Proaktif kişiliğin kültürel uyum üzerindeki etkisinde kültürel zekânın aracı, işyeri ayrımcılığı algısının düzenleyici rolü : göçmen akademisyenler üzerinde bir araştırma - Demirkıran, Mahmut (My University, 2025)
Bu araştırmanın amacı, proaktif kişiliğin kültürel uyum üzerindeki etkisinde kültürel zekânın aracı ve iş yeri ayrımcılığı algısının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak 488 göçmen akademisyen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Fark testleri, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizi, hipotezleri testleri, Baron-Kenny (1986) hiyerarşik regresyon aracı etki analizi, Hayes (2013)’in Process Macro kullanılarak düzenleyici analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, proaktif kişilik özelliğinin kültürel uyum ve kültürel uyumun alt boyutları (genel uyum, etkileşim uyumu ve iş uyumu) üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu; proaktif kişiliğin kültürel zekâ üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu; kültürel zekânın kültürel uyum üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir. Aracılık etkisine ilişkin analiz sonuçlarına göre; proaktif kişilik özelliğinin kültürel uyum üzerindeki etkisinde kültürel zekânın aracı etkisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca düzenleyici etkisine ilişkin analiz sonuçlarına göre; proaktif kişilik özelliği ile kültürel uyum arasındaki ilişkiye iş yeri ayrımcılığı algısının etki etmediği ve bu ilişkiyi değiştirmediği sonucu saptanmıştır.

The research aims to examine the mediating role of cultural intelligence and the moderating role of workplace discrimination perception in the effect of proactive personality on cultural adjustment. The research was conducted on 488 expatriate academics randomly selected using the survey technique, one of the quantitative research methods. Difference tests, exploratory and confirmatory factor analyses, correlation analysis, hypothesis tests, Baron-Kenny (1986) hierarchical regression mediator effect analysis, and Hayes (2013) moderator analyses were performed using the Process Macro program. According to the research results, it was determined that the proactive personality trait has a significant and positive effect on cultural adjustment and sub-dimensions of cultural adaptation (general adjustment, interaction adjustment and job adjustment); proactive personality has a significant and positive effect on cultural intelligence; and cultural intelligence has a significant and positive effect on cultural adjustment. According to the results of the analysis regarding the mediation effect, it was determined that cultural intelligence has a mediator effect on the effect of proactive personality traits on cultural adjustment. In addition, according to the results of the analysis regarding the moderation effect, it was determined that the perception of workplace discrimination did not affect the relationship between proactive personality traits and cultural adjustment and did not change this relationship.
The mediator role of cultural intelligence and the moderator role of perceived workplace discrimination in the effect of proactive personality on culturaladjusment : a study on expatriate academicians
Keywords: Cultural Adjustment; Cultural Intelligence; Çalışan Motivasyonu; Employee Motivation; Expatriate Academics; Göçmen Akademisyenler Proactive Personality; Göçmen İşçi; Göçmen İşçiler; İş Yeri Ayrımcılığı Algısı; Kültürel Uyum; Kültürel Zekâ; Migrant Labor; Migrant Labor-- Rehabilitation; Perceived Workplace Discrimination; Personel Yönetimi; Personnel Management; Proaktif Kişilik; Psikolojik Açıdan; Psikolojik Yönleri; Psychological Aspects; Rehabilitasyon