 710 ⁰C sıcaklıkta çinko haricinde tüm baz metallerin oksitlendiği tespit edilmiştir. Sülfatlaştırıcı ve hematitleştirici asit kavurmada demir çözünürlüklerinin sıcaklık artışına bağlı olarak azalması, kalsinlerdeki kükürt miktarı ile ilişkilendirilmiş olup demir sülfatın ayrışmasıyla ortamdan ayrılan SO2 ile hematit oluşumlarının doğru orantılı olarak arttığı vurgulanmıştır. Sülfatlaştırıcı kavurmada tüm koşullarda bakır kazanımlarının en yüksek değerde olması hematitleşmenin bakır kazanımlarına katalitik etkisinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. 690 ve 700 ⁰C’de hematit oluşumlarının 650 ⁰C’ye kıyasla daha yüksek olması bu sıcaklıklarda yapılan hematitleştirici asit kavurma ile demirin seçimli olarak ayrılabileceğini göstermiştir.
Keywords: Mühendislik ve Teknoloji; Engineering and Technology; Mühendislik, Bilişim ve Teknoloji (ENG); Engineering, Computing & Technology (ENG)