Üst büyük azı distalizasyonu yapan bir plak ile servikal headgear kombinasyonunun (Modifiye acco apareyi:acrylic cervical occipital appliance) diş-çene ve yüz iskeletine etkilerinin incelenmesi - Ülgen, Ayşe Nur (My University, 1999)
ÜST BÜYÜK AZI DİSTALİZASYONU YAPAN BİR PLAK İLE SERVİKAL HEADGEAR KOMBİNASYONUNUN ( MODİFİYE ACCO APAREYİ: ACRYLIC CERVICAL OCCIPITAL APPLIANCE) DİŞ ÇENE VE YÜZ İSKELETİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Bu çalışmada, üst birinci büyük azıların distalizasyonunda kullanılan servikal headgear ve diztalizasyon plağı kombinasyonundan oluşan modifiye ACCO apareyinin (ACrylic Cervical Occipital Appliance) etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla modifiye ACCO apareyi ile tedavi edilen dişsel sınıf II anomaliye sahip bireylerden oluşan tedavi grubunda meydana gelen değişikliklerle aynı özelliklere sahip hiç tedavi görmemiş bireylerden oluşan kontrol grubunda meydana gelen değişiklikler birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın materyalini, 25 dişsel sınıf II anomali gösteren bireylerden tedavi veya kontrol öncesi ve sonrası alınan 100 lateral sefalometrik film ile 50 model fotokopisi oluşturmaktadır. Lateral sefalometrik filmler, bireylerin alt ve üst çene dişleri sentrik oklüzyonda iken ve işaret çubuklu akrilik kuronlar üst birinci büyük azılara, birinci küçük azılara ve sol kesici dişlere yerleştirilmişken tedavi veya kontrol öncesi ve sonrası 2'şer adet alınmıştır. Bu işaret çubuklu kuronların amacı, sağ ve sol dişlerin kolaylıkla ayırt edilmesi, tedaviyle oluşacak devrilme, distal yönlü hareket, ekstrüzyon ve intrüzyon değerlerinin rahatlıkla hesaplanabilmesidir. Başlangıç yaş ortalaması 13.2 yıl olan 8 kız 7 erkek toplam 15 birey tedavi grubunu, başlangıç yaş ortalaması 13.1 yıl olan 3 kız 7 erkek toplam 10 birey kontrol grubunu oluşturmuştur. Tedavi grubunda ortalama tedavi süresi 10.3 ay, kontrol grubunda 9.6 aydır. Araştırmamızda, ağız içindeki plak yardımı ile büyük azıların kuronlarının distal yönde hareket ettirilmesi, yüz arkının ağız dışı kollarının 25 ° yukarıya doğru açılandırıldığı servikal headgear uygulaması ile de büyük azı köklerinin dikleştirilmesi amaçlanmaktadır. Tedavi ve kontrol süresince meydana gelen değişiklikleri belirlemek amacı ile lateral sefalometrik filmler ve model fotokopileri üzerinde analizler yapılmıştır. Sefalometrik analiz için 12 açısal, 14 doğrusal olmak üzere toplam 26 parametre ölçülmüştür. Model analizi için 1 açısal, 1 doğrusal toplam 2 parametre değerlendirilmiştir. Her grup içindeki bireylere ait tedavi veya kontrol sonrası ve öncesi değerler arasındaki farkların istatistiksel önemi Wilcoxon testi ile belirlenmiştir. Tedavi ve kontrol grupları arasındaki farkların önemi Mann-Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. Sefalometrik inceleme sonunda tedaviye bağlı gerçek değişiklikleri belirlemek amacı ile ölçülen 26 parametreden sadece 14 parametrede istatistiksel önemli değişiklikler bulunmuştur. Modifiye ACCO apareyinin etkisine bağlı olarak bulunan önemli değişiklikler şöyledir. Üst büyük azılar (6 / VD Uzunluğu) distalize olmuşlar, (6 / ANS-PNS Açısı) mesial yönde devrilmişler, (6 / HD Uzunluğu, 6 / ANS-PNS Uzunluğu) ekstrüze olmuşlardır. Üst küçük azılar (4 / VD Uzunluğu) mesial yönde hareket etmişler, (4 / S-N Açısı, 4 / ANS-PNS Açısı) mesial yönde devrilmişlerdir. Kesiciler (1 / VD Uzunluğu ) protruze olmuşlar, (1 / S-N Açısı, 1 / ANS-PNS Açısı) labial yönde eğilmişlerdir. Overjet artmış, overbite değeri azalmıştır. Oklüzal düzlemin ön kafa kaidesi ile yaptığı açı (Okl. Düz. / S-N Açısı) azalmıştır. Alt çene düzlemi (S-N / Go-Me Açısı ) ve üst çene düzlemi (S-N / ANS-PNS Açısı) aşağıya doğru rotasyon yapmıştır. Model analizi sonuçları değerlendirildiğinde ölçülen her 2 parametrede de önemli değişiklik saptanmıştır. Üst büyük azılar arası mesafe (6^6 arası