Beden eği̇ti̇mi̇ ve spor dersleri̇nde modele dayalı yapılan araştırmaların incelenmesi̇ - Taşkın, Medine Ayla (My University, 2024)
Bu araştırmada, beden eğitimi ve spor derslerinde modele dayalı yapılan araştırmaların var olan durumlarını betimleyerek ilgili modellerin kritik davranışlarını taşıyıp taşımadıkları incelenmiştir. Bu bağlamda, 2006-2023 yılları arasında beden eğitimi ve spor öğretiminde kullanılan Spor Eğitim Modeli, Taktik Oyun Modeli, Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Modeli ile yapılarak YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde yayınlanmış 21 ulusal veri tabanlarında onaylanmış ve hakem değerlendirmesinden geçerek yayınlanmış 14 araştırma makalesi incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen Modele Dayalı Araştırmalar İçin Bilgi Formu ve her model için ayrı hazırlanan Modele Dayalı Araştırmalar İçin Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Bu formlar doğrultusunda araştırmalar; yıl, tür, yöntem, uygulanan model, uygulanan branş, uygulanma süresi ve uygulanan modelin kritik özelliklerini taşıyıp taşımama durumlarına göre incelenmiştir. Elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre; ülkemizde 2006-2023 yılları arasında Spor Eğitim Modeli, Taktik Oyun Modeli, Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Modeli ile ilgili yapılmış araştırmalar içerisinde en fazla uygulanan model Spor Eğitim Modeli olmuştur ve en fazla araştırma 2019 yılında yapılmıştır. Araştırma türü olarak en çok ntem olarak en çok nicel yöntem kullanmıştır. Araştırmalarda takım sporları ile model uygulamaları daha çok tercih edilmiş ve en uzun uygulanma süresine sahip araştırmaların Spor Eğitim Modeli uygulamaları olduğu görülmüştür. Modele dayalı yapılan araştırmaların modele ait kritik özellikleri çoğunlukla taşıdıkları, özellikle doktora tezlerinin kritik özelliklerin tamamını taşıdıkları görülmüştür. Yapılacak araştırmalarda model uygunluğuna dikkat edilerek modelin amacına uygun şekilde uygulanması, kazandırılmak istenen hedeflere ulaşılması açısından önem taşımaktadır.

In this research, the current situation of model-based research in physical education and sports lessons is described and examined whether the relevant models carry the critical behaviors or not. In this context, 21 master's theses, 12 doctoral theses and 14 research articles were examined which were approved in national databases and published through peer review. These studies were done with the Sports Education Model, Teaching Games for Understanding Approach, Teaching Personal and Social Responsibility Model used in physical education and sports teaching and published in YÖK National Thesis Center between 2006 and 2023. The Information Form for Model-Based Research developed by the researcher and the Evaluation Form for Model-Based Research prepared separately for each model were used as the data collection tool of the research, which was conducted using document analysis, one of the qualitative research methods. In line with these forms, studies were examined according to year, type, method, applied model, applied branch, application period and whether it had the critical features of the applied model. The data obtained were analyzed and interpreted descriptively. According to the results obtained; Among the research conducted on the Sports Education Model, Teaching Games for understanding Approach, Teaching Personal and Social Responsibility Model between 2006 and 2023 in our country, the most applied model was the Sports Education Model and the most research was conducted in 2019. The most used research type was master's thesis, and the most used quantitative method was the method. In these studies, team sports and model applications were preferred more, and it was seen that the studies with the longest implementation period were Sports Education Model applications. It has been observed that research based on the model mostly has the critical features of the model, and especially doctoral theses have all the critical features. It is important to pay attention to model suitability and apply the model in accordance with its purpose in the research to be conducted to achieve the desired goals.
Keywords: Beden eğitimi; Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Modeli Sports Education Model; Physical education; Spor Eğitim Modeli; Taktik Oyun Modeli; Teaching Games for Understanding; Teaching Personal and Social Responsibility