Türklerle evlenmiş mühtedilerin din değiştirme ve türkiye'de yaşama tecrübeleri üzerine nitel bir araştırma - Durmaz, Zeynep (My University, 2025)
İnsan, hayatı boyunca farklı tutumlar sergileyen bir varlıktır. Bazıları günlük hayat rutinlerine devam ederken bazılarının varoluşsal sorgulamalara girdikleri ve bunun neticesinde dinlerini değiştirdikleri görülmektedir. Dini değişim geçirenlerin tecrübeleri, din değiştirme kapsamında ele alınmaktadır. Bu değişim farklı yönlerde olabilmektedir. İslam’dan başka bir dine mensupken ya da inançsızken Müslüman olan kimselerin yaşadığı değişim ihtida olarak adlandırılmış, kendilerine de mühtedi denilmiştir. Araştırmamızda farklı nedenlerle dinini değiştirerek Müslüman olmuş ve Türklerle evlenmiş 12’si kadın, 4’ü erkek olmak üzere 16 mühtedi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ses kayıt cihazıyla kaydedilen görüşmeler yazıya aktarılarak içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmamızda din değiştirerek Müslüman olmanın ve Türkiye’de yaşayan bir Türk’le evli olmanın, mühtedilerin bireysel, sosyal ve manevi boyutları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca mühtedilerin yaşamak için neden Türkiye’yi tercih ettiği, Türkiye’de mühtedi olarak var olmanın zorlukları ve güzellikleri, mühtedilerin Türkiye’de İslam’ın yaşanış şekline bakışı da keşfedilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların hepsinin ihtida sürecinde bir Müslüman ile iletişime geçtiği, çoğunun ise İslam’ın mantıklı olduğunu düşünmesi sebebiyle Müslüman olduğu, en çok zorlandıkları noktanın çevrelerinden gördükleri olumsuz tepkiler olduğu, ben odaklı yaşamdan Allah odaklı yaşama geçtikleri, dış görünüşün değişmesi sebebiyle maruz kaldıkları sosyal baskıdan çekindikleri gözlemlenmiştir. Katılımcıların Türkiye tecrübelerinin hem zorluklar hem de güzellikler barındırdığı, mühtedi olarak Türkiye’de hem ilgi ile karşılaştıkları hem de bazı konularda baskıya maruz kaldıkları, Türklerin kendilerini günahsız, hedefe ulaşmış olarak gördükleri ama zorluklarına rağmen Türkiye’ye ait hissettikleri ve Türkiye’deki hayatlarından memnun oldukları fark edilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bilgilerin, Türkiye’de yaşayan mühtedilerin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı ve onların yaşadığı zorlukların üstesinden gelebilmeleri için ilerleyen süreçte gerekli kurum ve kişilerce gerçekleştirilecek çalışmalara fikir verme düzeyinde bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Böylece araştırmanın hem bireysel hem de toplumsal düzlemde faydalı olacağına inanılmaktadır. Katılımcıların özellikleri ve incelenen konu çalışmayı önemli kılmakta, bu şekilde literatürdeki boşluklardan biri doldurulmakta, din değiştirme ve ihtida çalışmalarına da katkı sağlandığı düşünülmektedir.

Humans are beings who exhibit different attitudes throughout their lives. While some continue with their daily routines, others engage in existential questioning and, as a result, may be observed to change their religion. The experiences of those who undergo religious conversion are examined within the context of religious change. This transformation can occur in various directions. The transformation experienced by those who become Muslim, either by coming from another religion or from nonbelief, is termed iḥtida, and such individuals are referred to as muḥtadi. In our study, semi-structured interviews were conducted with 16 muḥtadi. Of these participants, 12 were women and 4 were men. They had converted to Islam for various reasons and married Turkish individuals. The interviews, which were recorded using an audio device, were transcribed and subjected to content analysis. This research examined the effects of converting to Islam and being married to a Turkish spouse on the individual, social, and spiritual dimensions of the participants’ lives in Türkiye. We also aimed to explore why these converts chose to live in Türkiye, the challenges and positive experiences they encountered as muḥtadi, and how they perceived the practice of Islam in the country. Our research findings revealed that all participants had interacted with a Muslim during their conversion process. Most of them became Muslim because they found Islam to be logical. The greatest difficulty they faced was the negative reactions they received from their surroundings. It was observed that they transitioned from a self-centered life to a God-centered one and expressed anxiety about the social pressure resulting from changes in their physical appearance. With regard to their experiences in Türkiye, participants reported both challenges and positive aspects. As muḥtadi, they were often met with interest but also faced certain social pressures. They felt that Turkish people viewed them as innocent and as individuals who had already reached a spiritual goal. Despite the challenges, they developed a sense of belonging to Türkiye and expressed satisfaction with their lives in the country. We believe that the insights gained from this research will contribute to a better understanding of muḥtadi living in Türkiye and offer ideas for future efforts by relevant institutions and individuals to help address the challenges they face. Therefore, we consider this study to be beneficial on both individual and societal levels. The significance of the study lies in the characteristics of the participants and the subject matter, which help to fill a gap in the literature and contribute to existing research on religious conversion and iḥtida.
Keywords: Conversion; Conversion to Islam; Converts; Din değiştirme; Hristiyanlıktan dönen Müslümanlar; Islam; İhtida; İslam; Muslim converts; Muslim converts from Christianity; Mühtedi; Müslümanlığı kabul edenler; Turkey; Türkiye; Türkiye Religious Conversion