genişlik) artmıştır. Büyük azılar (6 / RD açısı) distopalatinal yönde rotasyona uğramışlardır. Modifiye ACCO apareyi ile üst birinci büyük azıların distalizasyonu sonrasında distal yönde devrilme olmadan paralele yakın hareket elde edilmiştir. EVALUATION OF THE EFFECTS OF THE MODİFİED ACCO APPLİANCE SUMMARY In this study the effects of modified ACCO appliance ( ACrylic Cervical Occipital Appliance )was investigated. For this purpose skeletal and dental changes in a group of Class II patients treated with ACCO were compared with the changes in a nontreated control group. The study material consisted of 60 lateral cephalometric films and 30 model photocopies that have been taken before and after molar distalization. For the control group, 40 lateral cephalometric films and 20 model photocopies were taken at the beginning of observation period and 9.6 months after. Two lateral cephalometric films have been taken before and after treatment and control. One of them has been taken when the patients were in centric occlusion, and the other one has been taken when the marker caps placed on the first molars, first premolars and left central incisor. The purpose of using marker was to distinguish right and left buccal teeth,and to measure precisely the amount of tipping, distalization, extrusion, and intrusion. The treatment group consisted of 15 Class II cases ( 8 girls and 7 boys ). The control group has been consist of 10 Class II cases ( 3 girls and 7 boys ). The mean age at the beginning of the treatment was 13.2 years in the treatment group, and 13.1 years at the beginning of the observation period of the control group. The mean treatment duration of the treatment group was 10.3 months, and the mean observation period of the control group was 9.6 months. The purpose of our study was to distalize the crowns of the first molars by a removable plate, and to upright the roots of the first molars by a cervical headgear of which the outer arms were angulated 25 ° upward. In order to define the changes taking place in the treatment and control group, lateral cephalometric films and model photocopies have been analyzed. For the cephalometric analysis, 26 parameters ( 12 angular and 14 linear ) have been measured. For the model analysis, 2 parameters ( 1 angular and 1 linear ) have been measured. The statistical significance of the changes in the measurements during the observation period of each patient in both groups has been determined by Wilcoxon test. The statistical significance of the differences between the treatment and control groups has been compared by the Mann Whitney U test. At the end of the cephalometric investigation 14 parametres out of 26 parameters showed significant changes in the treatment group. These changes were as follows : Upper first molars (6 / VD distance) were distalized, and (6 / ANS-PNS angle) tipped in the mesial direction, and (6 / HD distance, 6 / ANS-PNS distance) extruded. Upper first premolars (4 / VD distance,) were mesialized , and (4 / S-N angle, 11. 4 / ANS-PNS angle) tipped in the mesial direction. Incisors (1 / VD distance) were protruded, and (1 / S-N angle, 1 / ANS-PNS angle) proclined. Whereas overjet was increased, overbite was decreased. The angle between the cranial base and the occlusal plane (Occ. plane / S-N angle) was decreased. The mandibular plane (S-N / Go-Me angle), and the palatal plane (S-N / ANS-PNS angle) were rotated downward. When the results of model analysis were measured, significant changes in both parameters were observed. The distance between upper first molars (6^6 transversal distance) were increased. The molars (6 / RD angle) were rotated in distopalatal direction. In conclusion, ACCO appliances accomplished almost parallel distalization.
Keywords: Cerrahi; Diş hekimliği; ORTODONTİ; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp bilimleri