The role of social capital in the alignment with the EU’s cohesion policy in candidate countries : the case of Türkiye - Kaplan, Hakan (My University, 2025)
Sosyal sermaye, topluluklar içinde işbirliğini ve ortak eylemi kolaylaştıran; ekonomik büyüme, siyasi istikrar ve bölgesel kalkınma potansiyellerini gerçekleştirmeyi destekleyen ağları, normları, güveni ve karşılıklılığı ifade etmektedir. Bölgesel kalkınmayı ilerletmede sosyal sermayenin rolü literatürde yaygın olarak araştırılmış olsa da, sosyal sermayenin aday ülkelerde AB Bölgesel Politikası’na uyumdaki rolünü değerlendiren çalışmalar oldukça kısıtlıdır. AB adayı olan Türkiye, esas olarak Doğu ve Batı bölgeleri arasında belirgin olan bölgesel kalkınma farklılıklarıyla ilgili zorluklarla karşı karşıyadır. İstanbul ve İzmir gibi ekonomik olarak gelişen bölgelerin aksine, ülkenin özellikle Doğu ve Güneydoğu kesimindeki bölgeler geride kalmaktadır. Benzer şekilde, Güney ve Doğu Avrupa’daki bölgeler, Batı Avrupa’daki bölgelere kıyasla ciddi kalkınma zorlukları ile karşı karşıyadır. Ancak tüm bu bölgeler düşük sosyal sermaye düzeyi, zayıf kurumsal yapılar, düşük ekonomik performans, genç işsizliği, kır ve kent arasındaki eşitsizlikler ve merkezi hükümetlerle veya Avrupa örneklerinde AB ile karmaşık ilişkiler gibi bir dizi ortak noktaya sahiptir. Bölgesel kalkınma sorununun ele alınmasında, genelde teşvikler ve altyapı yatırımları, kamu ve özel kesim yatırımları ile sanayi odaklı hükümet politikaları gibi bölgesel kalkınmanın ekonomik itici güçlerine daha fazla dikkat çekilmektedir. Ancak, sosyal sermaye, özellikle geri kalmış bölgelerde sosyal uyumu teşvik eden, sürdürülebilir kalkınmayı kolaylaştıran ve yönetişimi geliştiren tamamlayıcı bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, bir aday ülke olarak Türkiye'nin AB Bölgesel Politikası’na uyumda sosyal sermayenin rolünün olup olmadığını araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, sosyal sermayenin AB ve Türk bölgesel politikalarındaki yeri ile sosyal uyumu, bölgesel ekonomik performansı ve yönetişimi nasıl etkilediğini anlamaya odaklanacaktır. Çalışma, nitel bir yöntemle, süreç izleme (process tracing) tekniği temelinde yapılandırılmıştır. Bu yöntem sayesinde, sosyal sermayenin kurumsal uyum sürecinde etkili olduğu nedensel mekanizmalar ayrıntılı biçimde ortaya konmakta; aynı zamanda söz konusu ilişkinin hangi koşullarda sınırlı kaldığı da değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, sosyal sermaye bu süreçte belirleyici değilse de, etkisi bağlamsal değişkenlere göre şekillenen koşullu bir tamamlayıcı unsur olarak değerlendirilmektedir. Tez, bu yönüyle hem kavramsal katkı sunmakta hem de aday ülkeler için politika yapımında kullanılabilecek çıkarımlar üretmektedir.

Social capital refers to the networks, norms, trust, and reciprocity that facilitate cooperation and collective action within communities, contributing to economic growth, political stability, and regional development. While its role in advancing regional development has been widely acknowledged in the literature, its influence on the alignment of candidate countries with the EU’s Cohesion Policy remains underexplored. As a candidate country, Türkiye faces substantial challenges stemming from pronounced regional disparities, particularly between its western regions and less-developed eastern and southeastern areas. These patterns mirror the structural imbalances observed in Southern and Eastern European regions compared to their Western counterparts. Common characteristics among these regions include low levels of social capital, weak institutional capacity, economic underperformance, youth unemployment, rural-urban inequality, and complex relations with central governments—or, in the European context, with EU institutions. Although policy responses to regional development often prioritize economic tools such as public and private investment, infrastructure development, and industry oriented government policies, social capital emerges as a complementary factor that fosters social cohesion, facilitates sustainable development, and enhances governance, especially in lagging regions. This study investigates whether social capital contributes to Türkiye’s alignment with the EU’s Cohesion Policy. It focuses on how social capital is positioned within both EU and Turkish regional policy frameworks and how it influences governance, economic performance, and social cohesion. Designed as a qualitative case study, this research employs process tracing to examine the causal mechanisms through which social capital affects institutional adaptation. This method allows for a detailed exploration of when and how social capital exerts influence and under what contextual conditions its impact may be constrained. Ultimately, social capital is evaluated not as a sole driver but as a conditional and complementary factor shaped by intervening variables. By offering conceptual and empirical insights, this thesis contributes to both academic understanding and the design of policy tools relevant for other candidate countries.
Keywords: Avrupa Birliği; Bölgesel Kalkınma; European Union; Governance; İnsan gücü politikası; Manpower policy; Regional Development; Social capital (Sociology); Sosyal Sermaye; Sosyal sermaye (Sosyoloji); Turkey; Türkiye; Türkiye Social Capital; Yönetişim