Yetiştirme yurtlarında ve aile ortamında yaşayan ergenlerin bilişsel yapıları (olumsuz otomatik düşünceler) ve problem çözme becerileri açısından incelenmesi - Tanrıkulu, Taşkın (My University, 2002)
Bu araştırma 15 - 17 yaş arasındaki ergenlerin olumsuz otomatik düşünceleri ve problem çözme becerilerinin yetiştirme yurdunda yaşama ile ailesi yanında yaşama ana değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için yapılmıştır. Araştırmada bu ana amaçla beraber olumsuz otomatik düşünceler ile problem çözme becerisi yaş, cinsiyet, ebeveyn durumu gibi değişkenler açısından da incelenmiştir. Araştırma grubu İstanbul ilinde bulunan yetiştirme yurtlarında yaşayan 161 ve İstanbul ilindeki liselere devam eden 218 ergenden oluşturulmuştur. Araştırmada deneklere ait demografik özelliklerin tespiti için kişisel bilgi formu, otomatik düşünceleri tespit için Holland ve Kendall'ın hazırladığı otomatik düşünceler ölçeği ve başaçıkma becerileri hakkındaki bulgulara ulaşmak için ise Heppner ve Peterson 'un problem çözme envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizi için incelenen durumun niteliğine göre pearson çarpım moment korelasyon analizi, bağımsız grup t testi, tek yönlü varyans analizi ve non-parametrik istatistik teknikleri kullanılmıştır. Bulguların manidarlığı .05 düzeyinde sınanmıştır. Araştırma sonucunda konu ile ilgili bulgular kısaca şunlardır; Yetiştirme yurdunda yaşayan ergenler kendi evlerinde yaşayan ergenlere göre daha fazla olumsuz otomatik düşüncelere sahiptir yine aynı şekilde yurtta kalan ergenler problem çözme becerisi açısından kendilerini evde yaşayan ergenlerden daha olumsuz olarak değerlendirmektedir. Olumsuz otomatik düşüncelerin alt boyutlardaki değerlendirmelerinde ailesi yanında yaşayan kız ergenlerin erkek ergenlere göre daha fazla olumsuz otomatik düşünme eğiliminde olduğu anlaşılmıştır. Yurt ve evde yaşayan ergenlerin araştırmada incelenen diğer boyutlar açısından otomatik düşüncelerinde farklılık gözlenmemiştir. Problemle başaçıkma becerisi açısından ergenlerin yaş, cinsiyet ve araştırmada incelenen diğer bağımsız değişkenlere göre kendilerini algılamalarında bir fark saptanmamıştır. Olumsuz otomatik düşünceler ile olumsuz problem çözme becerisi değerlendirmesi arasında genel, yurtta kalanlar ve evde kalanlar olmak üzere üç boyutta da anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır. Buna göre ergenlerde olumsuz otomatik düşüncelerin varlığı ile problem çözme becerisi hakkındaki olumsuz değerlendirme birlikte bulunmaktadır. This investigation studies the negative automatic thoughts and the problem solving skills of bachelors between 15-17 whether differentiate the main variable of living at student dormitory or living with family. With this main purpose, negative automatic thoughts and problem solving skills is examined the vision of age, sex, parent situation variables. Investigation group is made by 161 bachelors, living at student accomodating in the orphanages in İstanbul and 218 bachelors going to high schools in İstanbul. To determinate the demographic properties of the test subjects personal files, to find out the automatic thoughts Automatic Thoughts Scale which is prepared by Holland and Kendall and to reach the findings about succeeding skills Problem Solving Inventory which is prepared by Heppner and Peterson are used in this investigation. In order to analyze the data, Pearson Multiplication Moment Corelation, Independent Group t Test, One Way Variance Analyze and non-parametric statistic technics are use according to the quality of the studying situation. Signifigance of the findings are tested .05 level. After the study, some of the findings about the subject are shortly; Bachelors living at accomodating in the orphanages have much more negative automatic thoughts according to the bachelors living at their own houses. Yet the bachelors living at dormitories see theirselves more negative than the bachelors living at their houses according to the problem solving skills. It is understood that girls who live with their family have more negative aoutomatic thinking tendency than the boys with their family by evaluating lower dimension of the negative automatic thoughts. By looking at the other studying dimensions of investigation, no difference of automatic thoughts is observed even if the bachelors live at dormitory or with family. And no difference is determined when the bachelors perceiving theirselves according to the other independent variables and again no difference is determined problem solving skills the properties of age, sex. Between the negative automatic thoughts and negative problem solving skills, a significant and positive relation is determined at three dimensions called general, living at dormitories and living at home. According to this, bachelors have the existence of negative aoutomatic thinking and negative evaluation about problem solving skills together.
Keywords: Ergenlik Psikolojisi; Genç yetişkinler; Sosyal guruplar; Toplum bilimleri; Yaş gurupları